Kỳ vọng vào một "pha" định giá lại của nhóm Doanh nghiệp Nhà nước

Nghị quyết đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả và phát huy vai trò chủ đạo, tiên phong, định hướng chiến lược của kinh tế nhà nước trong các ngành, lĩnh vực then chốt, thiết yếu, chiến lược, đồng thời dẫn dắt và hỗ trợ các thành phần kinh tế khác cùng phát triển, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, bảo đảm quốc phòng an ninh quốc gia, thúc đẩy tiến bộ và công bằng xã hội, nâng cao đời sống nhân dân.

Góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Như vậy, theo đánh giá của Chứng khoán Mirae Asset, nhóm doanh nghiệp có vốn Nhà nước đặc biệt là nhóm niêm yết là nhóm hưởng lợi chính và thể hiện rõ nét nhất, là các doanh nghiệp đầu ngành có dư địa tăng trưởng hoặc có câu chuyện khơi thông vốn – tài sản – đầu tư.

Từ góc nhìn thị trường chứng khoán, thông điệp lớn của Nghị quyết 79 có thể được diễn giải thành hai nhóm cơ chế tác động chính: tăng năng lực vốn và khả năng đầu tư cho khối doanh nghiệp Nhà nước thông qua cơ chế tăng vốn điều lệ, cho phép giữ lại lợi nhuận, khai thông nguồn lực tài sản và tái đầu tư; và tái phân bổ nguồn lực theo ưu tiên chiến lược hạ tầng, năng lượng, tài chính hệ thống và các lĩnh vực then chốt.

Nhóm doanh nghiệp có vốn Nhà nước hiện cũng đóng góp khoảng 29% GDP và giữ nhiều vị thế đầu ngành về quy mô/tài sản/thị phần, nhưng hiệu quả sử dụng vốn vẫn còn dư địa cải thiện.

Do đó, nếu Nghị quyết 79 tạo được cú hích về cơ chế và quản trị, thị trường có cơ sở kỳ vọng vào một pha định giá lại có chọn lọc, tập trung vào các doanh nghiệp niêm yết vốn Nhà nước đầu ngành, tài chính mạnh (tiền mặt dồi dào), hiệu quả tốt (ROE > 10%) và định giá còn hấp dẫn.

Cơ chế này trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn cấu trúc của nhiều doanh nghiệp Nhà nước niêm yết, như nhóm ngân hàng, khi tồn tại mâu thuẫn kéo dài giữa nhu cầu giữ lại lợi nhuận để tăng vốn (đáp ứng Basel II/III) và áp lực chi trả cổ tức tiền mặt về ngân sách. Khi nút thắt vốn được nới, cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR), tạo dư địa đáp ứng chuẩn mực Basel II/III và tạo dư địa tăng trưởng tín dụng trong các chu kỳ tiếp theo.

Danh sách doanh nghiệp nhà nước niêm yết theo thống kê được đánh giá hưởng lợi về mặt chính sách gồm: 

Danh mục doanh nghiệp niêm yết có vốn nhà nước tập trung vào các mắt xích mang tính chiến lược của nền kinh tế như năng lượng dầu khí, điện, ngân hàng, công nghệ, bất động sản khu công nghiệp, hạ tầng hàng không và logistics. Điểm chung của nhóm này là mức độ hưởng lợi cao từ định hướng điều hành và các chính sách thúc đẩy minh bạch hóa thị trường, phát triển hạ tầng và thu hút dòng vốn đầu tư, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng trung và dài hạn.

Tuy nhiên, tăng trưởng trong giai đoạn tới không chỉ quyết định bởi câu chuyện chính sách, mà phụ thuộc đồng thời vào nền tảng hiệu quả sinh lời, chất lượng dòng tiền, năng lực triển khai dự án và mặt bằng định giá hiện tại của từng doanh nghiệp

"Dù trong ngắn hay dài hạn, Nghị quyết 79 như một cú hích không chỉ thúc đẩy kinh tế nhà nước mà còn lan toả tác động lên toàn nền kinh tế, nhằm tái cơ cấu, định hướng những mục tiêu mũi nhọn, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và củng cố động lực phát triển dài hạn trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động", Mirae Asset nhấn mạnh.

Hiện nay, cả nước có 68 doanh nghiệp nhà nước thuộc nhiều lĩnh vực trọng yếu dưới sự quản lý của các bộ, ngân hàng  nhà nước, địa phương và SCIC. Năm 2023, các doanh nghiệp nhà nước đã đóng góp 179.302 tỷ đồng vào thu ngân sách nhà nước, tăng 2,7% so với cùng kỳ. Mức này đã tăng 60% so với năm 2010, và tăng 8 lần so với năm 2000.

Điều này cho thấy việc khẳng định  vai trò, quy mô cũng như thể hiện rõ ở năng lực tạo nguồn thu bền vững cho Ngân sách Nhà nước và đóng góp ổn định cho các lĩnh vực then  chốt của doanh nghiệp nhà nước vào nền kinh tế.