Khoa học công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo ra sự phát triển vượt bậc về kinh tế, xã hội, tăng năng suất lao động, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, nâng cao tiềm lực quốc gia và chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân...

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng đã nhấn mạnh điều này tại lễ trao giải thưởng Khoa học công nghệ toàn cầu 2023 (VinFuture 2023) tối 20/12/2023 vinh danh những công trình nghiên cứu xuất sắc.

Năm thứ ba tổ chức, giải VinFuture 2023 xoay quanh chủ đề "Chung sức toàn cầu", hướng đến sự đột phá trong khoa học dựa trên tinh thần hợp tác, sáng tạo không biên giới

Giải thưởng Chính VinFuture 2023 trị giá 3 triệu USD đã được trao cho 4 nhà khoa học: GS. Martin Andrew Green (Úc), GS. Stanley Whittingham (Mỹ), GS. Rachid Yazami (Ma-rốc), GS. Akira Yoshino (Nhật Bản) với phát minh đột phá kiến tạo nền tảng bền vững cho năng lượng xanh thông qua việc sản xuất bằng pin mặt trời và lưu trữ bằng pin Lithium-ion. Đây là các công trình đột phá chung sức tạo nên cuộc cách mạng về năng lượng xanh bền vững cho thế giới hiện tại.

Bên cạnh Giải thưởng Chính, VinFuture 2023 cũng trao 3 giải Đặc biệt, mỗi giải trị giá 500.000 USD dành cho các nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới, nhà khoa học nữ và nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển.

Giải Đặc biệt dành cho Nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới đã được trao cho GS. Daniel Joshua Drucker (Canada), GS. Joel Francis Habener (Mỹ), GS. Jens Juul Holst (Đan Mạch) và PGS. Svetlana Mojsov (Mỹ) với công trình tiên phong Khám phá vai trò của các peptide giống glucagon 1 (GLP-1), là nền tảng cho các phương pháp điều trị bệnh tiểu đường và béo phì hiệu quả và thúc đẩy các liệu pháp điều trị mới đối với các bệnh thoái hóa thần kinh”.

Giải Đặc biệt dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển đã vinh danh GS. Gurdev Singh Khush (người Mỹ gốc Ấn) và GS. Võ Tòng Xuân (người Việt Nam) vì những đóng góp quan trọng trong việc phát minh và phổ biến giống lúa kháng bệnh, góp phần đảm bảo an ninh lương thực. Đây là lần đầu tiên, một Giáo sư người Việt được vinh danh ở Giải thưởng đặc biệt.

Giải Đặc biệt dành cho Nhà khoa học nữ vinh danh GS. Susan Solomon (Mỹ) cho đóng góp quan trọng trong việc “Khám phá cơ chế gây suy giảm tầng ozone ở Nam Cực”, góp phần thúc đẩy Nghị định thư Montreal một nỗ lực quan trọng giúp giảm lượng lớn phát thải khí nhà kính trên toàn cầu.

Trân trọng chúc mừng các nhà khoa học được vinh danh, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng nhấn mạnh tin tưởng mỗi công trình được xướng tên ở lễ trao giải Vin Future 2023 là niềm kỳ vọng lớn cho cuộc sống tốt đẹp của hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ người trên hành tinh.

Theo Chủ tịch nước, lịch sử nhân loại đã làm sáng tỏ chân lý "cuộc sống đặt mục tiêu cho khoa học và khoa học soi đường cho cuộc sống". Khoa học giúp con người hiểu biết chính mình, cung cấp những giải pháp khiến cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn. Khoa học càng phát triển, xã hội ngày càng văn minh, tiến bộ.

Thế giới đang thay đổi nhanh chóng, với nhiều nguy cơ, thách thức đe dọa con người: biến đổi khí hậu, chiến tranh, xung đột, bệnh tật, đói nghèo, khủng hoảng năng lượng, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước... Các thách thức toàn cầu ấy "dạy" con người khiêm tốn hơn trong ứng xử với mẹ thiên nhiên và các nền văn minh. Tuy nhiên, cũng đòi hỏi con người phải dũng cảm vượt qua loạt giới hạn, rào cản, định kiến để cùng hợp tác với tầm nhìn rộng mở, tìm kiếm giải pháp hữu ích mang tính toàn cầu cho một hành trình phát triển mới, bền vững và nhân văn.

Sứ mệnh quan trọng này tiếp tục đặt lên vai các nhà khoa học mang trong mình sức mạnh tri thức và tình yêu nhân loại, những người nắm giữ chìa khóa để khai mở cách giải quyết những bài toán đang đặt ra trên con đường phát triển của mỗi quốc gia và nhân loại, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Hoan nghênh tâm huyết của những nhà sáng lập giải VinFuture, Chủ tịch nước cho rằng, với tầm nhìn mang tính toàn cầu, cách tiếp cận 'chung sức toàn cầu', cổ vũ, tôn vinh những nhà khoa học có công trình nghiên cứu xuất sắc, công nghệ đột phá, mang tính ứng dụng cao, hướng đến cuộc sống tốt đẹp hơn cho nhiều người, đã tạo kết nối rộng lớn với cộng đồng khoa học thế giới.

Từ lần trao giải đầu tiên đến nay, với sứ mệnh "khoa học phụng sự nhân loại" theo đuổi bốn giá trị cốt lõi: bình đẳng, toàn cầu, bền vững và tiên phong, giải thưởng đã phát triển liên tục về chất lượng, số lượng, sự đa dạng, cho thấy sức hấp dẫn, ảnh hưởng, uy tín quốc tế ngày càng tăng.

Theo Chủ tịch nước, với những nhà khoa học chân chính- biểu tượng của phẩm giá và trí tuệ loài người, các giải thưởng chưa bao giờ là mục tiêu trong lao động, mà chính khao khát tìm lời giải cho cuộc sống bằng tình yêu thương nhân loại, đam mê nghiên cứu với tinh thần phụng sự và cống hiến, mỗi nhà khoa học và công trình của họ trở thành câu chuyện đẹp, xứng đáng được tìm kiếm, vinh danh.

Bằng kết quả nghiên cứu sáng tạo, các nhà khoa học đã mang đến cho thế giới niềm hy vọng lớn lao về tương lai huy hoàng của cuộc sống loài người, mang đến cho giới trẻ động lực lớn lao, mạnh mẽ trong hành trình dấn thân vì hạnh phúc con người. Giá trị giải thưởng là sự khuyến khích, cổ vũ tinh thần khoa học, sự khiêm tốn và lòng cầu thị, sự dũng cảm vượt qua thách thức, vượt lên những rào cản, giới hạn, tư duy thông thường để sáng tạo, phụng sự con người.

Để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần khơi dậy các nguồn lực, vượt qua các thách thức, trong đó có những thách thức toàn cầu và vấn đề nội tại cần phải giải quyết. Trên con đường đó, khoa học công nghệ cùng giáo dục, đào tạo được coi là quốc sách hàng đầu, là mục tiêu, động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững.