FiinGroup: Ngân hàng còn đối mặt với áp lực thanh khoản suốt cả năm 2026

FiinGroup vừa có báo cáo cập nhật triển vọng ngành ngân hàng trong đó có một số điểm nhấn đáng lưu ý.

Năm 2025, tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội tiếp tục bị vượt xa bởi tăng trưởng tín dụng. Tín dụng toàn hệ thống tăng khoảng 19% trong năm 2025, vượt mục tiêu “thông thường” 15% của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong các năm trước.

Động lực tăng trưởng này được hỗ trợ bởi mở rộng hạ tầng, hoạt động công nghiệp dẫn dắt bởi đầu tư trực tiếp nước ngoài, lĩnh vực bất động sản và sự phục hồi của tín dụng bán lẻ.

Bước sang năm 2026, Fiingroup kỳ vọng tăng trưởng tín dụng năm 2026 sẽ thấp hơn so với năm 2025, trong bối cảnh tỷ lệ tín dụng trên Tổng sản phẩm quốc nội của nền kinh tế hiện đã ở mức cao, trên 140%.

Các biện pháp mới của Ngân hàng Nhà nước trong năm 2026 (ví dụ: yêu cầu dư nợ cho vay của mỗi ngân hàng trong quý 1/2026 không vượt quá 25% tổng hạn mức tín dụng năm 2026 và tăng trưởng tín dụng bất động sản năm 2026 của mỗi ngân hàng không vượt quá mức tăng trưởng tín dụng tổng thể năm 2025…) được kỳ vọng sẽ làm chậm lại hoạt động cho vay bất động sản.

Yêu cầu vốn theo chuẩn Basel III và lộ trình “gỡ bỏ” hạn mức tín dụng được kỳ vọng sẽ ngày càng tạo ra sự phân hóa trong tăng trưởng tín dụng giữa các ngân hàng: quy mô và năng lực vốn sẽ giúp các ngân hàng dẫn đầu gia tăng thị phần, trong khi các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô nhỏ hơn sẽ điều tiết tốc độ mở rộng để cân bằng giữa vốn, lợi nhuận và chất lượng tài sản.

Biên lãi ròng (NIM) của toàn ngành giảm xuống 2,9% trong cả năm 2025 (khoảng 3,3% trong nửa đầu năm 2025, 3,5% năm 2024; đỉnh 3,8% năm 2022.

Tổ chức xếp hạng đưa ra triển vọng lợi nhuận năm 2026 cho từng nhóm ngành. Với Top 4 ngân hàng Thương mại cổ phần  (JSCBs): NIM có khả năng ổn định được hỗ trợ bởi tỷ lệ CASA cao hơn, ROA duy trì trên mức trung bình ngành nhưng thấp hơn đỉnh năm 2022; ngày càng phụ thuộc vào thu nhập ngoài lãi.

Các ngân hàng thương mại nhà nước (SOCBs): NIM có xu hướng giảm nhẹ do tiếp tục chính sách hỗ trợ lãi suất cho khách hàng. Kinh doanh ngoại hối & vàng và thu hồi nợ trở thành các động lực thu nhập chính.

Các ngân hàng thương mại cổ phần khác (JSCBs): NIM sẽ phân hóa giữa các ngân hàng có (1) khả năng thu hút/sử dụng khách hàng bán lẻ và (2) vị thế mạnh trong một số mảng kinh doanh thu nhập ngoài lãi.

Tăng trưởng tín dụng (19,0%) tiếp tục vượt tăng trưởng tiền gửi (11,4%) trong năm 2025, do đó các ngân hàng tiếp tục phụ thuộc vào nguồn vốn liên ngân hàng và phát hành trái phiếu.

Sau hai năm tăng trưởng nhanh, FiinGroup dự báo toàn ngành và nhiều ngân hàng sẽ đối mặt với áp lực thanh khoản đáng kể trong suốt năm 2026.

Chi phí vốn đã tăng vào cuối năm 2025 và có khả năng tiếp tục tăng trong năm 2026. Trong bối cảnh nhiều ngân hàng phụ thuộc đáng kể vào nguồn vốn bán buôn và phần lớn tiền gửi khách hàng là ngắn hạn (<1 năm), các ngân hàng có khả năng sẽ tăng mạnh lãi suất tiền gửi trong năm nay nhằm thu hút nguồn tiền gửi với kỳ hạn dài hơn. Lãi suất chứng chỉ tiền gửi (CDs)/trái phiếu cũng sẽ tăng trong năm nay để giúp các ngân hàng đảm bảo nguồn vốn dài hạn hơn.

Về triển vọng xếp hạng, trong năm tài chính 2025 (FY2025), điểm tín dụng trung vị vẫn tập trung quanh nhóm [A-], tái khẳng định mức xếp hạng neo cho toàn ngành ngân hàng.

Trong số 30 ngân hàng thương mại, có 7 ngân hàng cải thiện hồ sơ tín dụng trong FY2025 so với nửa đầu năm 2025 (1H2025), với các mức xếp hạng trải rộng từ [A] đến [BB], trong khi không có ngân hàng nào ghi nhận sự suy giảm thêm về hồ sơ tín dụng trong cùng giai đoạn.