Mặt bằng "xôi đỗ" cản trở tiến độ thi công cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn

Gần 5 tháng kể từ lễ khởi công cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn, dự án vẫn đang gặp nhiều vướng mắc, đặc biệt là trong công tác giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công. Dù theo kế hoạch, toàn bộ dự án sẽ hoàn thành trong năm 2026, tiến độ hiện nay đang thấp hơn nhiều so với yêu cầu, đặt ra lo ngại về khả năng thông xe đúng hạn.

Theo báo cáo từ Bộ Xây dựng, đến cuối tháng 7/2025, công tác bàn giao mặt bằng mới chỉ đạt 15,96/28,83km (tương đương 55,4%). Các hạng mục quan trọng như di dời hệ thống điện và xây dựng hai khu tái định cư vẫn chưa được triển khai. Song song đó, nhiều đơn vị thi công chưa huy động đầy đủ nhân lực, thiết bị và trạm thí nghiệm tại hiện trường. Thậm chí, chưa có sản lượng nào được nghiệm thu để thanh toán.

Địa hình khu vực dự án phức tạp, hệ thống đường tiếp cận khó khăn. Trong khi đó, mặc dù chỉ có một gói thầu, liên danh nhà thầu lại thi công rời rạc, thiếu liên mạch – yếu tố có thể gây ra những bất cập trong triển khai và ảnh hưởng tới tiến độ chung.

Trước thực trạng này, lãnh đạo Bộ Xây dựng cảnh báo, nếu không có các giải pháp mạnh mẽ, đồng bộ và kịp thời, dự án có nguy cơ không thể hoàn thành đúng thời hạn đã cam kết. Đặc biệt, khu vực dự án hiện đã bước vào mùa mưa, tiềm ẩn nhiều thách thức đối với việc triển khai thi công trên diện rộng.

Để giải quyết tình trạng trên, Bộ Xây dựng đã yêu cầu Ban Quản lý dự án 2 (chủ đầu tư) cùng các nhà thầu tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ địa phương và các cơ quan liên quan sau khi sáp nhập tỉnh và tổ chức chính quyền 2 cấp để quyết liệt giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật, sớm bàn giao mặt bằng tại các vị trí thi công khó khăn dự án và bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch trong tháng 9/2025 để nhà thầu tập trung thiết bị, nhân lực hoàn thành cơ bản các hạng mục nền, công trình gia cố, cầu, cống hầm chui... đáp ứng tiến độ hoàn thành trước quý 2/2026.

Đồng thời, Bộ Xây dựng yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu tiếp tục rà soát nhu cầu về vốn liên quan tới công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật làm cơ sở báo cáo cho Bộ Xây dựng để có phương án bố trí nguồn vốn đáp ứng nhu cầu, đảm bảo tiến độ giải ngân vốn năm 2025 đã bố trí và tiến độ tổng thể là thông xe trong năm 2026.

Trường hợp gặp vướng mắc vượt thẩm quyền xử lý, Ban Quản lý dự án 2 khẩn trương báo cáo Bộ Xây dựng để có phương án hỗ trợ, giải quyết.

Bộ Xây dựng cũng yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo nhà thầu, đơn vị liên quan phối hợp với địa phương để đẩy mạnh tiến độ cấp phép các bãi đổ thải; rà soát nhu cầu vật liệu đất đắp, cát, đá xây dựng để triển khai thủ tục nâng công suất các mỏ đang khai thác (nếu cần) đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu, tuân thủ đúng các quy định pháp luật.

Song song đó, Ban Quản lý dự án 2 được giao nhiệm vụ yêu cầu liên danh nhà thầu thi công huy động bố trí đầy đủ bộ máy nhân sự, tổ chức hoạt động ngay ban điều hành liên danh, tăng cường máy móc, thiết bị để chủ động tiếp nhận, thu dọn mặt bằng, hoàn thiện thủ tục, triển khai toàn bộ các công việc đã được phê duyệt.

Riêng các hạng mục đã có mặt bằng, ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết (hầm chui, cống, cọc khoan nhồi, đúc dầm...), Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị lên phương án triển khai toàn bộ các dây chuyền thi công trước ngày 30/8/2025.

Chủ đầu tư và liên danh nhà thầu cũng được yêu cầu đẩy nhanh thi công các tuyến đường công vụ dọc tuyến, triển khai xây dựng cầu và cống tạm nhằm thông tuyến sớm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc luân chuyển thiết bị và vật tư thi công. Đồng thời, cần tăng cường công tác xây dựng hạ tầng phục vụ thi công như lán trại công trường, bãi đúc dầm, kho vật liệu, bãi chứa thiết bị và bãi đổ thải.

Bên cạnh đó, các bên liên quan phải khẩn trương rà soát, thống nhất với các cơ quan quản lý để sử dụng đường địa phương làm đường công vụ, cũng như đẩy nhanh thủ tục cấp phép thi công tại các vị trí bị ảnh hưởng như sông Cầu, suối Quận, Đường tỉnh 259, Quốc lộ 3… Việc tổ chức thi công tổng thể cần được rà soát kỹ lưỡng, đặc biệt tại các vị trí có địa hình phức tạp như khu vực đào sâu, đắp cao, nằm xen kẽ giữa các đoạn tuyến do các nhà thầu khác nhau phụ trách.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt chất lượng thi công các hạng mục nền đường, mái taluy, cầu, hầm chui dân sinh và hệ thống thoát nước dọc tuyến. Chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị tư vấn giám sát cần thường xuyên kiểm tra, giám sát nguồn gốc và chất lượng vật liệu xây dựng, xử lý nghiêm các vi phạm theo đúng quy định hợp đồng. Trong suốt quá trình thi công, phải bảo đảm tuyệt đối an toàn giao thông, an toàn lao động và vệ sinh môi trường.