Hành trình 30 năm hàng Việt: Từ niềm tin nội địa đến giá trị toàn cầu

Chiều 8/4/2026, tại hội thảo “Hành trình 30 năm Hàng Việt Nam Chất lượng cao – Tự hào và tiếp nối và Triển khai Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 năm 2026”, những câu chuyện về sự tử tế trong kinh doanh và khát vọng hội nhập một lần nữa được khơi gợi mạnh mẽ. Nhìn lại chặng đường 30 năm (từ năm 1996 đến nay), đó không chỉ là sự thay đổi của những con số, mà là cuộc chuyển mình về tư duy của cả một nền sản xuất.

NÂNG CHUẨN HỘI NHẬP: "TẤM HỘ CHIẾU" RA BIỂN LỚN

Tại hội thảo, TS Nguyễn Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, đã dành những lời trân trọng nhất để đánh giá về hành trình này. Theo ông, Hàng Việt Nam Chất lượng cao đã trở thành một thương hiệu rất đáng tin cậy và rất đáng trân trọng, là điểm tựa vững chắc cho doanh nghiệp từ Nam chí Bắc.

Quy mô của chương trình được minh chứng qua những dữ liệu thực tế đầy thuyết phục khi hơn 15.000 lượt doanh nghiệp đã được lấy ý kiến người tiêu dùng thông qua các cuộc bình chọn quy mô lớn. Hơn 1.700 lượt doanh nghiệp chính thức được cấp chứng nhận trong suốt hành trình 30 năm. Riêng năm 2026, có 581 doanh nghiệp vinh dự đạt danh hiệu. Đặc biệt, biểu tượng cho sự bền bỉ nhất chính là 28 doanh nghiệp đã 30 năm liên tục giữ vững danh hiệu Hàng Việt Nam Chất lượng cao.

Thông tin thêm, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao, cho biết suốt 30 năm qua, chương trình đã ghi nhận 14.299 lượt doanh nghiệp được người tiêu dùng nêu tên bình chọn, từ đó sàng lọc và công nhận 1.752 doanh nghiệp đạt danh hiệu. Cách vận hành này tạo nên một “chu trình niềm tin”, nơi người tiêu dùng, doanh nghiệp và tổ chức cùng tham gia xác lập chuẩn mực. Hành trình này được chia thành ba giai đoạn chiến lược.

Giai đoạn 1997 – 2006: Hình thành lực lượng, bùng nổ về số lượng gắn với thị trường nội địa.

Giai đoạn 2007–2016: Sàng lọc khắc nghiệt do khủng hoảng kinh tế, buộc doanh nghiệp phải nâng chuẩn để tồn tại.

Giai đoạn 2017 – 2026: Phát triển chiều sâu, hướng tới sự bền vững với sự ổn định của khoảng 500–600 doanh nghiệp đạt danh hiệu mỗi năm.

Hiện nay, Hàng Việt Nam Chất lượng cao đã phát triển thành một “hệ sinh thái 3 lớp” vững chắc gồm: Hiệp hội (trung tâm điều phối), Câu lạc bộ Doanh nghiệp Dẫn đầu (lực lượng dẫn dắt) và Câu lạc bộ Doanh nông Khởi nghiệp xanh (lực lượng đổi mới sáng tạo). “Cấu trúc này giúp chương trình chuyển mình từ vai trò tôn vinh sang xây dựng một mạng lưới kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện sản phẩm và tiếp cận những chuẩn mực cao hơn của thế giới”, bà Hạnh nhấn mạnh.

TS Nguyễn Quân khẳng định đây không đơn thuần là thành tích về số lượng, mà phản ánh một quá trình bền bỉ giữ chất lượng, giữ niềm tin thị trường suốt nhiều năm. Trong một thị trường đầy biến động, việc duy trì lòng tin của người tiêu dùng suốt ba thập kỷ là một kỳ tích của sự liêm chính trong kinh doanh.

Một trong những dấu ấn đột phá của chương trình trong những năm gần đây chính là việc chuyển dịch từ danh hiệu do người tiêu dùng bình chọn sang việc xây dựng bộ tiêu chí “Hàng Việt Nam Chất lượng cao – Chuẩn hội nhập”.

Theo TS Nguyễn Quân, trước đây danh hiệu chủ yếu mang tính “định tính”, dựa vào sự ghi nhận và cảm tình của người tiêu dùng. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên toàn cầu hóa, bối cảnh cạnh tranh đã thay đổi hoàn toàn. Doanh nghiệp Việt không chỉ đối đầu với nhau mà phải trực tiếp cạnh tranh với các tập đoàn đa quốc gia ngay trên sân nhà và vươn ra những thị trường quốc tế vô cùng khắt khe.

