Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) vừa thông tin đến các doanh nghiệp
đưa lao động Việt Nam đi làm việc tại Nhật Bản, về việc phía Nhật Bản sẽ tạm dừng
cấp Giấy chứng nhận tư cách lưu trú (COE) đối với lao động kỹ năng đặc định số 1 trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống, kể từ ngày 13/4/2026.
Theo đó, việc tạm dừng được thực
hiện do số lượng lao động tiếp nhận trong lĩnh vực này dự kiến đạt mức trần
theo kế hoạch tiếp nhận đến năm 2028. Dự kiến đến tháng 5/2026, số lao động mà nước này tiếp nhận đạt 50.000 người.
Các hồ sơ xin cấp mới Giấy chứng
nhận tư cách lưu trú nộp sau thời điểm 13/4 sẽ không được xét duyệt. Các hồ sơ nộp trước ngày
này sẽ được xem xét trong phạm vi chỉ tiêu. Tuy nhiên, do phía Nhật Bản ưu tiên
xét duyệt hồ sơ chuyển đổi tư cách lưu trú cho người nước ngoài đang ở nước này
nên thời gian xử lý có thể kéo dài.
Về nguyên tắc, hồ sơ nộp từ ngày
13/4/2026 trở đi sẽ không được chấp thuận. Tuy nhiên, phía Nhật Bản cũng điều chỉnh việc tiếp nhận đối với
các trường hợp chuyển đổi tư cách lưu trú và một số diện liên quan, trong đó vẫn
xem xét một số trường hợp ngoại lệ theo quy định.
Hai trường hợp có thể được cấp trong phạm
vi chỉ tiêu, gồm: Thực
tập sinh kỹ năng đã hoàn thành chương trình (chế biến suất ăn cho cơ sở y tế,
phúc lợi) chuyển sang tư cách lưu trú Kỹ năng đặc định; người nước ngoài đang ở Nhật Bản theo
tư cách lưu trú “Hoạt động đặc định” chuyển sang tư cách lưu trú Kỹ năng đặc định.
"Hoạt động đặc định" là
một loại tư cách lưu trú tại Nhật Bản, dành cho các hoạt động đặc biệt không nằm
trong các loại visa thông thường, được Bộ Tư pháp Nhật Bản chỉ định riêng cho từng
trường hợp. Các đối tượng chính của loại tư cách lưu trú này là: thực tập sinh
chuyển tiếp (sau khi hết chương trình), lao động chờ chuyển visa, người tìm việc
sau khi tốt nghiệp tại Nhật Bản.
Tùy số lượng tại thời điểm xem xét, người
nộp đơn có thể được hướng dẫn chuyển sang tư cách lưu trú “Hoạt động đặc định”, hoặc gia hạn diện tư cách
lưu trú này (chỉ gia hạn 1 lần),
thay vì được cấp tư cách lưu trú Kỹ năng đặc định ngay.
Hồ sơ xin chuyển sang tư cách lưu
trú “Hoạt động đặc định”: Về
nguyên tắc, phía Nhật Bản sẽ không chấp nhận, ngoại trừ các trường hợp sau: Người
đang có tư cách lưu trú Kỹ năng đặc định trong ngành dịch vụ ăn uống (như chuyển
việc); người đã hoàn
thành thực tập sinh (chế biến suất ăn cho cơ sở y tế, phúc lợi) chờ chuyển sang
tư cách lưu trú Kỹ năng đặc định;
hồ sơ nộp trước 13/4 và đã nộp đơn đăng ký tham gia Hiệp hội kỹ năng đặc
định trước ngày 27/3/2026.
Do đã trong chỉ tiêu nên hồ sơ tư
cách lưu trú Kỹ năng đặc định vẫn được xem xét.
Việc tiếp nhận trở lại đối với
lĩnh vực này sẽ được phía Nhật Bản xem xét khi có nhu cầu bổ sung nhân lực
trong thời gian tới và sẽ có thông báo chính thức sau.
Cục Quản lý lao động
ngoài nước đề nghị các doanh nghiệp chủ động cập nhật thông tin, điều chỉnh kế
hoạch đưa lao động đi làm việc tại Nhật Bản, đồng thời thông tin đầy đủ tới người
lao động để tránh phát sinh rủi ro.
Nhật Bản hiện là một trong những thị trường lao động
trọng điểm mà Việt Nam đang đưa người lao động đến làm việc. Những năm gần đây, số lao động Việt Nam
sang làm việc tại nước này chiếm
khoảng 50% tổng số lao động đi làm việc ở nước ngoài hàng năm. Đây cũng
là một trong những thị trường có điều kiện làm việc và thu nhập tốt nhất, được
người lao động Việt Nam ưa thích.
Riêng trong năm 2025, thị trường này tiếp nhận hơn
64.600 lao động Việt Nam. Hiện, Việt Nam phái cử lao động
đi làm việc tại Nhật Bản theo các hình thức như: Chương trình thực tập
sinh kỹ năng; chương trình đưa ứng viên điều dưỡng, hộ lý Việt Nam sang Nhật Bản
làm việc trong khuôn khổ Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam-Nhật Bản (EPA);
chương trình lao động kỹ năng đặc định; chương trình lao động kỹ thuật, phiên dịch
viên; lao động xây dựng…