Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp, khơi thông nguồn lực, không để thể chế trở thành điểm nghẽn, đưa Quốc hội khóa XVI trở thành nhiệm kỳ kiến tạo thể chế phát triển..

Phát biểu khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 3/8, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh kỳ họp xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng, cấp bách, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Kỳ họp diễn ra sau Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 3.

Đây cũng là thời điểm cả nước vừa sơ kết một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, vận hành chính quyền địa phương hai cấp và đang nỗ lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 cùng những năm tiếp theo.

KHÔNG ĐỂ LỠ THỜI CƠ PHÁT TRIỂN

Theo Chủ tịch Quốc hội, với nhiệm vụ trọng tâm là lập pháp và quyết định những vấn đề quan trọng mà thực tiễn đặt ra, kỳ họp thể hiện quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, hành động quyết liệt, thực chất của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan trong việc thể chế hóa, tổ chức thực hiện ngay các chủ trương của Đảng.

Việc thể chế hóa và thực thi các chủ trương của Đảng phải đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp, không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước.

Theo chương trình đã được thông qua, tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 luật và 4 nghị quyết quy phạm pháp luật; cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật để các cơ quan tiếp tục hoàn thiện, trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ hai.

Quốc hội cũng xem xét 7 vấn đề thuộc thẩm quyền nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược và hệ thống đô thị quốc gia.

Kỳ họp dự kiến diễn ra trong khoảng 17 ngày, từ ngày 3/8 đến ngày 24/8/2026. Quốc hội làm việc cả thứ Bảy, Chủ nhật và bố trí thời gian giữa hai đợt họp để các cơ quan chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, nghị quyết trước khi trình thông qua.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu dành thời gian nghiên cứu kỹ tài liệu, tham gia đầy đủ các phiên họp, tích cực thảo luận, tranh luận và đóng góp những ý kiến có chất lượng, nhất là đối với các vấn đề còn ý kiến khác nhau hoặc tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp.

Để thực hiện mục tiêu tạo bốn bước chuyển chiến lược mà Hội nghị Trung ương 3 đã xác định, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan của Quốc hội và từng đại biểu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật.

Chính sách, pháp luật được ban hành phải thực sự bám sát thực tiễn, đi trước, mở đường cho phát triển; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; lấy chất lượng, hiệu quả thực thi của hệ thống pháp luật làm thước đo hoạt động lập pháp.

Việc hoàn thiện pháp luật phải tập trung xử lý hiệu quả những vấn đề cấp bách từ thực tiễn; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cùng với đó là khơi thông các nguồn lực, hình thành những động lực tăng trưởng mới; hoàn thiện pháp luật phục vụ vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với bảo đảm nguồn lực và điều kiện thực hiện.

NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU CHỊU TRÁCH NHIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG DỰ ÁN LUẬT

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phát huy cao độ vai trò, trách nhiệm của từng cơ quan và người đứng đầu trong quy trình xây dựng, ban hành chính sách, pháp luật, đặc biệt là cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra.

Từng dự án luật, nghị quyết phải được chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng ngay từ khâu soạn thảo; đánh giá đầy đủ tác động và huy động trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp cùng những đối tượng chịu sự tác động.

Người đứng đầu cơ quan soạn thảo phải trực tiếp chỉ đạo, xử lý những vấn đề lớn, vấn đề khó, còn nhiều ý kiến khác nhau và chịu trách nhiệm về chất lượng dự án, dự thảo luật, nghị quyết.

Đối với các dự án quan trọng quốc gia, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cho ý kiến cụ thể, kỹ lưỡng về tính khả thi, tổng mức đầu tư, suất đầu tư, cơ cấu vốn, nguồn lực và khả năng thu hồi vốn, phương án đền bù, tái định cư, tác động môi trường và hiệu quả kinh tế – xã hội.

Việc xem xét kỹ lưỡng các nội dung này nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng phải điều chỉnh chủ trương đầu tư hoặc đề nghị tăng vốn trong quá trình triển khai.

Chủ tịch Quốc hội đánh giá thời gian qua, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật đã đạt nhiều kết quả tích cực, nổi bật là đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Với quyết tâm không để thể chế trở thành điểm nghẽn đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI phải là nhiệm kỳ kiến tạo thể chế phát triển.

Các đại biểu Quốc hội cần nghiên cứu, quán triệt đầy đủ các nghị quyết, kết luận của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; thảo luận sôi nổi, chất lượng tại tổ và hội trường; chủ động phát hiện những quy định pháp luật còn vướng mắc trong thực tiễn.

Mỗi kiến nghị sửa đổi, bổ sung phải cụ thể, khả thi, thuyết phục, được xem xét kỹ đến từng điều, từng khoản, từng câu chữ trong mỗi dự thảo luật, nghị quyết.

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, với sự chuẩn bị công phu, trách nhiệm của Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan hữu quan, cùng tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, trách nhiệm và trí tuệ của các đại biểu, kỳ họp sẽ hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra với chất lượng cao nhất.