Người Việt đang tiêu thụ trung bình 8,1g muối mỗi ngày, cao gần gấp đôi mức khuyến nghị dưới 5 g/ngày của WHO. Đồng thời, hơn 60% người trưởng thành chưa ăn đủ 400 g rau, trái cây mỗi ngày và trên 30% dân số trưởng thành chưa đạt mức hoạt động thể lực theo khuyến nghị...

Ngày 26/6, tại TP. Hồ Chí Minh, Viện Dinh dưỡng phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Đậu nành Vinasoy (VSAC) đã tổ chức hội thảo khoa học "Vai trò dinh dưỡng từ đậu nành và các loại hạt đối với sức khỏe và phòng chống bệnh không lây nhiễm".

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đột quỵ, ung thư và đái tháo đường hiện là nguyên nhân gây ra khoảng 74% tổng số ca tử vong trên toàn cầu.

Tại Việt Nam, theo WHO và Bộ Y tế, nhóm bệnh này chiếm khoảng 80% số ca tử vong, trong đó bệnh tim mạch, ung thư và đái tháo đường là những nguyên nhân hàng đầu.

Nhiều yếu tố nguy cơ lại xuất phát từ chính thói quen ăn uống và lối sống. Điều tra quốc gia về các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS 2021) của Bộ Y tế cho thấy người Việt đang tiêu thụ trung bình 8,1 g muối mỗi ngày, cao gần gấp đôi mức khuyến nghị dưới 5 g/ngày của WHO. Đồng thời, hơn 60% người trưởng thành chưa ăn đủ 400 g rau, trái cây mỗi ngày và trên 30% dân số trưởng thành chưa đạt mức hoạt động thể lực theo khuyến nghị.

Tại hội thảo, các diễn giả cũng đã trình bày các bằng chứng khoa học cho thấy vai trò của chế độ ăn giàu thực phẩm có nguồn gốc thực vật trong phòng ngừa bệnh mạn tính.

Phân tích tổng hợp đăng trên International Journal of Epidemiology, việc tiêu thụ khoảng 800 g rau và trái cây mỗi ngày có thể giúp giảm 20-32% nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Trong khi đó, nhiều nghiên cứu dịch tễ học công bố trên BMJ cho thấy những người thường xuyên sử dụng ngũ cốc nguyên hạt có nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 thấp hơn khoảng 30% so với nhóm tiêu thụ ít.

PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, cho rằng khoa học dinh dưỡng hiện đại không còn chỉ dừng ở việc đảm bảo ăn đủ chất mà ngày càng quan tâm đến chất lượng thực phẩm, lợi ích sức khỏe lâu dài và tính bền vững của hệ thống thực phẩm. Theo bà, chế độ ăn cân bằng với tỷ lệ thực phẩm nguồn gốc thực vật cao không chỉ hỗ trợ kiểm soát đường huyết, mỡ máu mà còn cải thiện hệ vi sinh đường ruột - yếu tố đang được xem là có ảnh hưởng lớn đến nhiều bệnh mạn tính.

Theo TS.BS Nguyễn Song Tú (Viện Dinh dưỡng), đậu nành là một trong số ít nguồn protein thực vật hoàn chỉnh, chứa đầy đủ 9 axit amin thiết yếu với chất lượng tương đương protein động vật. Bên cạnh đó, đậu nành còn cung cấp isoflavone, lecithin, chất xơ cùng nhiều chất béo không bão hòa và vi chất có lợi cho sức khỏe tim mạch.

Đánh giá về xu hướng công nghệ trong chế biến thực phẩm, PGS.TS Đặng Minh Nhật (Đại học Bách khoa Đà Nẵng) cho biết nghiên cứu thực nghiệm trên sản phẩm sữa đậu nành không đường và dịch yến mạch nguyên xơ cho thấy việc giữ lại các thành phần tự nhiên của hạt giúp tăng hoạt tính prebiotic, góp phần nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột và nâng cao giá trị dinh dưỡng của sản phẩm.

Thay vì chỉ bảo đảm an toàn và kéo dài thời gian bảo quản, công nghệ hiện đại còn hướng tới mục tiêu giữ lại tối đa chất xơ, các hợp chất sinh học tự nhiên và nhiều dưỡng chất quan trọng trong nguyên liệu.

Theo GS.TSKH Trần Đình Long, Chủ tịch Hội Giống cây trồng Việt Nam, cùng với giá trị dinh dưỡng, đậu nành còn là cây trồng có ý nghĩa đối với phát triển nông nghiệp bền vững nhờ khả năng cố định đạm sinh học, góp phần cải tạo đất, giảm sử dụng phân bón hóa học và giảm phát thải.