Trong cuộc khảo sát mới nhất của hãng tin Reuters về triển vọng lãi suất Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), đa số các nhà kinh tế dự báo ngân hàng trung ương này sẽ tăng lãi suất vào ngày 16/9 và có thêm ít nhất một đợt tăng nữa trước khi kết thúc quý 1/2027...

Dự báo mới nhất này đảo ngược kỳ vọng trong cuộc khảo sát trước đó, khi một đa số mong manh các nhà kinh tế nhận định Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong năm nay. Sự thay đổi trong quan điểm của các chuyên gia đã diễn ra sau khi các báo cáo thống kê mà Mỹ công bố trong tuần vừa rồi cho thấy tình trạng dai dẳng của lạm phát ở mức cao hơn so với mục tiêu.

Theo Reuters, chuỗi dữ liệu kinh tế mạnh mẽ sau bài phát biểu cứng rắn của Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại Jackson Hole và cuối tháng 8, cùng với việc thị trường tăng đặt cược vào khả năng Fed tăng lãi suất, đã khiến nhiều nhà kinh tế phải xem xét lại dự báo trước đó cho rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất.

Tuy nhiên, với cơ chế mới của Fed dưới sự lãnh đạo của ông Warsh là không đưa ra định hướng lãi suất cụ thể, cùng với sự bất định gia tăng, ít nhà kinh tế dám đưa ra dự báo lãi suất một cách chắc chắn.

85% số nhà kinh tế - cụ thể là 86 trong số 101 người tham gia cuộc khảo sát của Reuters sau khi báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ được công bố hôm thứ Sáu vừa rồi - dự báo Fed sẽ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên mức 3,75-4% tại cuộc họp ngày 15-16/9. Nếu dự báo này trở thành hiện thực, đây sẽ là đợt tăng đầu tiên của Fed kể từ tháng 7/2023.

Dự báo này là sự đảo chiều so với kết quả khảo sát tuần trước - cuộc thăm dò với hơn 2/3 số nhà kinh tế được hỏi dự báo lãi suất sẽ được giữ nguyên trong lần họp này.

Reuters cho biết một sự thay đổi tương tự ngay trước thềm cuộc họp chính sách Fed từng xảy ra vào tháng 9/2024, khi Fed cắt giảm lãi suất 0,5 điểm phần trăm, thay vì mức dự kiến ban đầu là 0,25 điểm phần trăm.

Gần 53% các chuyên gia, cụ thể là 37 trong số 70 người đưa ra câu trả lời, kỳ vọng sẽ có thêm ít nhất một đợt tăng lãi suất nữa trước cuối tháng 3/2027, so với tỷ lệ 56% dự báo lãi suất ổn định trong cuộc khảo sát tuần trước.

Ngoài ra, tỷ lệ đa số cho rằng Fed sẽ giảm lãi suất trong năm 2027 trong lần khảo sát trước cũng không còn trong lần khảo sát này.

Trên thị trường lãi suất tương lai, các nhà giao dịch đang đặt cược khả năng hơn 90% Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tuần này, thậm chí cho rằng Fed có thể có tới 4 đợt tăng lãi suất trong thời gian từ nay đến cuối tháng 7/2027.

"Ông Warsh đã tự đặt mình vào thế mà dữ liệu kinh tế cần phải rất yếu thì Fed mới tăng lãi suất” - ông Stephen Juneau, chuyên gia kinh tế cấp cao về thị trường Mỹ tại ngân hàng Bank of America - nhận định. Từ tháng 6 tới nay, ông đã giữ quan điểm Fed sẽ phải có ba đợt tăng lãi suất trong năm nay.

“Đến giờ, Fed vẫn chưa tăng lãi suất. Thay vào đó, các báo cáo lạm phát cho thấy mức tăng mạnh hơn”, ông Juneau nói.

Mối do dự của các nhà kinh tế trong việc dự báo Fed tăng lãi suất vào ngày 16/9 đã không còn sau khi Bộ Lao động Mỹ công bố các báo cáo chỉ số giá bán buôn (PPI) và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) nóng hơn dự báo trong tuần vừa rồi. Một số thành phần của các chỉ số này cấu thành nên chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát mà Fed ưa chuộng.

