Hạ tầng giao thông và bài toán huy động vốn

Hạ tầng giao thông Việt Nam trải qua một giai đoạn phát triển mạnh mẽ với hàng loạt dự án quan trọng được triển khai trong năm 2025. Theo Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, phát triển hạ tầng đồng bộ và hiện đại là một trong ba đột phá chiến lược.

Sau những ảnh hưởng tiêu cực từ đại dịch Covid-19, đầu tư hạ tầng đã được đẩy mạnh cả về quy mô vốn lẫn tốc độ triển khai. Đặc biệt, vào cuối năm 2025, hàng trăm dự án giao thông, đô thị, năng lượng và hạ tầng số đã được khởi công hoặc khánh thành, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình phát triển hạ tầng.

Một điểm nhấn nổi bật là việc hoàn thành và thông xe kỹ thuật khoảng 3.500 km đường bộ cao tốc, vượt mục tiêu tối thiểu 3.000 km. Việc nối thông các tuyến cao tốc giúp rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí logistics và mở ra cơ hội thu hút đầu tư cho nhiều địa phương. Mạng lưới cao tốc cũng đóng vai trò quan trọng trong tái cấu trúc kinh tế vùng, tạo điều kiện cho các khu công nghiệp và đô thị phát triển.

Tuy nhiên, bài toán nguồn vốn đầu tư vẫn là thách thức lớn. Hạ tầng giao thông đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi dài và rủi ro cao, trong khi ngân sách nhà nước còn hạn chế. Vai trò của khu vực tư nhân trong đầu tư hạ tầng ngày càng được chú trọng, với tỷ trọng đóng góp khoảng 51% GDP và gần 60% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Tuy nhiên, việc thu hút khu vực tư nhân không chỉ dựa vào chủ trương mà cần có thiết kế thể chế và cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý.

Đối tác công tư (PPP) được xem là một giải pháp chiến lược, nhưng vẫn cần hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực chuẩn bị dự án. Khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn cũng là một thách thức lớn, khi các ngân hàng thương mại bị giới hạn về kỳ hạn tín dụng. Do đó, cần sớm hình thành cơ chế tín dụng đặc thù cho hạ tầng và nghiên cứu thành lập Quỹ phát triển hạ tầng quốc gia.

Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư vẫn cao và dư địa ngân sách ngày càng thu hẹp, việc phát triển các công cụ dẫn vốn dài hạn như trái phiếu hạ tầng là hướng đi quan trọng. Hình thành các quỹ trái phiếu hạ tầng với sự tham gia của doanh nghiệp bảo hiểm, quỹ hưu trí và nhà đầu tư tổ chức có thể tạo thêm một trụ cột vốn đáng kể. Phát triển hạ tầng giao thông là một quá trình dài hạn, đòi hỏi sự tích lũy liên tục về nguồn lực và năng lực tổ chức thực hiện...

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 4-2026 phát hành ngày 26/01/2026. Kính mời quý độc giả tìm đọc ở đây:

https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-4-2026.html