“Với xu hướng hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp của chúng ta không chỉ cạnh tranh với các doanh nghiệp trong nước mà còn phải cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài. Hàng hóa Việt Nam phải ra thị trường quốc tế, đáp ứng những tiêu chuẩn vô cùng khắt khe của các nước phát triển”. Đó chính là lý do ra đời của "Chuẩn hội nhập" – một thước đo cao hơn, khắt khe hơn", TS Nguyễn Quân nhấn mạnh.

Trong gần 10 năm qua, hơn 200 doanh nghiệp đã được công nhận chuẩn này, không chỉ đáp ứng ISO mà còn chinh phục hàng loạt chứng chỉ quản lý chất lượng quốc tế khác. Đây chính là "tấm hộ chiếu" để thế giới nhìn nhận đúng giá trị của hàng Việt Nam.

Từ thực tế đó, TS Nguyễn Quân cho rằng việc tiếp tục hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá là yêu cầu cần thiết trong thời gian tới, để hỗ trợ doanh nghiệp đi ra thị trường quốc tế và để “thế giới nhìn nhận về giá trị của hàng Việt Nam”.

LÀM RA SẢN PHẨM TỐT CHƯA ĐỦ, PHẢI LÀM RA NIỀM TIN

Xúc động khi nhìn lại hành trình 30 năm, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, đã đưa ra một góc nhìn đầy nhân văn về giá trị của thương hiệu. Ông cho rằng điều còn lại sau ba thập kỷ không phải là những sản phẩm cụ thể, mà là niềm tin – một thứ tài sản vô hình nhưng vô giá.

Ông chia sẻ "Niềm tin của người tiêu dùng Việt từng có lúc mong manh, và chính những doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao đã kiên trì "hàn gắn" lại niềm tin đó từng chút một. Trong một thế giới đầy rẫy sự dễ dãi về tiêu chuẩn, niềm tin chỉ thuộc về những người làm đúng ngay cả khi không có ai kiểm tra hay nhắc nhở", ông Hoan chia sẻ.

Mỗi sản phẩm Việt giờ đây không chỉ đơn thuần là vật chất, mà mang trong mình mồ hôi của nông dân, danh dự của doanh nghiệp và lòng tự trọng của cả một quốc gia. "Nếu 30 năm qua chúng ta đã làm cho người Việt tin vào hàng Việt, thì 30 năm tới, mục tiêu lớn hơn là phải làm cho thế giới tin vào giá trị Việt. Sự công nhận đó sẽ không đến từ lời quảng cáo, mà đến từ cách sống và làm việc đúng đắn của doanh nghiệp", ông Hoan kỳ vọng. 

Sự thành công của Hàng Việt Nam Chất lượng cao không chỉ nằm ở những tấm bằng khen, mà ở sức lan tỏa mạnh mẽ của tinh thần tự tôn dân tộc. TS Nguyễn Quân còn nhắc tới các hoạt động khác của hệ sinh thái Hàng Việt Nam Chất lượng cao như Phiên chợ Xanh Tử Tế, Khởi nghiệp Xanh và các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp. Theo ông, đây là những hoạt động “rất lặng lẽ nhưng rất có giá trị”, bởi đã tạo cơ hội để doanh nghiệp cải thiện sản phẩm, mở rộng thị trường và tiếp cận người tiêu dùng bằng những chuẩn mực ngày càng cao hơn.

TS Nguyễn Quân bày tỏ mong muốn tinh thần này sẽ không chỉ dừng lại ở các trung tâm kinh tế lớn mà sẽ phủ sóng khắp 34 tỉnh, thành trên cả nước, giúp nhiều doanh nghiệp có sản phẩm mới, tốt hơn và an toàn hơn cho người tiêu dùng.

Hành trình 30 năm đã khép lại một chương tự hào, nhưng đồng thời mở ra một chương mới với nhiều thách thức và cơ hội. Như lời nhắn nhủ của ông Lê Minh Hoan: Doanh nghiệp trong giai đoạn tới không chỉ cần làm ra sản phẩm tốt, mà cần hướng đến việc “làm ra niềm tin”. Bởi chỉ có niềm tin mới là giá trị tồn tại vĩnh cửu, kể cả khi thị trường biến động hay sản phẩm thay đổi.