Hoàn thiện dự thảo các nghị định hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Xây dựng

Tại tọa đàm, ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) đã trình bày những nội dung cơ bản của Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Dự thảo được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định hiện hành, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhằm phù hợp với Luật Xây dựng năm 2025.

Một trong những điểm nhấn của Dự thảo là việc tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Theo kết quả đánh giá, Dự thảo không phát sinh thêm thủ tục hành chính mới mà tập trung cắt giảm, đơn giản hóa những thủ tục hiện có. Đáng chú ý, một số thủ tục không còn phù hợp đã được bãi bỏ, trong đó có thủ tục thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở tại cơ quan chuyên môn về xây dựng. Các thủ tục còn lại được hoàn thiện theo hướng giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian xử lý và tăng cường sử dụng dữ liệu điện tử, góp phần giảm chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân.

Ngoài ra nội dung về phân cấp, phân quyền trong quản lý hoạt động xây dựng cũng hoàn thiện theo hướng rõ trách nhiệm, phù hợp với năng lực của từng cấp. Dự thảo xác định rõ thẩm quyền của các cơ quan ở Trung ương và địa phương trong thẩm định dự án, đồng thời trao quyền chủ động hơn cho địa phương đối với việc tổ chức thực hiện, bảo đảm linh hoạt, hiệu quả và sát thực tiễn.

Trong khi giới thiệu về Dự thảo Nghị định về Quản lý chi phí đầu tư xây dựng, ông Hồ Ngọc Sơn, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết Dự thảo tập trung hoàn thiện quy định về xác định, thẩm định, quản lý tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng và kiểm soát chi phí theo từng giai đoạn của dự án. Theo đó, chi phí đầu tư xây dựng được xác định cho toàn bộ dự án, từng công trình và từng gói thầu, bảo đảm tính đồng bộ với phạm vi, nội dung thiết kế và phục vụ hiệu quả công tác lựa chọn nhà thầu cũng như quản lý hợp đồng.

Dự thảo cũng quy định rõ các thành phần của tổng mức đầu tư, bao gồm chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; chi phí xây dựng; chi phí thiết bị; chi phí quản lý dự án; chi phí tư vấn đầu tư xây dựng; chi phí khác và chi phí dự phòng. Việc xác định chi phí được yêu cầu phù hợp với từng giai đoạn thiết kế, bảo đảm tính chính xác, minh bạch và khả năng kiểm soát.

Đáng chú ý, Dự thảo bổ sung quy định về việc sử dụng dữ liệu chi phí, suất vốn đầu tư và chỉ số giá xây dựng, cho phép tham khảo cả dữ liệu quốc tế đối với dự án áp dụng công nghệ mới chưa có tiền lệ trong nước, qua đó nâng cao tính linh hoạt và hội nhập trong quản lý chi phí. Dự thảo nhấn mạnh trách nhiệm của chủ đầu tư về việc quản lý chi phí từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến khi hoàn thành, đưa công trình vào khai thác sử dụng, bảo đảm hiệu quả đầu tư và kiểm soát rủi ro.

Đối với Dự thảo Nghị định về Hợp đồng xây dựng, ông Nguyễn Bắc Thủy, Trưởng phòng Kinh tế và hợp đồng, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) thông tin Dự thảo đã được xây dựng theo hướng hoàn thiện khung pháp lý về giao kết và thực hiện hợp đồng, phù hợp với thông lệ quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam. Dự thảo làm rõ các loại hợp đồng xây dựng như hợp đồng trọn gói, hợp đồng theo đơn giá cố định, hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh, hợp đồng theo thời gian và các hợp đồng tổng thầu như EPC, EC, PC, EP…

Bên cạnh việc phân loại hợp đồng, Dự thảo tập trung quy định cụ thể về nguyên tắc ký kết, nội dung hợp đồng, điều kiện thanh toán, điều chỉnh giá hợp đồng và xử lý phát sinh trong quá trình thực hiện. Đồng thời, Dự thảo tăng cường các quy định về quản lý thực hiện hợp đồng, gắn trách nhiệm của các chủ thể tham gia với tiến độ, chất lượng và hiệu quả của dự án.

Đặc biệt, một nội dung quan trọng được các đại biểu rất quan tâm là việc thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng. Dự thảo Nghị định đã bổ sung quy định cho phép thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, sử dụng dữ liệu số thay thế hồ sơ giấy, đồng thời thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành.

Góp ý cho sự kiện, các đại biểu cũng thẳng thắn trao đổi nhiều ý kiến nhằm hoàn thiện dự thảo nghị định theo hướng khả thi, sát thực tiễn, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Trong đó, đề xuất thiết lập chuyên trang hướng dẫn trực tuyến thống nhất từ Bộ Xây dựng; ban hành biểu mẫu chuẩn cho “báo cáo giải trình sự phù hợp” để tư vấn có cơ sở vững chắc bảo vệ các quyết định tối ưu hóa kỹ thuật; làm rõ ranh giới các “vùng mờ” như tuân thủ, phù hợp, dúng dần… để thanh tra, kiểm toán và doanh nghiệp có chung hệ quy chiếu; góp ý về cơ chế ưu đãi cho các dự án công trình xanh, thủ tục phê duyệt dự án, quy định về xây dựng công trình khẩn cấp; chi phí dự phòng rủi ro của dự án, chi phí thẩm tra; quy định về giá hợp đồng, bảo đảm thực hiện hợp đồng.