Sự mất cân đối ngắn
hạn này khiến thị trường lao động cuối năm luôn trong trạng thái “nóng”, đặc
biệt ở nhóm việc làm thời vụ.
Cao
điểm tuyển dụng trước tết
Theo tổng hợp từ các
trung tâm dịch vụ việc làm khu vực phía Nam, nhu cầu tuyển dụng trước tết tập
trung chủ yếu vào thương mại - dịch vụ, bán lẻ, vận tải và logistics.
Ghi nhận cho biết,
trong mùa cao điểm cuối năm, nhóm ngành thương mại - dịch vụ chiếm gần 70% tổng nhu cầu tuyển dụng thời vụ.
Riêng tại TP.Hồ Chí Minh, địa bàn có mối liên kết lao động chặt chẽ với đồng
bằng sông Cửu Long, nhu cầu lao động trước tết được dự báo khoảng 25.000 - 30.000 người, chủ yếu phục vụ
bán lẻ, kho vận và giao nhận.
Tại các tỉnh Miền
Tây, nhu cầu này lan tỏa mạnh ở các đô thị trung tâm và khu vực du lịch. Sự
bùng nổ của thương mại điện tử kéo theo nhu cầu lớn về lao động giao hàng, đóng
gói và xử lý đơn. Đây là nhóm việc làm có tính thời vụ rõ nét, thời gian làm
việc kéo dài, cường độ cao nhưng thu nhập hấp dẫn hơn so với ngày thường nhờ
tăng ca và thưởng theo hiệu suất. Điều này thu hút sinh viên, lao động phổ
thông và một bộ phận người lao động nông thôn tham gia thị trường việc làm ngắn
hạn dịp tết.
Thu nhập tăng thêm
trong giai đoạn này góp phần cải thiện chi tiêu của nhiều hộ gia đình, nhất là
tại khu vực nông thôn. Với không ít lao động, làm việc cường độ cao trước Tết
được xem là cách tích lũy tài chính để trang trải chi phí sinh hoạt và mua sắm
cuối năm.
Áp
lực thiếu hụt lao động sau tết
Trái ngược với cao
điểm tuyển dụng trước tết, giai đoạn ngay sau kỳ nghỉ lại đặt ra thách thức lớn
cho doanh nghiệp. Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) từng nhiều
lần cảnh báo tình trạng thiếu hụt lao động cục bộ sau tết do một bộ phận người
lao động không quay lại vị trí cũ. Xu hướng này lặp lại hằng năm, đặc biệt ở
các ngành sử dụng nhiều lao động phổ thông như bán lẻ, dịch vụ và sản xuất.
Thống kê từ các sàn
giao dịch việc làm cho thấy, sau tết, riêng TP.Hồ Chí Minh cần tuyển bù khoảng 50.000 - 55.000 vị trí, phản ánh mức
độ biến động lớn của thị trường lao động khu vực phía Nam. Dòng dịch chuyển lao
động từ đồng bằng sông Cửu Long lên đô thị lớn và ngược lại khiến nguồn cung
lao động tại chỗ bị xáo trộn trong ngắn hạn, buộc doanh nghiệp phải tăng chi
phí tuyển dụng và đào tạo.
Đối với doanh nghiệp
tại Miền Tây, áp lực không chỉ nằm ở việc tìm người mà còn ở bài toán giữ chân
lao động. Mức lương, thưởng tết và điều kiện làm việc trở thành yếu tố cạnh
tranh trực tiếp giữa các ngành và giữa các địa phương.
Trong bối cảnh nhu cầu
tiêu dùng tết tăng mạnh, sự thiếu hụt lao động có thể gây gián đoạn hoạt động
kinh doanh, đặc biệt ở khâu giao nhận và dịch vụ khách hàng, vốn chịu áp lực
cao nhất vào cuối năm.