Doanh nghiệp F&B đối mặt với giai đoạn thanh lọc tự nhiên

Ở Trung Quốc, theo Đài RFA, từ cuối năm 2024 đến đầu năm 2025, ngành F&B đã chứng kiến gần 3 triệu nhà hàng và quán cà phê buộc phải ngừng hoạt động. Đó là con số khiến ngay cả những chuyên gia trong ngành cũng phải sửng sốt. 

Tại Hàn Quốc, tờ Korea Herald ghi nhận số lượng nhà hàng đóng cửa trong năm 2025 đạt mức cao nhất trong gần hai thập kỷ qua. Cơ quan thống kê Hàn Quốc cho biết trong năm 2025, tỷ lệ doanh nghiệp F&B đóng cửa tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước, đặc biệt là các quán ăn nhỏ do cá nhân vận hành. 

Còn tại Nhật Bản, tình hình cũng không khá hơn. Tờ The Guardian mô tả cảnh các quán Izakaya - quán nhậu bình dân, vốn là nơi tụ họp quen thuộc sau giờ làm của người Nhật, liên tiếp đóng cửa. Thói quen chi tiêu của người dân thay đổi, thế hệ trẻ có xu hướng "uống ít hơn, ăn đơn giản hơn" và ưu tiên các lựa chọn rẻ, tiện lợi.

Ở Singapore, tờ The Straits Times cho biết chỉ trong nửa đầu năm 2025, hàng trăm nhà hàng, trong đó có cả những thương hiệu từng đạt sao Michelin, đã lần lượt thông báo đóng cửa. Áp lực thuê mặt bằng và nhân công quá cao khiến nhiều mô hình dù được khách ưa chuộng vẫn không thể duy trì lợi nhuận.

Cũng vậy, ngành F&B Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức khi hàng loạt quán cà phê, nhà hàng và chuỗi thức uống buộc phải đóng cửa dù sản phẩm vẫn được đánh giá tốt, thương hiệu từng có độ phủ cao. Theo dữ liệu iPOS.vn, hơn 50.000 cửa hàng ăn uống và quán cà phê đã rời khỏi thị trường chỉ trong nửa đầu năm 2025.

Làn sóng “thanh lọc” này ở ngành F&B vẫn đang tiếp diễn trong phần còn lại của năm 2025. Mới đây Café Amazon đã chính thức đóng cửa vào ngày 18/11. Giữa năm 2025, chuỗi cà phê đến từ Thái Lan này đã âm thầm đóng lần lượt từng cửa hàng, để từ con số gần 25 cửa hàng đầu năm 2025 xuống còn khoảng 10 cửa hàng trước khi họ rút lui.

Mixue cũng đang trong quá trình tái cơ cấu sau thời gian dài tăng trưởng nóng. Tuần trước, Mixue Group lần đầu công bố đã thực hiện cắt giảm cửa hàng trong 6 tháng đầu năm tại Việt Nam và Indonesia - hai thị trường nước ngoài lớn nhất của họ. Công ty tập trung vào việc tối ưu hóa hoạt động của các cửa hàng hiện hữu để hỗ trợ hoạt động bền vững và ổn định.

Mixue không thuyết minh rõ số lượng cửa hàng ở từng nước mà chỉ cho biết đang có hơn 4.700 điểm bán bên ngoài Trung Quốc vào cuối tháng 6. Con số này giảm khoảng 162 cửa hàng so với cuối năm 2024. Ngoài ra trong chiến lược tái cấu trúc mạng lưới, họ cũng di dời các địa điểm chưa hợp lý.

Thương hiệu kem và phở Bodega – cái tên gắn bó với phố Tràng Tiền hơn 70 năm đã ngừng hoạt động dịch vụ ăn uống tại địa chỉ 57 Tràng Tiền (Hà Nội) từ đầu tháng 11. Đại diện Công ty Cổ phần Bodega cho biết việc tạm dừng này xuất phát từ hiệu quả kinh doanh không đạt như kỳ vọng trong thời gian qua.

Việc dừng hoạt động tại vị trí đắc địa khiến nhiều khách quen bất ngờ. Hiện toàn bộ không gian bên trong số 57 Tràng Tiền, bao gồm cả khu sân trong, đã được bàn giao cho quán cà phê mới. Kem Bodega chỉ còn duy trì một quầy nhỏ ngoài vỉa hè với menu thu hẹp, nhưng lượng khách thưa vắng hơn trước.

