Lựa chọn mô hình phát triển cho kinh tế thể thao Việt Nam

Ngày 27/3, Diễn đàn Kinh tế Thể thao Việt Nam 2026 (VSES 2026) được tổ chức tại Hà Nội. 

Với tinh thần "Kiến tạo một nền kinh tế mới - Shaping a new economy", VSES 2026 mở rộng cách nhìn về thể thao như một lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị kinh tế, giá trị thị trường và giá trị phát triển cho Việt Nam.

Diễn đàn năm nay không chỉ tiếp tục cuộc trao đổi đã được khởi tạo từ các kỳ trước, mà còn đi sâu hơn vào những câu hỏi cốt lõi về dữ liệu, thị trường, đầu tư, truyền thông, thương hiệu và nền tảng phát triển ngành.

KIẾN TẠO, MỞ ĐƯỜNG CHO KINH TẾ THỂ THAO

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, kinh tế thể thao là vấn đề đã được xác lập trong các nghị quyết, chiến lược của Đảng và Nhà nước, gắn với mục tiêu phát triển con người toàn diện và đóng góp vào tăng trưởng bền vững.

Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng kinh tế ở mức cao, vấn đề được đặt ra trực diện là kinh tế thể thao sẽ đóng góp như thế nào vào GDP và cần làm gì để hiện thực hóa vai trò của lĩnh vực kinh tế này.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho rằng điều kiện tiên quyết là phải hoàn thiện thể chế, trong đó cần rà soát các quy định còn là rào cản, đồng thời xây dựng khung chính sách theo hướng vừa quản lý và kiến tạo, mở đường cho các nguồn lực xã hội tham gia. Luật pháp, theo đó, không chỉ dừng ở vai trò điều chỉnh, mà cần trở thành nền tảng tạo lập không gian phát triển cho một ngành kinh tế mới.

Từ góc độ thị trường, các phân tích tại Diễn đàn cho thấy thể thao trên thế giới đã vượt xa khuôn khổ của một hoạt động giải trí đơn thuần, để trở thành một ngành kinh tế quan trọng, có cấu trúc phức tạp.

Giá trị của ngành không chỉ đến từ các giải đấu hay thành tích thi đấu, mà còn được tạo ra từ bản quyền truyền thông, tài trợ, tổ chức sự kiện, du lịch, sản xuất thiết bị, công nghệ và dữ liệu người dùng.

Quy mô thị trường thể thao toàn cầu hiện đạt hàng trăm tỷ USD nếu tính riêng các nguồn thu trực tiếp như bản quyền truyền thông, tài trợ và doanh thu ngày thi đấu.

Khi mở rộng sang các lĩnh vực liên quan như thiết bị, du lịch thể thao hay các dịch vụ đi kèm, quy mô này tiếp tục được nhân lên đáng kể, cho thấy dư địa phát triển rất lớn của ngành kinh tế này trên phạm vi toàn cầu.

THỊ TRƯỜNG THỂ THAO VẪN TRONG GIAI ĐOẠN SƠ KHAI

Đặt trong bối cảnh Việt Nam, dù thị trường thể thao vẫn đang ở giai đoạn đầu, song những điều kiện nền tảng cho một hệ sinh thái kinh tế thể thao đang dần hình thành.

Sự gia tăng của các sự kiện thể thao, sự tham gia ngày càng rõ nét của doanh nghiệp, cùng với nhu cầu tiêu dùng và giải trí ngày càng lớn của người dân, đang tạo ra những tín hiệu ban đầu của một thị trường có tổ chức.

Tuy nhiên, để chuyển từ tiềm năng sang hiện thực, vấn đề không chỉ nằm ở quy mô thị trường, mà còn ở cách thức tổ chức và vận hành. Đây cũng là lý do các kinh nghiệm quốc tế được đưa ra như một tham chiếu quan trọng, trong đó mô hình của Hàn Quốc được nhấn mạnh như một trường hợp điển hình.

Chia sẻ tại Diễn đàn, ông Cho Hyun Jae, Chủ tịch Quỹ Xúc tiến Thể thao Hàn Quốc, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc, cho biết Hàn Quốc đã từng bước xây dựng được một nền công nghiệp thể thao hiện đại từ xuất phát điểm không quá thuận lợi. Thành công này đến từ chiến lược phát triển dài hạn, chính sách đồng bộ và cách tiếp cận coi thể thao là một ngành kinh tế có khả năng tạo ra giá trị gia tăng.

Một trong những yếu tố cốt lõi là cơ chế hợp tác công – tư, trong đó Nhà nước giữ vai trò thiết lập khung chính sách và điều tiết, thay vì trực tiếp tham gia vận hành. Đồng thời, việc thu hút các tập đoàn lớn đầu tư vào thể thao đã góp phần tạo ra nguồn lực tài chính đáng kể, giúp mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng của ngành.

Bên cạnh đó, việc phát triển các mô hình tài chính hợp pháp gắn với thể thao cũng được xem là một trụ cột quan trọng, tạo nguồn thu ổn định để tái đầu tư và duy trì hệ sinh thái. Cùng với việc chuyển giao hoạt động quản lý cho các tổ chức chuyên nghiệp, mô hình này đã giúp thể thao Hàn Quốc từng bước vận hành theo logic thị trường, nâng cao hiệu quả và tính bền vững.

Từ những kinh nghiệm này, vấn đề đặt ra đối với Việt Nam không chỉ là học hỏi mô hình, mà còn là lựa chọn cách tiếp cận phù hợp với điều kiện trong nước.

Nhiều ý kiến tham luận khác cũng chung nhận định, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang chuyển mình rất mạnh mẽ, thể thao - kinh tế thể thao đang được nhìn nhận như một lĩnh vực có thể mở ra không gian đầu tư mới, nơi hội tụ của chính sách, thị trường và các dòng vốn xã hội, nếu được định vị đúng và có cơ chế thúc đẩy hiệu quả.