Khối ngoại bán ròng 2 tỷ USD từ đầu năm, vượt con số kỳ vọng 1,3 tỷ USD ETF đổ vào sau nâng hạng

Thị trường chứng khoán Việt Nam hiện ghi nhận chuỗi bán ròng kéo dài nhất của khối ngoại kể từ tháng 10 năm ngoái. Sau 14 phiên liên tiếp bán ra trên HoSE, nhà đầu tư nước ngoài đã rút ròng hơn 13.000 tỷ đồng thông qua kênh khớp lệnh.

Nếu tính từ thời điểm Hội đồng Quản trị Chỉ số của FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng từ Thị trường Cận biên lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp ngày 8/4 vừa qua, khối ngoại bán ròng 21.400 tỷ đồng trên thị trường cổ phiếu.

Nâng giá trị bán ròng lũy kế kể từ đầu năm 2026 đến nay lên gần 53.000 tỷ đồng trên toàn bộ thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo thống kê từ Bloomberg, hầu hết các thị trường đều chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ về dòng vốn nước ngoài khi chính thức được nâng hạng, bất kể theo tiêu chí đánh giá của FTSE hay MSCI. Số liệu thống kê cho thấy dòng vốn thường tăng gấp 5- 7 lần so với bình quân giai đoạn trước khi được nâng hạng.

Riêng đối với Trung Quốc, nhóm A shares chính thức được vào rổ MSCI Emerging Markets Index năm 2018, trùng với thời điểm quốc gia này chứng kiến tăng trưởng chậm nhất trong gần 10 năm trước tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, khiến dòng vốn của nhà đầu tư nước ngoài giảm mạnh (rút vốn hơn 11 tỷ USD), tuy nhiên đã tăng mạnh trong năm tiếp theo với mức vào ròng hơn 132 tỷ USD.

Năm 2024 theo nhận định của Ngân hàng thế giới (WB) nếu thị trường chứng khoán Việt Nam nâng hạng thành công có thể thu hút nguồn vốn mới lên đến 25 tỷ USD. Mặt khác, giá trị giao dịch tại thị trường Ả-rập-Xê-út tăng trên 20 lần tại thời điểm trước khi nâng hạng lên thị trường mới nổi và sau khi được nâng hạng giá trị giao dịch còn cao hơn.

Tuy nhiên, theo nhận định của Chứng khoán BSC, thị trường chứng khoán còn động lực tăng trưởng hay không còn phụ thuộc vào bối cảnh từng giai đoạn như chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa, tăng trưởng EPS… và các cải cách từng quốc gia thực hiện.

Về dòng vốn khi phân loại thị trường, việc phân loại lại không chỉ ảnh hưởng đến quốc gia, dòng vốn khi tái phân bổ sẽ biến thành một áp lực mua đối với các thành phần còn lại trong chỉ số cũ và một mức độ áp lực bán đối với những thành phần khác trong chỉ số mới.

Ví dụ từ 1 quốc gia được nâng hạng từ Frontier lên Emerging thì các cổ phiếu trong rổ chỉ số cũ Frontier nhiều khả năng sẽ được mua khi khoảng trống tỷ trọng của quốc gia được nâng hạng để lại, đồng thời tạo áp lực bán lên các cổ phiếu thuộc rổ Emerging mới.

Một lý do khác quan trọng hơn ở thời điểm hiện tại là những rủi ro bất ổn từ khu vực Trung Đông đang khiến định giá các thị trường chứng khoán trên toàn cầu phân hóa. Mặc dù đã ghi nhận một tháng 4 tăng mạnh nhưng dòng tiền toàn cầu vẫn có xu hướng đổ vào nước Mỹ.

Dòng vốn ETF tại Mỹ mặc dù thu hẹp quy mô hút ròng đáng kể khi chỉ hút thêm 16,8 tỷ USD (-52% so với tuần trước nhưng vẫn là mức ảnh hưởng chung đến xu hướng dòng vốn toàn cầu. Các nhà đầu tư đã mua ròng 4,35 tỷ USD quỹ cổ phiếu toàn cầu trong tuần giao dịch vừa qua.

Các quỹ trái phiếu trung hạn bằng USD Mỹ nổi bật hơn cả, thu hút dòng vốn ròng 4,58 tỷ USD, mức dòng vốn lớn nhất kể từ ngày 02/02. Các quỹ trái phiếu bằng Euro và quỹ trái phiếu ngắn hạn thu hút lần lượt 1,6 tỷ USD và 1,5 tỷ USD. Trong khi đó, tại châu Á, Đài Loan quay trở lại trạng thái hút ròng mạnh (5,5 tỷ USD). Ngoài ra, Indonesia, Malaysia cũng hút ròng lần lượt là 706 triệu USD, 31 triệu USD.

Trong khi đó, FTSE Russell mới đây đã ra thông báo cập nhật về danh sách cổ phiếu khả năng dựa trên điều kiện các cổ phiếu không thành phần. Danh sách mới này hiện bao gồm 23 mã, thay vì 32 mã trong báo cáo trước đây.

Ngoài ra, FTSE cũng đã cập nhật thêm về tỷ trọng ước tính của Việt Nam trong các chỉ số liên quan (dữ liệu tại ngày 31 tháng 3 2026). Tổng số vốn ước tính các quỹ ETF vào Việt Nam lên tới 1,3 tỷ USD. Con số này thấp hơn đáng kể so với tổng lượng khối ngoại bán ra từ đầu năm. 

Theo ước tính của SSI Research, giai đoạn đầu tháng 9/2026 sẽ giải ngân 10% khoảng 130 triệu USD, giai đoạn hai là tháng 3/2027 giải ngân 260 triệu USD, giai đoạn ba tháng 6/2027 giải ngân 455 triệu USD, giai đoạn cuối cùng là tháng 9/2027 455 triệu USD.