Ngày 4/5, thông tin từ HĐND TP. Hải Phòng cho biết UBND thành phố đang đề xuất HĐND thông qua cơ chế hỗ trợ giải bản 143 tàu cá, chuyển đổi nghề, ổn định sinh kế cho ngư dân. Bên cạnh đó, có khoảng 338 tàu cá sẽ được hỗ trợ nâng cấp thiết bị giám sát hành trình nhằm giảm áp lực khai thác ven bờ, nâng cao hiệu quả kinh tế thủy sản.
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, toàn thành phố hiện có 788 tàu thuyền khai thác thủy sản thuộc diện đăng ký quản lý, đã được cập nhật trên hệ thống dữ liệu tàu cá quốc gia VNfishbase. Trong đó, nhóm tàu có chiều dài từ 6m đến dưới 12m gồm 367 chiếc (chiếm 46,6%), từ 12m đến dưới 15m có 147 chiếc (18,6%), từ 15m trở lên có 274 chiếc (34,7%). Tổng số lao động trực tiếp khai thác trên biển là hơn 4.000 người.
Tuy nhiên, đội tàu đánh bắt thuỷ sản quy mô nhỏ vẫn chiếm tỷ trọng lớn, chủ yếu hoạt động ven bờ. Tình trạng khai thác quá mức dưới hình thức lưới kéo đang gây áp lực lên nguồn lợi thủy sản và môi trường sống, đe dọa sinh kế lâu dài của ngư dân, đồng thời tiềm ẩn vi phạm quy định pháp luật.
Trong khi đó, từ 10/3/2023, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 208/QĐ-TTg phê duyệt đề án chuyển đổi một số nghề khai thác thủy sản ảnh hưởng đến nguồn lợi và môi trường sinh thái. Theo đó, các địa phương hàng năm cắt giảm tối thiểu 1,5% số tàu ở vùng khơi, 4% số tàu ở vùng lộng và 5% số tàu ở vùng ven bờ trên tổng số tàu cá hiện có.
Từ thực tiễn này, UBND TP. Hải Phòng đã xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ giải bản tàu cá, hỗ trợ chuyển đổi nghề cho số lao động các tàu cá với mục tiêu đến năm 2030, giải bản khoảng 143 tàu cá đã cũ (hoạt động từ 15 năm trở lên), hiệu quả thấp nhằm giảm cường lực khai thác thuỷ sản ven bờ.
Theo đề xuất, các tàu cá đang hoạt động nếu giải bản để đóng mới hoặc chuyển đổi sang khai thác thuỷ hải sản thân thiện môi trường sẽ nhận được 2 khoản hỗ trợ. Cụ thể gồm hỗ trợ giải bản và hỗ trợ mua sắm ngư cụ, máy móc, trang thiết bị phục vụ nghề mới. Trường hợp chủ tàu không tiếp tục hoạt động khai thác sau giải bản sẽ được hỗ trợ chi phí giải bản và ổn định cuộc sống.
Mức hỗ trợ giải bản được phân theo chiều dài tàu và vật liệu (vỏ gỗ, vỏ sắt) đóng tàu. Cụ thể, tàu vỏ gỗ, tàu vỏ sắt có chiều dài từ 6 - 12m giải bản sẽ được hỗ trợ từ 50 - 100 triệu đồng/tàu. Tàu vỏ gỗ, tàu vỏ sắt có chiều dài từ 12 - 15m thực hiện giải bản được hỗ trợ mức từ 100 - 200 triệu đồng/tàu. Tàu vỏ gỗ, tàu vỏ sắt có chiều dài trên 15m được hỗ trợ từ 200 - 400 triệu đồng/tàu.
Đối với chủ tàu cá sau giải bản, nếu chủ tàu vẫn duy trì hoạt động khai thác thuỷ sản sẽ được nhận khoản hỗ trợ mua sắm ngư cụ, máy móc, trang thiết bị cần thiết để chuyển đổi nghề. Trong đó, tàu cá có chiều dài từ 6 - 12m được hỗ trợ mức 50 triệu đồng/tàu. Tàu cá có chiều dài từ 12 - 15m được hỗ trợ mức 80 triệu đồng/tàu. Tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên được hỗ trợ mức 150 triệu đồng/tàu.
Những tàu cá sau giải bản, nếu chủ tàu không hoạt động đánh bắt, khai thác thuỷ hải sản sẽ nhận được các khoản hỗ trợ học nghề và hỗ trợ ổn định cuộc sống. Khoản hỗ trợ học nghề một lần, bao gồm học phí, tiền ăn, tiền ở cho thuyền viên theo quy định tại Nghị quyết số 03/2024/NQ-HĐND. Hỗ trợ ổn định cuộc sống là khoản hỗ trợ một lần bằng tiền mua 30kg gạo/người/tháng (theo giá do Sở Tài chính công bố) cho thành viên hộ gia đình chủ tàu cá sống phụ thuộc vào nghề đánh bắt thuỷ hải sản, thời gian hỗ trợ kéo dài 3 tháng.
Bên cạnh đó, UBND TP. Hải Phòng cũng đề xuất hỗ trợ kinh phí thay thế, nâng cấp thiết bị giám sát hành trình cho chủ tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15m trở lên. Mức hỗ trợ 50% kinh phí thay thế, nâng cấp thiết bị giám sát hành trình cho một tàu cá (không bao gồm các dịch vụ phát sinh khác) nhưng tối đa không quá 15 triệu đồng/tàu. Theo đó, toàn thành phố sẽ có khoảng 338 tàu cá nhận được khoản hỗ trợ này.