Nhiều chuyên gia cho rằng với số liệu PPI và CPI tháng 8 như vậy, PCE lõi đã tăng tốc trong tháng 8. Ngoài ra, với giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng và giá dầu diesel ở Mỹ đạt mức kỷ lục trong bối cảnh cuộc chiến dai dẳng ở Trung Đông, kỳ vọng lạm phát đang leo thang mạnh.

Phản ánh mối lo lạm phát cao, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm có lúc vượt qua ngưỡng 5% - một mức nhạy cảm về mặt chính trị - trong phiên giao dịch ngày 14/9. Đà tăng của lợi suất duy trì bất chấp thông báo của Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent vào tuần trước về việc tăng gấp ba quy mô của kế hoạch mua lại trái phiếu kỳ hạn dài lên 6 tỷ USD mỗi đợt.

"Ở một mức độ nào đó, sự can thiệp của ông Bessent vào phần dài hạn của đường cong lợi suất cũng góp phần vào sự gia tăng của lợi suất", ông Juneau nói.

Nhiều chuyên gia lo ngại rằng nếu Fed không tăng lãi suất trong tuần này, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ có thể tăng mạnh hơn.

"Uy tín của Fed trong cuộc chiến chống lạm phát đang bị đặt lên bàn cân. Họ cần phải chứng minh lập trường cứng rắn của mình bằng hành động thực tế tại cuộc họp sắp tới, nếu không họ sẽ đối mặt với nguy cơ đường cong lợi suất trái phiếu kho bạc dốc hơn nhiều” - ông Scott Anderson, chuyên gia kinh tế trưởng về thị trường Mỹ tại công ty BMO Capital Markets - nhận xét.

Lần khảo sát này của Reuters cho thấy lần đầu tiên kể từ năm 2019 - năm mà Fed có ba đợt cắt giảm lãi suất - quan điểm của đa số các nhà kinh tế đã thay đổi trong mọi kịch bản chính sách có thể xảy ra trong vòng một năm tới.

"Mức tăng 0,25 điểm phần trăm có thể chỉ là bước khởi đầu chứ không phải bước đi cuối cùng”, bà Diane Swonk, chuyên gia kinh tế trưởng tại công ty KPMG , nhận định. Bà là một trong số những người đầu tiên dự báo về việc Fed tăng lãi suất trong các cuộc thăm dò của Reuters.

"Con đường bền vững duy nhất để giảm chi phí vay vốn là kiềm chế lạm phát”, bà Swonk nói.

Mối lo ngại của cử tri Mỹ về chi phí sinh hoạt tăng đã khiến tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump suy giảm và đặt Đảng Cộng hòa của ông vào thế bất lợi trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ vào đầu tháng 11 tới.

Theo các cuộc thăm dò gần đây của Reuters/Ipsos, việc tăng lãi suất có thể làm gia tăng mối lo ngại của cử tri Mỹ về khả năng chi trả. Về phần mình, ông Trump đã nối lại chiến dịch gây sức ép đòi Fed hạ lãi suất.

Đầu tháng này, ông Trump dọa áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại trên diện rộng nếu Fed không giảm lãi suất. Cuối tuần vừa rồi, ông tiếp tục tuyên bố rằng không quốc gia nào nên có mức lãi suất thấp hơn Mỹ.

"Rồi sẽ đến lúc ông Trump nổi giận với ông Warsh. Chúng tôi cho rằng đó là lý do chính khiến Fed không có động thái gì trong tháng 6 và tháng 7. Ông Warsh đã trì hoãn, hy vọng các điều kiện sẽ trở nên thuận lợi để không phải tăng lãi suất” - ông Jonathan Millar, chuyên gia kinh tế cấp cao về thị trường Mỹ tại ngân hàng Barclays - nhận định. Ông dự báo Fed sẽ có hai đợt tăng lãi suất trong năm nay.