Thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ - vốn đương đầu với áp lực bán tháo trong thời gian gần đây do mối lo về nợ công cao và giá dầu leo thang - có thể sẽ phải đối mặt với thử thách là một quyết định tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong tuần này...

Tuy nhiên, theo hãng tin Reuters, nhiều nhà đầu tư cảnh báo rằng nhìn xa hơn, rủi ro đối với thị trường trái phiếu thậm chí có thể còn lớn hơn nếu Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp ngày 15-16/9.

Những nhà đầu tư có quan điểm này cho rằng một quyết định giữ nguyên lãi suất mà Fed đưa ra vào ngày thứ Tư có thể châm ngòi cho một đợt bán tháo trái phiếu nữa, có khả năng đẩy lợi suất của trái phiếu kỳ hạn dài lên cao hơn và duy trì ở mức đó lâu hơn, nếu quyết định đó khiến thị trường nghi ngờ về cam kết của Fed trong việc đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.

Những lo ngại như vậy có thể gây thêm bất ổn trên thị trường trái phiếu thông qua việc thúc đẩy các nhà đầu tư đòi hỏi mức "phần bù bù kỳ hạn" (term premium) - khoản lợi tức bổ sung cần thiết để nắm giữ nợ chính phủ có kỳ hạn dài - cao hơn, đặc biệt là trong bối cảnh nhu cầu vay vốn của Chính phủ Mỹ vẫn tiếp tục gia tăng.

"Nếu Fed không tăng lãi suất, điều đó sẽ gây thêm áp lực lên phần dài hạn của đường cong lợi suất”, ông Bill Campbell, nhà quản lý danh mục đầu tư tại công ty DoubleLine Capital, nhận định khi đề cập đến các loại trái phiếu kho bạc có kỳ hạn từ 10 năm trở lên.

Ông Campbell nói thêm rằng việc tăng lãi suất cũng sẽ giúp thể hiện tính độc lập của Fed vào thời điểm cơ quan này, khi ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới đang phải đối mặt với áp lực chính trị từ chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn chính sách tiền tệ được nới lỏng. Ngoài ra, việc tăng lãi suất sẽ giúp kiềm chế lợi suất của trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm, vốn đang ở mức cao nhất trong hai thập kỷ qua.

Theo dữ liệu từ công cụ FedWatch Tool của sàn giao dịch CME, thị trường lãi suất tương lai đang đặt cược khả năng gần 87% Fed tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp sắp diễn ra. Nếu dự báo này trở thành hiện thực, đây sẽ là đợt tăng lãi suất đầu tiên của Fed kể từ tháng 7/2023.

Vấn đề "phần bù kỳ hạn" (term premium) của trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn đang thu hút mối quan tâm ngày càng lớn của nhà đầu tư, khi bức tranh lạm phát còn nhiều bất định và khối lượng phát hành trái phiếu của Chính phủ Mỹ tăng mạnh để bù đắp thâm hụt ngân sách. Những lo ngại này càng trở nên trầm trọng hơn bởi tình trạng tài khóa của Mỹ mà nhiều nhà đầu tư cho là không phù hợp với nỗ lực của Fed nhằm đưa lạm phát về mục tiêu 2%.

Bà Loren Moran, nhà quản lý danh mục đầu tư trái phiếu tại công ty Wellington Management, nhận định rằng đợt bán tháo trái phiếu gần đây phản ánh nhiều vấn đề hơn là chỉ đơn thuần liên quan đến chính sách tiền tệ. Lạm phát ở Mỹ đã duy trì ở mức cao hơn mục tiêu trong hơn 5 năm qua, giá dầu vượt 100 USD/thùng, thâm hụt ngân sách liên bang ở mức gần 6,5% tổng sản phẩm trong nước (GDP) và tăng trưởng kinh tế vẫn duy trì mạnh mẽ.

