Thanh tra Chính phủ đã chuyển toàn bộ thông tin, tài liệu về các hành vi chuyển nhượng thầu, vi phạm quy định trong lựa chọn nhà thầu và các vấn đề liên quan đến những gói thầu trọng điểm của dự án sang Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý theo thẩm quyền...

Ngày 29/7, Thanh tra Chính phủ ban hành văn bản số 2608/TB-TTCP, thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách pháp luật đối với Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1.

Theo kết luận thanh tra, Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư hơn 109.000 tỷ đồng, gồm 4 dự án thành phần. Trong đó, dự án thành phần 2 là “các công trình phục vụ quản lý bay” và dự án thành phần 3 là “các công trình thiết yếu trong cảng hàng không”.

Thanh tra Chính phủ chỉ rõ việc thực hiện trình tự, thủ tục chủ đầu tư phê duyệt dự án, điều kiện năng lực của Ban Quản lý dự án, nguồn vốn thực hiện dự án thành phần 2, 3 và việc thực hiện gói thầu XD01,XD02 thuộc dự án thành phần 2 và gói thầu 5.6, gói thầu 5.10 thuộc dự án thành phần 3 còn có những thiếu sót, vi phạm.

PHÁT HIỆN NHIỀU SAI PHẠM VỀ CHUYỂN NHƯỢNG THẦU

Kết luận thanh tra nêu rõ, tại gói thầu XD01, XD02, nhà thầu Tổng công ty 36 – CTCP chuyển nhượng cho nhà thầu khác (nhà thầu chưa được chủ đầu tư chấp nhận làm thầu phụ) phần công việc trị giá hơn 75 tỷ đồng.

Ngoài ra, nhà thầu chính Tổng công ty 36 – CTCP và Newtatco là thành viên liên danh ký hợp đồng với một số nhà thầu khác thực hiện một phần công việc của gói thầu XD02 có giá trị hơn 99 tỷ đồng.

Theo kết luận thanh tra, các hành vi này này thuộc hành vi chuyển nhượng thầu, vi phạm quy định tại điểm a, khoản 8, điều 89 Luật Đấu thầu năm 2013.

Tương tự, tại gói thầu 5.6, nhà thầu liên danh (có 3/6 nhà thầu chính là thành viên liên danh) đã ký hợp đồng với một số nhà thầu khác (chưa được chủ đầu tư chấp nhận làm nhà thầu phụ) để thực hiện công việc giá trị hơn 87,1 tỷ đồng; thuộc hành vi chuyển nhượng thầu, vi phạm quy định tại điểm a, khoản 8, điều 89 Luật Đấu thầu năm 2013.

Đặc biệt, tại gói thầu 5.10, nhà thầu chính (gồm 7 nhà thầu) đã chuyển nhượng cho nhà thầu khác (chưa được chủ đầu tư chấp nhận làm thầu phụ) phần công việc trị giá hơn 1.596 tỷ đồng. Nhà thầu liên danh Vietur (có 9/10 nhà thầu chính là thành viên liên danh) ký hợp đồng với các nhà thầu khác thực hiện một phần công việc của gói thầu này trị giá hơn 1.652 tỷ đồng.

Theo kết luận thanh tra, đây đều là hành vi chuyển nhượng thầu, vi phạm quy định tại điểm a, khoản 8, điều 89 Luật Đấu thầu năm 2013.

Thanh tra Chính phủ còn chỉ ra việc một số nhà thầu sử dụng tiền tạm ứng để gửi tiết kiệm có kỳ hạn chưa đúng mục đích.

TRÁCH NHIỆM CHÍNH THUỘC VỀ CHỦ ĐẦU TƯ

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra nguyên nhân sai phạm là do dự án có tổng mức đầu tư trên 100.000 tỷ đồng, với hơn 150 gói thầu trong nước và quốc tế.

Dự án gồm các dự án thành phần với nhiều chủ đầu tư, nhà thầu khác nhau triển khai đồng bộ, tiến độ triển khai yêu cầu rất khẩn trương, khối lượng công việc rất lớn. Dự án cũng áp dụng các tiêu chuẩn hàng không quốc tế, tính chất kỹ thuật rất phức tạp, yêu cầu công nghệ tiên tiến, nhất là các gói thầu có tính chất đường găng của dự án (Nhà ga hành khách) hay Đài kiểm soát không lưu, ...

Trong khi đó, kinh nghiệm tổ chức thực hiện quản lý dự án đòi hỏi năng lực, kinh nghiệm quản lý điều hành, sự phối kết hợp rất chặt chẽ về kế hoạch, tiến độ thực hiện, hoàn thành các hạng mục công việc, gói thầu để đảm bảo các dự án thành phần triển khai được đồng bộ.

Về nguyên nhân chủ quan, chủ đầu tư, đơn vị tư vấn còn một số nội dung chưa tuân thủ đúng, đầy đủ trình tự, thủ tục, thỏa thuận hợp đồng, quy định pháp luật về đầu tư, xây dựng. Năng lực quản lý, thực hiện và tính tuân thủ pháp luật của một số nhà thầu còn hạn chế.

Có tình trạng nhà thầu chính/nhà thầu phụ chuyển nhượng cho nhà thầu khác phần công việc thuộc gói thầu sai quy định, chưa được chủ đầu tư xem xét về điều kiện, năng lực và chấp thuận để quản lý, nguy cơ ảnh hưởng đến công tác quản lý chất lượng, tiến độ xây dựng công trình…

Theo Thanh tra Chính phủ, trách nhiệm chính đối với những thiếu sót, vi phạm thuộc về chủ đầu tư, tư vấn thiết kế; tư vấn giám sát; nhà thầu thi công và tổ chức, cá nhân có liên quan.

Trong đó có Hội đồng quản trị Tổng công ty Cảng Hàng không Việt Nam - CTCP (ACV), Hội đồng thành viên Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam - VATM, tổng giám đốc, các phó tổng giám đốc được phân công phụ trách từng lĩnh vực, các ban quản lý dự án, tổ chuyên gia đấu thầu, các phòng ban chuyên môn và những cá nhân trực tiếp tham gia quá trình lựa chọn nhà thầu, ký kết, quản lý hợp đồng.

Đối với các hành vi chuyển nhượng thầu, vi phạm quy định trong lựa chọn nhà thầu và các vấn đề liên quan đến những gói thầu trọng điểm của dự án, Thanh tra Chính phủ đã chuyển toàn bộ thông tin, tài liệu cho Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý theo thẩm quyền.