Mới đây nhất là chuỗi cửa hàng Bánh Mì Ơi bất ngờ đăng thông điệp chia tay trên Fanpage với dòng trạng thái: “Đã đến lúc khép lại một hành trình”. Bánh Mì Ơi thuộc Công ty TNHH Big Belly, từng mở rộng nhanh tại các thành phố lớn và được xem là mô hình “bánh mì phiên bản mới”, kết hợp yếu tố truyền thống với phong cách F&B hiện đại.

Thông báo của Bánh Mì Ơi không nêu lý do cụ thể, cũng chưa đề cập đến phương án xử lý hệ thống cửa hàng hiện tại hay kế hoạch trong thời gian tới. Nhiều người tỏ ra tiếc nuối, bất ngờ trước quyết định này, đồng thời suy đoán lý do là bởi chi phí thuê mặt bằng tăng cao, giá nguyên liệu biến động, áp lực doanh số trong vận hành chuỗi trở thành thách thức lớn.

Điều này cũng không nằm ngoài nhận định chung mà Báo cáo của iPOS, nền tảng quản lý hơn 100.000 doanh nghiệp nhà hàng và quán cà phê, đưa ra. iPOS cho rằng thị trường F&B đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ rệt giữa các doanh nghiệp và đặt ra những bài toán đầy thách thức về chi phí và giá bán.

Giá thuê mặt bằng tăng, giá nguyên liệu biến động, cùng nhu cầu khách hàng đòi hỏi thực đơn đa dạng, giá hợp lý và trải nghiệm mới khiến các mô hình F&B mới hoặc chưa thích nghi gặp khó khăn. Người tiêu dùng vẫn chi tiêu cho việc ăn uống nhưng đòi hỏi nhiều hơn về tính trải nghiệm, sự minh bạch và giá trị. Doanh nghiệp nào nắm bắt được xu hướng này mới có thể trụ vững, phát triển trên thị trường.

Bên cạnh đó, theo bà Lê Thị Thủy Tiên, Trưởng Phòng Hành chính Nhân sự Công ty CP Takahiro - doanh nghiệp sở hữu nhiều thương hiệu F&B, thị trường lao động trong ngành này đang có sự cạnh tranh mạnh mẽ.

Do đó, thành công của doanh nghiệp F&B không chỉ đến từ sản phẩm ngon hay ý tưởng độc đáo, mà còn từ kết quả của một quá trình quản trị khoa học, hệ thống vận hành tinh gọn, chiến lược kinh doanh rõ ràng. Trong đó, điều quan trọng nhất là khả năng quản trị con người và quản lý dòng tiền một cách hiệu quả. 

Tương tự, ông Dương Việt Linh, Trưởng phòng Cấp cao của Việc Làm Tốt, chia sẻ tại chương trình “Kết nối nguồn nhân lực với nhà tuyển dụng” – Job Link 2025, rằng ngành F&B đang thiếu nhân lực nghiêm trọng.

Khảo sát cho thấy có tới 66,4% lao động F&B rời bỏ công việc trong vòng dưới một năm. Trong năm 2025, chỉ khoảng 1/4 doanh nghiệp cho biết không ghi nhận biến động về nhân sự. Ngược lại, gần một nửa doanh nghiệp báo cáo tỷ lệ nghỉ việc ở mức từ trung bình đến rất cao.

Thậm chí, có đến 73,9% nhà tuyển dụng thừa nhận việc phải tuyển mới liên tục là thách thức lớn nhất. Vòng lặp “tuyển dụng – đào tạo – nghỉ việc” khiến chi phí nhân sự tăng cao, giảm hiệu suất làm việc và khiến các doanh nghiệp khó xây dựng đội ngũ có tính gắn bó lâu dài.

Các chuyên gia cho rằng giải pháp công nghệ được xem là chìa khóa giúp F&B giảm áp lực nhân sự, nâng cao hiệu quả vận hành. Có 76% doanh nghiệp tin rằng ứng dụng chatbot, số hóa quy trình, sử dụng AI trong tuyển dụng sẽ giúp tăng năng lực cạnh tranh.

Điều này cho thấy bức tranh F&B hiện nay không còn xoay quanh “đồ uống ngon” hay “không gian đẹp”, mà đã chuyển thành một cuộc đua gắt gao về vận hành, chi phí và tính bền vững của mô hình kinh doanh.