Điện đang là “nút thắt” của các dự án trung tâm dữ liệu

Hơn nửa nghìn tỷ USD đã được các quỹ đầu tư mạo hiểm rót vào các công ty khởi nghiệp AI, cho thấy kỳ vọng rõ ràng vào vai trò của công nghệ này như trụ cột tăng trưởng mới của kinh tế toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Sightline Climate, tổ chức nghiên cứu và cung cấp dữ liệu chuyên sâu về lĩnh vực công nghệ khí hậu, chỉ ra khoản đầu tư “khôn ngoan” hiện nay là đầu tư vào hạ tầng năng lượng.

Các nhà nghiên cứu chỉ ra có tới 50% các dự án trung tâm dữ liệu đã công bố hiện đang đối mặt nguy cơ chậm tiến độ, trong đó nút thắt lớn nhất là nguồn điện, và tình trạng này khó để giải quyết sớm.

Theo dự báo của Goldman Sachs, nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu có thể tăng tới 175% vào năm 2030, chủ yếu do sự bùng nổ của AI.

Áp lực chưa từng có lên hệ thống điện để phát triển AI không chỉ đẩy giá năng lượng tăng cao, mà còn buộc các doanh nghiệp công nghệ phải tính đến những phương án thay thế, như tự phát triển nguồn điện riêng, chấp nhận chi phí năng lượng cao hoặc kết hợp cả hai.

Theo đó, các tập đoàn công nghệ lớn như Google và Meta,... đang chủ động tìm cách giảm phụ thuộc vào lưới điện truyền thống, dành nguồn lực lớn để phát triển các dự án năng lượng tái tạo, bao gồm điện mặt trời, điện gió và cả điện hạt nhân.

Đồng thời, họ cũng đang tài trợ cho các công nghệ lưu trữ và phân phối điện mới, như pin lưu trữ dài hạn, cũng như hợp tác với các đơn vị điện lực nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai.

Hàng loạt doanh nghiệp khởi nghiệp cũng đang tham gia giải bài toán năng lượng cho kỷ nguyên AI. Một số tập trung vào công nghệ chuyển đổi và tối ưu hóa dòng điện, trong khi số khác phát triển phần mềm quản lý, điều phối lưới điện nhằm nâng cao hiệu quả vận hành.

Bên cạnh đó, những điểm nghẽn trong hạ tầng năng lượng như thiếu hụt thiết bị phát điện, đặc biệt là tuabin khí, cùng với hệ thống lưới điện đã cũ kỹ, quá tải,... đang mở ra dư địa cho các giải pháp năng lượng thay thế.

Tuy nhiên, bài toán năng lượng không chỉ dừng lại ở khâu phát điện hay lưu trữ. Khi điện năng được đưa vào lưới hoặc trung tâm dữ liệu, việc quản lý và phân phối hiệu quả cũng trở thành yếu tố then chốt.

Phần lớn máy biến áp hiện nay vẫn dựa trên công nghệ truyền thống với lõi sắt và dây đồng, vốn đã tồn tại khoảng 140 năm. Dù có độ tin cậy cao, nhưng công nghệ này cũng ngày càng bộc lộ hạn chế khi nhu cầu năng lượng của trung tâm dữ liệu tăng mạnh.

Khi mật độ công suất của một giá máy chủ đạt khoảng 1 MW, hệ thống thiết bị điện đi kèm thậm chí có thể chiếm diện tích gấp đôi chính các giá máy chủ đó, một chuyên gia nói với TechCrunch.

Chính vì vậy, thời gian gần đây, giới đầu tư cũng bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới các startup phát triển các công nghệ mới phục vụ hạ tầng năng lượng.

So với những thương vụ đầu tư “bom tấn” trong lĩnh vực AI, quy mô vốn đổ vào các công ty pin lưu trữ hay công nghệ biến áp,... vẫn khiêm tốn hơn đáng kể. Tuy nhiên, đây không hẳn là bất lợi. Với quy mô vừa phải, các khoản đầu tư này được đánh giá dễ tiếp cận và quản lý hơn, đồng thời đón đầu xu hướng dài hạn.

Trong bối cảnh thế giới đang đẩy mạnh điện khí hóa trên nhiều lĩnh vực, từ giao thông đến công nghiệp nặng, nhu cầu năng lượng được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh. Điều này giúp các khoản đầu tư vào hạ tầng điện trở thành một “lớp đệm” an toàn, kể cả khi làn sóng AI có dấu hiệu chững lại.

Ở một góc nhìn khác, khoản đầu tư hiệu quả nhất cho kỷ nguyên AI không chỉ có AI, mà còn ở nền tảng năng lượng để vận hành.