Mỹ siết cả xuất lẫn nhập khẩu thiết bị công nghệ với Trung Quốc

Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đang xem xét mở rộng lệnh cấm đối với thiết bị công nghệ từ Trung Quốc, trong đó có khả năng sẽ cấm cả nhập khẩu các sản phẩm từng được cấp phép trước đây.

Reuters đánh giá động thái của Washington nhằm tăng cường hạn chế sự hiện diện của thiết bị điện tử Trung Quốc trên thị trường Mỹ.

Trước đó, năm 2021, FCC đã đưa các thiết bị viễn thông và giám sát hình ảnh do Huawei, ZTE, Hytera, Hikvision và Dahua Technology sản xuất vào “Danh sách bảo mật”, coi đây là các doanh nghiệp tiềm ẩn rủi ro đối với an ninh quốc gia Mỹ.

Đến tháng 11/2022, cơ quan này tiếp tục siết chặt khi không cho phép nhập khẩu hoặc phân phối các mẫu thiết bị mới từ các công ty trên. Tuy vậy, những sản phẩm đã được cấp phép trước thời điểm này vẫn được lưu hành.

Trong đề xuất mới, FCC đang lấy ý kiến về việc có nên cấm tiếp tục nhập khẩu các thiết bị “cũ” từng được cấp phép hay không. Phần lớn ý kiến trong cơ quan này ủng hộ việc mở rộng lệnh cấm, với lý do cần “giảm thiểu rủi ro đối với hệ sinh thái truyền thông và bảo vệ an ninh quốc gia”.

FCC cũng cho biết, nếu đề xuất được thông qua, người dùng tại Mỹ vẫn có thể tiếp tục sử dụng các thiết bị đã mua trước đó. Tuy nhiên, cơ quan này có thể áp dụng lệnh cấm nhập khẩu ngay sau khi hoàn tất quy trình, nhằm ngăn doanh nghiệp tranh thủ nhập hàng trước thời điểm quy định có hiệu lực.

Thời gian qua, FCC liên tục gia tăng sức ép đối với công nghệ Trung Quốc. Tháng 12 năm ngoái, cơ quan này đã cấm nhập khẩu các mẫu máy bay không người lái mới do Trung Quốc sản xuất. Gần đây, FCC cũng bắt đầu thu hồi công nhận đối với một số phòng thí nghiệm thử nghiệm có liên quan đến chính phủ Trung Quốc, cho thấy xu hướng siết chặt đang lan rộng trên toàn bộ chuỗi cung ứng công nghệ.

Bên cạnh đó, tình hình xuất khẩu các thiết bị công nghệ cũng được Mỹ tiếp tục đưa ra các đề xuất siết chặt.

Một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng tại Mỹ vừa đề xuất dự luật tiếp tục siết chặt hoạt động xuất khẩu thiết bị sản xuất chip sang Trung Quốc, động thái có thể tác động mạnh tới các doanh nghiệp như ASML và các nhà sản xuất chip hàng đầu của Trung Quốc.

Dự thảo, mang tên Đạo luật MATCH, được công bố vào cuối tuần qua, hướng tới mục tiêu bảo vệ vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo đó, dự luật tìm cách ngăn các công ty Trung Quốc tiếp cận những công cụ sản xuất chip tiên tiến mà họ chưa thể tự phát triển, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp tại các quốc gia đồng minh của Mỹ cũng phải tuân thủ các hạn chế tương tự.

Trước đó, Mỹ đã nhiều lần áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm kìm hãm năng lực sản xuất chip của Trung Quốc. Tuy nhiên, quy định chủ yếu do chính quyền của Donald Trump và Joe Biden khởi xướng, thay vì xuất phát trực tiếp từ Quốc hội Mỹ.

Theo các nhà lập pháp, trọng tâm của dự luật lần này là kiểm soát những công nghệ mà Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu, điển hình như công nghệ quang khắc DUV. Thị trường này hiện do ASML chi phối, với sự cạnh tranh hạn chế từ Nikon.

Dự luật cũng đề xuất cấm bán hoặc bảo trì các thiết bị liên quan cho những nhà sản xuất chip lớn của Trung Quốc như SMIC, Hua Hong Semiconductor, Huawei, CXMT và YMTC.

Hiện nay, theo các quy định phối hợp giữa Mỹ và Hà Lan, ASML đã bị cấm xuất khẩu các thiết bị tiên tiến nhất sang Trung Quốc. Tuy vậy, doanh nghiệp này vẫn được phép bán các dòng máy DUV thế hệ cũ hơn cho các nhà sản xuất chip Trung Quốc, cũng như cho các công ty Hàn Quốc và Đài Loan đang hoạt động tại Trung Quốc.

Nhưng nếu dự luật mới được thông qua, hoạt động này cũng sẽ bị chấm dứt.

Trung Quốc hiện là thị trường lớn nhất của ASML trong năm 2025, chiếm khoảng 33% doanh thu. Tuy nhiên, công ty dự báo tỷ trọng này có thể giảm xuống còn khoảng 20% trong năm nay.