Trong một môi trường như vậy, bà Moran cho rằng việc không hiện thực hóa các tín hiệu thắt chặt chính sách đã được Fed đưa ra trước đó có thể buộc các nhà đầu tư phải đánh giá lại mức độ rủi ro lạm phát đang tiềm ẩn trên thị trường. "Điều mà thị trường trái phiếu Mỹ mong đợi... là Fed đưa ra hành động rõ ràng hơn, nhất quán với mục tiêu đưa lạm phát trở lại mức 2%. Việc đó đồng nghĩa sẽ phải chấp nhận một số tác động tiêu cực nhất định " bà Moran nói.

Bà nói thêm: "Vấn đề lãi suất rõ ràng đã bị chính trị hóa một cách mạnh mẽ. Tuy nhiên, điều tốt nhất Fed cần làm là chứng tỏ sự nghiêm túc trong việc kiểm soát lạm phát, bởi điều đó sẽ giúp ổn định phần bù kỳ hạn và củng cố uy tín của Fed, yếu tố vốn đã bị đặt dấu hỏi kể từ cuộc họp tháng 7 của cơ quan này”.

Dẫu vậy, không phải tất cả các nhà đầu tư trái phiếu đều đồng tình với quan điểm này. Một số nhà đầu tư lớn nhất trên thị trường không tin rằng việc tiếp tục tăng lãi suất là giải pháp phù hợp vào thời điểm hiện tại - theo Reuters.

Ông Russell Brownback, Phó giám đốc đầu tư trái phiếu toàn cầu tại tập đoàn BlackRock, cho rằng việc thắt chặt chính sách sẽ gây thêm áp lực lên các lĩnh vực vốn đã yếu và nhạy cảm với lãi suất trong nền kinh tế Mỹ, chẳng hạn như bất động sản, trong khi ít có tác dụng kìm hãm những khu vực kinh tế đang đóng vai trò động lực tăng trưởng chính.

"Tôi hiểu lập luận của phe ủng hộ thắt chặt chính sách trong Fed, cũng như mong muốn duy trì uy tín về quan điểm cứng rắn của họ với tư cách là cơ quan hoạch định chính sách. Tuy nhiên, tôi cho rằng nền kinh tế vẫn còn nhiều yếu tố chưa rõ ràng hoặc có sự phân hóa”, ông Brownback nhận định. Ông cũng bác bỏ những lo ngại về biến động lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ các kỳ hạn dài, cho rằng mối lo ngại này đã bị thổi phồng quá mức.

"Bất chấp mọi lo âu và hoang mang về đợt bán tháo trên thị trường trái phiếu, cần lưu ý rằng chúng ta bước vào năm nay với lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm ở mức 4,84%. Như vậy, mức tăng lợi suất đến hiện tại là 0,5 điểm cơ bản, trong khi tốc độ tăng trưởng kinh tế đã tăng mạnh hơn thế”, ông Brownback nhấn mạnh. Ông cho rằng “đó là dấu hiệu cho thấy sự vững vàng của nền kinh tế, và lợi suất của trái phiếu kỳ hạn ngắn mới là nơi sự điều chỉnh thực sự diễn ra, phản ánh kỳ vọng rằng Fed sẽ tăng lãi suất”.

Trong khi đó, một số nhà đầu tư khác cho rằng sự bền bỉ của nền kinh tế Mỹ vẫn có thể là cơ sở để Fed có những đợt tăng lãi suất tiếp theo.

Ông Lon Erickson, nhà quản lý danh mục đầu tư tại công ty Thornburg Investment Management, nhận định một đợt tăng lãi suất có chừng mực với lượng tăng 0,25 điểm phần trăm là hợp lý. Ông lưu ý rằng các thay đổi về lãi suất thường cần khoảng thời gian từ 6 tháng trở lên để tác động đầy đủ đến nền kinh tế.

"Tôi không nghĩ mức tăng 0,25 điểm phần sẽ làm suy yếu nền kinh tế, nhất là khi xét đến những dấu hiệu tích cực gần đây. Sau đó, chúng ta có thể quan sát và đánh giá lại tình hình khi có thêm dữ liệu trong vài tháng tới”, ông nói.