Dự thảo Nghị định phòng, chống tin giả: Cần giải thích, làm rõ khái niệm "tin giả", "tin sai sự thật".

Như VnEconomy đã đưa tin, Bộ Công an đã chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định quy định một số biện pháp trong phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

Ngày 6/5, Bộ Tư pháp đăng tải hồ sơ để thẩm định dự thảo tờ trình Nghị định quy định phòng, chống tin giả, tin sai sự thật.

Dự thảo phân định cụ thể các hành vi gồm: phát ngôn; làm (tạo lập, chỉnh sửa); lưu trữ; phát tán; đăng tải; chia sẻ; bình luận; công bố thông tin không đúng sự thật. Đồng thời đề xuất quy định về thiết lập Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

Quá trình xây dựng dự thảo, một số ý kiến đề nghị giải thích, làm rõ khái niệm “tin giả”, “tin sai sự thật”.

Theo Bộ Nội vụ, điều 3 dự thảo quy định về giải thích từ ngữ nhưng một số khái niệm còn định tính, chưa có tiêu chí rõ ràng. Ví dụ như “tin giả”, “tin sai sự thật một phần” có thể hiểu theo cách rất rộng, khó phân biệt giữa hành vi cố ý tạo lập, phát tán thông tin sai lệch với trường hợp tiếp cận, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng trong điều kiện thông tin chính thống chưa đầy đủ, kịp thời.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đề xuất cân nhắc bổ sung phân loại tin giả, tin sai sự thật là do cố ý hay vô ý; có thể có thông tin sai do nhầm lẫn; có thông tin chưa được kiểm chứng hoặc các thông tin mang tính dự báo, phân tích, nhận định, ý kiến cá nhân.

Bộ Quốc phòng đề nghị điều chỉnh khái niệm “tin giả” để phù hợp, thống nhất với khái niệm được quy định tại khoản 18, điều 3 Nghị định số 147/2024/NĐ-CP ngày 19/11/2024 của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Bộ Tư pháp đề nghị nêu thêm chủ thể, hành vi thực hiện và mục đích.

Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị bổ sung điều khoản về phân loại và tiêu chí nhận diện tin giả, tin sai sự thật theo nhóm nội dung như an ninh, kinh tế, cá nhân, tin từ công nghệ AI…

Tiếp thu ý kiến đóng góp, cơ quan soạn thảo chỉnh sửa thành “tin giả là thông tin không có thật; tin sai sự thật là thông tin có một phần không có thật”.

Tuy nhiên, Nghị định tập trung vào việc hướng dẫn xác định tin giả, tin sai sự thật. Để đảm bảo tính bao quát nhất, cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất không quy định chủ thể thực hiện như Nghị định 147, bởi thực tế có trường hợp chưa xác định được chủ thể phát tán nhưng vẫn phải công bố tin giả theo quy trình xử lý tin giả.

Theo dự thảo lần 3, điều 4 quy định “tin giả, tin sai sự thật nguy hại cao” bao gồm các tin giả, tin sai sự thật có khả năng tác động, ảnh hưởng tiêu cực lớn đến an ninh, quốc phòng, đối ngoại, uy tín, hình ảnh của Đảng, Nhà nước, dư luận xã hội; có khả năng gây ra khủng hoảng truyền thông; tác động đến uy tín, hình ảnh của lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước.

“Tin giả, tin sai sự thật nguy hại thấp” bao gồm các tin giả, tin sai sự thật ảnh hưởng phạm vi hẹp, tác động đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức khác.

Còn phân loại theo quyền được tiếp cận thông tin gồm: tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân không được tiếp cận; tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện; tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân được tiếp cận.