Những “cửa ngõ” kích cầu du lịch xuyên biên giới

Dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 – 1/5 năm nay, hàng ngàn du khách đã đổ về cửa khẩu Lào Cai làm thủ tục sang Trung Quốc du lịch. Theo bà Hoàng Tuyết, đại diện Vân Nam Group Tours, lượng du khách quan tâm tour đường bộ Trung Quốc qua cửa khẩu Lào Cai tăng mạnh nhờ mức giá tốt, thủ tục thuận tiện và thời gian di chuyển phù hợp. Năm nay, đơn vị phục vụ 3.300 lượt khách qua các cửa khẩu, tăng 110% so với năm ngoái, riêng ngày 25/4 phục vụ gần 650 khách.

Năm nay, hai kỳ nghỉ gần nhau nên nhiều khách có xu hướng chọn tour 4 - 6 ngày, giúp khách tối ưu chi phí và có trải nghiệm trọn vẹn hơn so với các tour ngắn. Theo thông tin từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, trong 3 ngày nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương (26 – 28/4), toàn tuyến ghi nhận hơn 51.530 lượt người xuất nhập cảnh, trong đó có 7.590 lượt sử dụng hộ chiếu và tới 44.000 lượt đi lại bằng giấy thông hành.

Trong khi đó, bà Lưu Thị Thu, Phó giám đốc Hoàng Việt Travel, cho biết đối tác landtour dự báo tổng lượng khách qua cửa khẩu Lào Cai tính riêng trong sáng 30/4 có thể lên tới 8.000 - 10.000 lượt, cao gấp đôi các kỳ nghỉ lễ trước. Những con số này phản ánh một xu hướng đang hình thành rõ nét, du lịch xuyên biên giới không còn là lựa chọn ngẫu hứng, mà đang trở thành một “sản phẩm” được thị trường ưa chuộng.

Bà Ngọc Châm, đại diện Top One Travel, đơn vị chuyên tour đường bộ Trung Quốc, cho biết việc điều phối xếp hàng tại các cửa khẩu năm nay tốt hơn nhờ kinh nghiệm từ những kỳ nghỉ trước. Tại các cửa khẩu Lào Cai, Hữu Nghị (Lạng Sơn) hay Móng Cái (Quảng Ninh), du khách Việt đi theo đoàn của công ty đều không phải chờ đợi quá lâu.

Ở chiều ngược lại, tại các cửa khẩu quốc tế Lào Cai, Hữu Nghị, Móng Cái… lượng khách Trung Quốc đến Việt Nam tăng rõ rệt trong dịp đầu năm, nhất là khi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán thúc đẩy nhu cầu du lịch ngắn ngày ra nước ngoài. Tính riêng lưu lượng du khách qua cửa khẩu Hữu Nghị trong dịp này đạt khoảng 6.200 - 6.400 lượt/ngày, tăng 20 - 30% so với ngày thường.

Một xu hướng đáng chú ý là sự gia tăng của nhóm khách trẻ và khách đi tự túc bằng giấy thông hành. Ở Quảng Ninh, cửa khẩu quốc tế Móng Cái ghi nhận khoảng 20.000 lượt người xuất nhập cảnh mỗi ngày. Đáng chú ý, khoảng 70% khách Trung Quốc sử dụng dịch vụ khách sạn 4 - 5 sao với các chương trình phổ biến 3 ngày 2 đêm hoặc 3 ngày 4 đêm.

Ngoài các điểm đến truyền thống như vịnh Hạ Long, du khách Trung Quốc đang mở rộng hành trình tới Yên Tử và tham gia các sản phẩm du lịch MICE, cho thấy xu hướng chi tiêu và nhu cầu trải nghiệm ngày càng cao. Thời gian tới du khách hai nước còn có thể tham gia hành trình “2 quốc gia - 1 điểm đến” qua cửa khẩu Hoành Mô (Việt Nam) - Động Trung (Trung Quốc), dự kiến triển khai trong năm 2026.

Đặc biệt, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã cùng chứng kiến lễ ký kết hai văn kiện trong lĩnh vực hợp tác đường sắt, gồm giấy chứng nhận bàn giao kết quả dự án viện trợ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và bản ghi nhớ về hợp tác đào tạo nhằm nâng cao năng lực nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam.

Thông tin với báo chí sau chuyến đi, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết bộ đang thúc đẩy triển khai các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Đồng Đăng - Hà Nội, Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng kết nối với phía Trung Quốc. Trong đó, ưu tiên hoàn thành sớm quy hoạch tuyến đường sắt Đồng Đăng - Hà Nội, làm cơ sở lập và hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư dự án giai đoạn 2026 - 2027 để sớm khởi công xây dựng.

Theo Cục Đường sắt Việt Nam, việc đầu tư 3 tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái sẽ tạo kết nối liền mạch giữa hệ thống đường sắt hai nước. Với tốc độ trung bình 160 km/giờ và hệ thống đường ray khổ đôi được đầu tư mới, dự án không chỉ hiện đại hóa mạng lưới đường sắt Việt Nam mà còn thúc đẩy kết nối với mạng lưới giao thông đường sắt ASEAN.

Bởi lẽ bên cạnh Trung Quốc, các thị trường ASEAN cũng đóng góp đáng kể vào tăng trưởng du khách đường bộ đến Việt Nam. Trong quý 1, Việt Nam đón 46.199 lượt khách Lào. Với đường biên giới dài hơn 2.300 km, cùng hệ thống 8 cửa khẩu quốc tế, 7 cửa khẩu chính và 18 cửa khẩu phụ, hai nước có điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch đường bộ. Khoảng cách gần, chi phí thấp và hạ tầng cửa khẩu đa dạng giúp các chuyến đi tự túc và theo đoàn trở nên dễ dàng hơn.

Tương tự, thị trường Campuchia cũng ghi nhận mức tăng trưởng 41,1%, vươn lên top 4 nguồn khách lớn nhất. Sự tăng trưởng này phản ánh hiệu quả của hợp tác song phương, đặc biệt trong bối cảnh hai nước đã miễn thị thực cho công dân mang hộ chiếu phổ thông. Hệ thống giao thông đường bộ kết nối đa dạng, giúp việc tổ chức tour linh hoạt.

Xét theo quy mô quốc gia, trong tổng số 6,76 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam trong quý 1/2026, khách đến bằng đường hàng không chiếm 82,3%, đường bộ chiếm 15,5% và đường biển chiếm 2,2%. Dù tỷ trọng chưa lớn, phân khúc đường bộ lại ghi nhận mức tăng trưởng bứt phá 53% so với cùng kỳ năm trước, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng chung.

Trong bối cảnh chi phí vận chuyển toàn cầu gia tăng, nhất là giá vé máy bay duy trì ở mức cao, du lịch đường bộ trở thành lựa chọn tối ưu cho các hành trình ngắn ngày. Dòng khách khu vực vì vậy đóng vai trò như "lớp đệm" ổn định, giúp ngành du lịch duy trì đà tăng trưởng và giảm phụ thuộc vào các thị trường xa.

Việc mở rộng các chính sách như giấy thông hành, miễn thị thực, cùng với cải thiện hạ tầng giao thông và cửa khẩu, đã góp phần thúc đẩy xu hướng này. "Trong bối cảnh chi phí đi lại toàn cầu gia tăng, những điểm đến dễ đến, dễ đi và tối ưu chi phí đang có lợi thế rõ rệt. Việt Nam với các 'cửa ngõ vàng' của du lịch xuyên biên giới đang tận dụng tốt xu hướng này", Cục Du lịch Quốc gia nhận định.