Sau 8 chu kỳ hóa trị, một bệnh nhân ung thư tâm vị người Campuchia vừa được robot phẫu thuật loại bỏ hoàn toàn khối u dạ dày. Ê-kíp chuyên gia Việt Nam và Nhật Bản sau gần 10 giờ căng thẳng, đã đại phẫu thành công…

Anh Hang Phalla (43 tuổi, quốc tịch Campuchia) được chẩn đoán mắc ung thư dạ dày với khối u nằm ở vùng tâm vị - vị trí chuyển tiếp giữa thực quản và dạ dày. Tại Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, các bác sĩ đã trao đổi chuyên môn với các chuyên gia từ Nhật Bản để xây dựng chiến lược điều trị tối ưu. Cuối cùng, ê-kíp thống nhất lựa chọn robot phẫu thuật Da Vinci Xi.

Ca mổ được hợp tác thực hiện tại Bệnh viện FV, với các chuyên gia Việt Nam và Nhật Bản: GS.TS.BS. Koichi Suda - Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Fujita; PGS.TS.BS Masaya Nakauchi - chuyên gia phẫu thuật robot cắt dạ dày và thực quản, Đại học Y Fujita; ThS.BSCKII. Phan Văn Thái - Trưởng khoa Ngoại tổng quát, Bệnh viện FV và BSCKII. Nguyễn Viết Hải - Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM.

Ê-kíp sử dụng robot nội soi tiếp cận chính xác khối u qua đường bụng, thực hiện diện cắt theo tính toán và gửi mẫu mô đi sinh thiết lạnh. Kết quả sinh thiết cho thấy tế bào ung thư vẫn hiện diện ở diện cắt. Ê-kíp nhanh chóng mở rộng cuộc mổ: tạo thêm 4 lỗ ở lồng ngực, đưa các cánh tay robot vào trung thất, cắt thực quản ở vị trí sâu và khó tiếp cận.

Sự chuyển hướng chiến lược kịp thời đã mang lại kết quả khả quan. Đến ngày thứ 5 sau mổ, bệnh nhân được rút các ống dẫn lưu và bắt đầu ăn lỏng. Ngày thứ 8, anh Hang Phalla đã có thể ăn cháo xay, phục hồi thể trạng ổn định. Ca phẫu thuật thành công cho thấy vai trò của sự phối hợp đa chuyên khoa, hợp tác quốc tế và ứng dụng robot phẫu thuật trong điều trị những ca ung thư phức tạp.

Tương tự, Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM) vừa phẫu thuật robot cắt thùy dưới phổi trái cho bệnh nhân mắc phổi biệt lập nội thùy. Bệnh nhân là ông N.N.T. (56 tuổi, ngụ Tây Ninh), tình cờ phát hiện tổn thương thùy dưới phổi trái khi khám sức khỏe định kỳ.

BSCKII. Nguyễn Văn Việt Thành, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Bướu cổ, cho biết thách thức lớn nhất của ca mổ là phẫu tích nhánh động mạch nuôi có kích thước lớn, thành mạch dễ tổn thương và dính do tình trạng viêm mạn tính. Chỉ một sai sót nhỏ có thể gây biến chứng chảy máu khó kiểm soát.

Sau hội chẩn toàn viện, ê-kíp quyết định lựa chọn phẫu thuật robot nhằm tối ưu độ chính xác và an toàn. Các cánh tay robot có khả năng xoay linh hoạt, hỗ trợ thao tác khâu buộc, kẹp mạch sát động mạch chủ chính xác hơn, đồng thời loại bỏ rung tay sinh lý. Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 120 phút. Sau 4 ngày, bệnh nhân xuất viện trong tình trạng ổn định.

Phổi biệt lập (BPS) là dị tật bẩm sinh hiếm gặp, chiếm khoảng 0,15 - 6,4% các dị tật phổi. "Y văn thế giới cũng ghi nhận một số trường hợp thoái hóa ác tính trên nền mô phổi biệt lập", bác sĩ Thành nói. Đây cũng là trường hợp phổi biệt lập được điều trị bằng phẫu thuật robot được báo cáo đầu tiên tại Việt Nam.

PGS.TS.BS Phạm Văn Bình, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Robot Công nghệ cao Vinmec, cho biết hiện nay, nhiều bệnh viện hàng đầu thế giới không ngừng đầu tư vào robot phẫu thuật như xu hướng tất yếu của y học hiện đại.

