Quý I/2026, Nghệ An ghi nhận bước tăng trưởng đột biến trong thu hút đầu tư nước ngoài, vươn lên xếp thứ 3 toàn quốc. Tuy nhiên, phía sau con số ấn tượng là yêu cầu cấp thiết về nâng cao tính bền vững và năng lực hấp thụ dòng vốn.

Trong bức tranh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Việt Nam quý I/2026, Nghệ An nổi lên như một điểm sáng đáng chú ý. Theo số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), trong tổng số hơn 15,2 tỷ USD vốn FDI đăng ký vào Việt Nam, Nghệ An đạt khoảng 2,255 tỷ USD, qua đó vươn lên xếp thứ 3 toàn quốc, chỉ sau Thái Nguyên và TP. Hồ Chí Minh.

Đáng chú ý, thứ hạng này tăng tới 26 bậc so với cùng kỳ năm trước, phản ánh rõ nét đà bứt tốc mạnh mẽ của địa phương trong hoạt động thu hút đầu tư. Xét về tỷ trọng, Nghệ An chiếm khoảng 14,8% tổng vốn FDI đăng ký của cả nước trong quý I/2026, tương đương gần 1/7 tổng vốn toàn quốc – một con số có ý nghĩa nổi bật trong tương quan chung.

Trong khu vực Bắc Trung Bộ, Nghệ An tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu về thu hút FDI. Các địa phương khác ghi nhận mức vốn thấp hơn đáng kể: Hà Tĩnh đạt 411,13 triệu USD (xếp thứ 7 cả nước), Thanh Hóa đạt 142,22 triệu USD (xếp thứ 11), thành phố Huế đạt 123 triệu USD (xếp thứ 12), trong khi Quảng Trị chỉ đạt 0,17 triệu USD (xếp thứ 27).

Bối cảnh quốc tế trong quý I/2026 vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định như tăng trưởng phục hồi chậm, biến động chính sách thương mại, rủi ro địa chính trị kéo dài và xu hướng phân mảnh kinh tế. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư và xu hướng dịch chuyển dòng vốn của các tập đoàn đa quốc gia. Trong điều kiện đó, kết quả thu hút FDI tích cực của Nghệ An cho thấy những nỗ lực đáng ghi nhận trong cải thiện môi trường đầu tư.

Tuy nhiên, theo phân tích, mức tăng trưởng đột biến của Nghệ An trong quý I chủ yếu đến từ một dự án quy mô lớn là Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập với tổng vốn đăng ký trên 2,2 tỷ USD. Nếu loại trừ yếu tố này, quy mô vốn FDI đăng ký của tỉnh sẽ giảm đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu cần nhìn nhận thận trọng về tính bền vững của kết quả thu hút đầu tư trong ngắn hạn.

Năm 2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU, đặt mục tiêu thu hút khoảng 3,6 tỷ USD vốn FDI. Sau 3 tháng đầu năm, địa phương đã đạt gần 2,3 tỷ USD, tương đương khoảng 64% kế hoạch cả năm.

Dù tạo lợi thế lớn về mặt số liệu, kết quả này cũng kéo theo áp lực không nhỏ trong các quý còn lại, nhất là khi tăng trưởng quý I phụ thuộc phần lớn vào một dự án quy mô lớn. Việc duy trì đà tăng trưởng đòi hỏi tỉnh phải tiếp tục thu hút thêm các dự án mới, đồng thời nâng cao chất lượng dòng vốn.

Thực tế tại Khu Kinh tế Đông Nam – địa bàn trọng điểm trong chiến lược thu hút đầu tư của Nghệ An cho thấy kết quả vẫn chưa đạt kỳ vọng. Tính đến ngày 5/4/2026, khu vực này mới cấp mới 3 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 3,3 triệu USD; đồng thời có một dự án tăng vốn 15 triệu USD. Lũy kế cả cấp mới và tăng thêm đạt 18,32 triệu USD.

Để chuẩn bị cho làn sóng đầu tư mới, Nghệ An đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng và quỹ đất. Theo Ban Quản lý Khu Kinh tế Đông Nam, hiện đã có các nhà đầu tư thứ cấp sẵn sàng triển khai dự án tại Khu công nghiệp VSIP 3 với quy mô khoảng 900 triệu USD và Khu công nghiệp Hoàng Mai II khoảng 500 triệu USD.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa các cam kết này, công tác giải phóng mặt bằng và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đang được xác định là nhiệm vụ then chốt. Ban Quản lý Khu Kinh tế Đông Nam đang phối hợp với các đơn vị liên quan và chính quyền địa phương đẩy nhanh tiến độ triển khai, tạo quỹ đất công nghiệp sạch nhằm sẵn sàng đón nhà đầu tư.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt giữa các địa phương, việc cải thiện đồng bộ môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ sẽ là yếu tố quyết định để Nghệ An không chỉ duy trì thứ hạng mà còn đảm bảo tính bền vững và lan tỏa của dòng vốn FDI trong thời gian tới.