Kết quả theo dõi, đánh giá, xếp loại chất lượng viên chức được sử dụng làm căn cứ để xác định thu nhập tăng thêm, tiền thưởng và xem xét bố trí, thay đổi vị trí việc làm phù hợp với năng lực của họ, theo đề xuất của Bộ Nội vụ...

Đề xuất được Bộ Nội vụ nêu tại hồ sơ dự thảo Nghị định quy định khung tiêu chí đánh giá, xếp loại chất lượng đối với đơn vị sự nghiệp công lập và viên chức, bắt đầu được lấy ý kiến từ 23/3.

Theo dự thảo Nghị định, kết quả theo dõi, đánh giá, xếp loại chất lượng viên chức được sử dụng để xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý những vướng mắc, bất cập trong tổ chức, hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Phát hiện, xử lý kịp thời những tồn tại, hạn chế trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của viên chức. Kết quả đánh giá cũng được sử dụng làm căn cứ để xác định thu nhập tăng thêm, tiền thưởng và xem xét bố trí, thay đổi vị trí việc làm phù hợp với năng lực của viên chức.

Khung tiêu chí chung đánh giá, xếp loại chất lượng viên chức đối với viên chức (được chấm tối đa 30 điểm) bao gồm: Phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, văn hóa thực thi nhiệm vụ; ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành kỷ cương trong thực thi nhiệm vụ, đạo đức nghề nghiệp; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ theo yêu cầu của vị trí việc làm; tinh thần trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ; thái độ phục vụ nhân dân, doanh nghiệp; khả năng phối hợp trong công tác; tinh thần đổi mới, sáng tạo; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung trong thực thi nhiệm vụ.

Khung tiêu chí kết quả thực hiện nhiệm vụ (được chấm tối đa 70 điểm), bao gồm 3 nhóm tiêu chí phản ánh đầy đủ các loại nhiệm vụ của viên chức: nhiệm vụ thường xuyên, nhiệm vụ theo chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ phát sinh, đột xuất.

Tiêu chí của viên chức phải được hình thành trên cơ sở khung tiêu chí của đơn vị và vị trí việc làm, qua đó bảo đảm sự liên thông, thống nhất từ mục tiêu của tổ chức đến kết quả thực hiện của từng cá nhân; đồng thời gắn với các yêu cầu về số lượng, chất lượng và tiến độ bảo đảm việc đo lường khách quan.

Dự thảo Nghị định kế thừa quy định 4 mức xếp loại chất lượng viên chức như hiện hành, đồng thời sửa đổi căn cứ xếp loại theo hướng định lượng, dựa trên kết quả theo dõi, đánh giá trong năm.

Theo đó, mức xếp loại chất lượng hằng năm của viên chức được xác định trên cơ sở điểm trung bình của các kỳ theo dõi, đánh giá (theo tháng, quý hoặc theo chu kỳ sản phẩm, công việc), bảo đảm phản ánh toàn diện, liên tục quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Thời điểm xếp loại chất lượng viên chức được thực hiện trước ngày 15/12 hằng năm, đối với trường hợp đặc thù, thực hiện trước ngày 15/1 của năm sau.

Riêng đối với đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục, thời điểm đánh giá, xếp loại được thực hiện theo quy định của cơ quan quản lý chuyên ngành, nhằm bảo đảm phù hợp với chu kỳ năm học và đặc thù hoạt động.

Dự thảo còn sửa đổi, làm rõ cách thức đánh giá đối với các trường hợp viên chức có thời gian làm việc không đủ 12 tháng.

Theo đó, đối với viên chức nghỉ việc riêng không hưởng lương nhưng có thời gian làm việc thực tế trong năm từ 6 tháng trở lên hoặc nghỉ ốm, nghỉ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, thì việc xếp loại chất lượng được thực hiện trên cơ sở kết quả theo dõi, đánh giá của thời gian làm việc thực tế trong năm.

Theo Bộ Nội vụ, trong thời gian qua, việc đánh giá, xếp loại chất lượng viên chức được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 90/2020/NĐ-CP và Nghị định số 48/2023/NĐ-CP, đã bước đầu tạo khuôn khổ đánh giá thống nhất trong các đơn vị sự nghiệp công lập.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy công tác đánh giá viên chức vẫn là khâu yếu, chưa phản ánh đúng thực chất kết quả thực hiện nhiệm vụ. Cụ thể, việc đánh giá còn nặng về nhận xét định tính, thiếu công cụ đo lường định lượng đối với sản phẩm, công việc theo vị trí việc làm; chưa gắn với tiến độ, số lượng, chất lượng sản phẩm đầu ra; chưa được thực hiện theo hướng xuyên suốt, liên tục và đa chiều.

Tình trạng nể nang, cào bằng vẫn tồn tại phổ biến, dẫn đến đa số viên chức được xếp loại ở mức “hoàn thành tốt nhiệm vụ” trở lên, làm giảm ý nghĩa phân loại, chưa tạo động lực nâng cao hiệu suất và chất lượng công việc, cũng như chưa thực sự là công cụ sàng lọc đội ngũ.

Nguyên nhân chủ yếu của những tồn tại, hạn chế nêu trên là do chưa có khung tiêu chí đánh giá mang tính chuẩn hóa, định lượng, gắn với sản phẩm, công việc của từng vị trí việc làm; chưa hình thành cơ chế theo dõi, ghi nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ một cách thường xuyên, liên tục…

Vì vậy, Luật Viên chức năm 2025 đã quy định nguyên tắc, thẩm quyền, nội dung đánh giá, xếp loại chất lượng viên chức trên cơ sở theo dõi, đánh giá thường xuyên, liên tục, đa chiều, định lượng bằng các tiêu chí cụ thể gắn với tiến độ, số lượng, chất lượng của kết quả, sản phẩm theo vị trí việc làm.

Sử dụng kết quả đánh giá để thực hiện khen thưởng, chế độ thu nhập tăng thêm, tiền thưởng hoặc xem xét bố trí vào vị trí việc làm thấp hơn, hoặc cho thôi việc để sàng lọc người không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ra khỏi bộ máy…