Bảo hiểm xã hội Việt Nam lưu ý các đơn vị chi trả không được khấu trừ trực tiếp lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp của người hưởng để thu hồi khoản vay nợ ngân hàng. Đồng thời, không lôi kéo, ép buộc người hưởng sử dụng các dịch vụ khác do cơ quan hoặc tổ chức dịch vụ cung cấp...

Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết vừa gửi công đến Bảo hiểm xã hội các tỉnh về việc chấn chỉnh một số tồn tại trong công tác chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp và quản lý người hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội hằng tháng qua cơ quan Bưu điện.

HƠN 12.000 TRƯỜNG HỢP PHẢI THU HỒI TIỀN HƯỞNG SAI CHẾ ĐỘ

Việc chấn chỉnh được đưa ra sau khi phát hiện còn một số tồn tại trong công tác chi trả, quản lý người hưởng như: Cơ sở vật chất tại một số điểm chi trả chưa bảo đảm theo quy định; việc kiểm soát ủy quyền có nơi chưa chặt chẽ.

Còn trường hợp chưa lưu đầy đủ chữ ký mẫu, hình ảnh của người hưởng, người được ủy quyền hoặc chưa đối chiếu đầy đủ khi chi trả; nhân viên chi trả còn kết hợp bán hàng, thu nợ, ký nhận thay người hưởng.

Công tác rà soát, cập nhật biến động người hưởng ở một số địa bàn chưa kịp thời; việc phối hợp giữa cơ quan Bảo hiểm xã hội và cơ quan bưu điện trong xử lý vướng mắc, kiểm tra, chấn chỉnh, nghiệm thu công việc có nơi chưa thường xuyên, quyết liệt.

Theo thống kê của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, trong năm 2025, toàn quốc có 12.449 trường hợp phải thu hồi số tiền hưởng sai do bưu điện báo giảm chậm. Tính đến tháng 8/2026, cả nước còn 947.989 người hưởng có thông tin chưa khớp với thông tin trên căn cước công dân, chưa cập nhật số căn cước công dân. Đây là những nội dung cần tiếp tục được rà soát, xử lý để nâng cao chất lượng quản lý người hưởng và hạn chế phát sinh chi trả sai.

Từ thực tiễn trên, Bảo hiểm xã hội Việt Nam yêu cầu Bảo hiểm xã hội các địa phương tuân thủ đầy đủ, nghiêm túc quy trình chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp và quản lý người hưởng theo các quyết định và văn bản hướng dẫn, chỉ đạo có liên quan.

Việc thanh toán, quyết toán với cơ quan Bưu điện chỉ được thực hiện đối với khối lượng công việc thực tế đã hoàn thành, bảo đảm đúng quy trình và chất lượng công việc được ủy quyền. Các khoản phải thu, phải trả, đã thu, đã trả và còn phải thu, còn phải trả đối với người hưởng và cơ quan bưu điện phải được hạch toán đầy đủ, kịp thời.

Đối với Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đề nghị việc chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp và quản lý người hưởng phải thực hiện đúng Hợp đồng ủy quyền đã ký với cơ quan Bảo hiểm xã hội.

Riêng đối với chi trả bằng tiền mặt, cơ quan Bưu điện phải bảo đảm đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất tại điểm chi trả, niêm yết công khai thủ tục hành chính theo quy định.

Khi thực hiện chi trả, nhân viên phải kiểm tra giấy tờ tùy thân, thông tin ủy quyền, đối chiếu hình ảnh và chữ ký của người hưởng, người được ủy quyền; kiểm soát tính hợp lệ của văn bản ủy quyền và không thực hiện chi trả cho người lĩnh thay khi không có văn bản ủy quyền hoặc văn bản đã hết hạn.

Nhân viên chi trả của cơ quan Bưu điện không được ký thay, nhận hộ các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp. Trường hợp cố tình vi phạm để xảy ra thất thoát, lãng phí, khiếu kiện phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Đặc biệt, không được khấu trừ trực tiếp lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp của người hưởng để thu hồi khoản vay nợ ngân hàng; không lôi kéo, ép buộc người hưởng sử dụng các dịch vụ khác do cơ quan Bưu điện hoặc tổ chức dịch vụ khác cung cấp.

Trường hợp cơ quan bưu điện không thực hiện đầy đủ quy định tại Hợp đồng dẫn đến chi trả sai các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp, thì phải bồi hoàn ngay số tiền chi sai và số tiền lãi phát sinh do chi sai cho cơ quan Bảo hiểm xã hội, trong thời gian hai ngày làm việc kể từ ngày phát hiện. Đồng thời, hoàn trả chi phí chi trả và quản lý người hưởng đã được cơ quan Bảo hiểm xã hội thanh toán trước đó.

RÀ SOÁT CHẶT NGƯỜI HƯỞNG

Trong công tác quản lý người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, cơ quan Bưu điện phải thực hiện đầy đủ các nội dung theo Hợp đồng ủy quyền; quản lý chặt chẽ thông tin người hưởng, người được ủy quyền; lưu đầy đủ chữ ký cùng thông tin, hình ảnh của người hưởng và người được ủy quyền.

Trước khi hết thời hạn ủy quyền hai tháng, cơ quan Bưu điện có trách nhiệm thông báo cho người hưởng, người được ủy quyền và hướng dẫn người hưởng lập văn bản ủy quyền theo quy định của pháp luật kèm theo văn bản đề nghị.

Cùng với đó, thường xuyên rà soát, cập nhật thông tin người hưởng, tập trung vào các nhóm cần tăng cường quản lý như người cao tuổi, người ủy quyền nhận thay trong thời gian dài, người nhận qua tài khoản, người nhiều tháng chưa nhận tiền hoặc không có mặt tại nơi cư trú.

Cơ quan Bưu điện cần phối hợp với chính quyền xã, phường, tổ trưởng tổ hưu trí, tổ trưởng tổ dân phố, cán bộ tư pháp, các tổ chức đoàn thể và các kênh thông tin tại địa phương để định kỳ nắm bắt, rà soát thông tin người hưởng.

Việc kiểm tra trực tiếp tại nơi cư trú phải được thực hiện ít nhất một lần trong năm để nắm bắt thông tin người hưởng chế độ bảo hiểm xã hội hằng tháng theo quy định tại hợp đồng. Trong đó, lưu ý các trường hợp người hưởng trên 80 tuổi, người ốm đau, bệnh tật không có khả năng đi lại và người mất năng lực hành vi dân sự.

Đối với người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng định cư ở nước ngoài nhận tiền qua tài khoản cá nhân, hoặc ủy quyền cho người khác lĩnh thay, hằng năm hoặc khi xuất hiện nghi ngờ, cơ quan Bưu điện có trách nhiệm phối hợp cơ quan chức năng quản lý người hưởng định cư ở nước ngoài để xác minh thông tin.

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, việc tăng cường kiểm soát quy trình chi trả, quản lý chặt thông tin người hưởng và gắn trách nhiệm của các đơn vị thực hiện là cơ sở để nâng cao chất lượng tổ chức chi trả các chế độ bảo hiểm, bảo đảm quyền lợi của người hưởng theo đúng quy định.