Nếu trước đây, Da Vinci Xi (Mỹ) gần như là biểu tượng của robot phẫu thuật thì hiện nay, thị trường xuất hiện thêm nhiều hệ thống hiện đại như Hugo RAS (Mỹ), Toumai (Trung Quốc), Hinotori (Nhật Bản) hay Revo-i (Hàn Quốc)… tạo nên sự cạnh tranh và thúc đẩy đổi mới công nghệ trên toàn cầu. Từ những ca phẫu thuật điều trị sỏi mật, thoát vị bẹn, thoát vị thành bụng cho đến các phẫu thuật phức tạp về thần kinh, cột sống hay lồng ngực, phạm vi ứng dụng của robot phẫu thuật ngày càng được mở rộng.

Tuy nhiên, theo PGS.TS.BS Phạm Văn Bình, robot robot phẫu thuật không tự đưa ra quyết định điều trị hay tự thực hiện ca mổ, mà chỉ là công cụ giúp bác sĩ phát huy tối đa năng lực chuyên môn. “Những ưu điểm của phẫu thuật robot so với các phương pháp truyền thống chỉ có thể được phát huy khi nằm dưới sự điều khiển của người phẫu thuật viên có chuyên môn vững vàng, kinh nghiệm lâm sàng phong phú và am hiểu sâu sắc các nguyên tắc ngoại khoa cũng như kỹ thuật phẫu thuật", PGS.TS.BS Phạm Văn Bình chia sẻ.

Mới đây, Bệnh viện K chính thức khai giảng Khóa đào tạo phẫu thuật nội soi robot cơ bản đầu tiên dành cho lĩnh vực ngoại khoa ung thư. Diễn ra liên tục trong 30 ngày, đây là chương trình đào tạo chính quy, bài bản dành cho bác sĩ các bệnh viện K, Chợ Rẫy, Ung bướu TP.HCM...

"Đây là khóa đào tạo bài bản đầu tiên tại Việt Nam về phẫu thuật bằng robot điều trị các bệnh lý ung thư tiêu hóa, tiết niệu, phụ khoa, đầu cổ và lồng ngực, mở ra giai đoạn mới không chỉ ứng dụng mà còn trực tiếp đào tạo, chuyển giao kỹ thuật", GS. Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K, thông tin.

Trong hai tuần đầu, các bác sĩ thực hiện thành công 6 ca phẫu thuật phức tạp, thuộc nhiều chuyên ngành khác nhau. Điển hình, một bệnh nhân ung thư thực quản giai đoạn tiến triển sau hóa xạ trị được bác sĩ điều khiển robot cắt thực quản và nạo vét hạch triệt để. Một bệnh nhân khác, 69 tuổi, ung thư thận, bệnh nền tim mạch đang sử dụng thuốc chống đông, được cắt u thận bán phần thay vì cắt toàn bộ thận. Ê-kíp cũng phẫu thuật thành công hai ca ung thư trực tràng giai đoạn tiến triển sau điều trị tiền phẫu.

"Robot không thay thế bác sĩ nhưng giúp nối dài bàn tay phẫu thuật viên can thiệp chính xác, ít xâm lấn, nâng cao chất lượng sống của người bệnh", GS. Quảng nói. Thực tế, nhờ hình ảnh 3D phóng đại, khả năng thao tác linh hoạt và độ chính xác cao, robot hỗ trợ phẫu thuật viên tiếp cận các vùng giải phẫu sâu, hẹp, hạn chế tổn thương các cấu trúc quan trọng. Bên cạnh hiệu quả điều trị, kỹ thuật này còn giúp giảm xâm lấn, giảm đau sau mổ, rút ngắn thời gian nằm viện và đẩy nhanh quá trình hồi phục cho người bệnh.

Theo GS. Quảng, ý nghĩa lớn nhất của khóa đào tạo không chỉ triển khai thành công các ca phẫu thuật mà còn xây dựng chương trình đào tạo chuẩn, từng bước hình thành đội ngũ phẫu thuật viên bằng robot ngay tại Việt Nam. Đây được xem là nền tảng quan trọng để mở rộng kỹ thuật tới nhiều cơ sở điều trị ung thư trên cả nước, góp phần nâng cao chất lượng điều trị, đưa ngoại khoa ung thư Việt Nam tiệm cận các trung tâm tiên tiến trong khu vực và thế giới.