Bộ Công Thương vừa ban hành quy định mới nhằm siết chặt quản lý hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch. Quy định tập trung vào việc chuẩn hóa hồ sơ thành lập, yêu cầu lộ trình niêm yết hàng Việt Nam và bắt buộc kết nối dữ liệu giao dịch theo thời gian thực để nâng cao hiệu quả giám sát thị trường...

Ngày 3/9/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 47/2026/TT-BCT quy định chi tiết về hồ sơ đề nghị thành lập Sở giao dịch hàng hóa, chế độ báo cáo và kết nối dữ liệu trong hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa.

Thông tư quy định cụ thể về báo cáo mô tả hệ thống công nghệ thông tin và các tài liệu chứng minh đáp ứng điều kiện về công nghệ thông tin trong hồ sơ đề nghị thành lập Sở giao dịch hàng hóa.

Đối với các doanh nghiệp đề nghị thành lập Sở giao dịch hàng hóa, Đề án giải trình phải nêu rõ mô hình, tổ chức, phương án hoạt động, phương án nhân sự, đào tạo và các điều kiện bảo đảm vận hành.

Đặc biệt, một nội dung trọng tâm được yêu cầu trong Đề án là giải pháp và lộ trình phát triển thị trường, phát triển thành viên, thúc đẩy niêm yết các mặt hàng sản xuất tại Việt Nam trong thời gian 5 năm kể từ ngày được cấp giấy phép. 

Đối tượng áp dụng của quy định bao gồm: Sở giao dịch hàng hóa thành lập và hoạt động tại Việt Nam; Trung tâm thanh toán bù trừ; các thành viên, tổ chức cung cấp dịch vụ hỗ trợ giao dịch, thanh toán bù trừ cùng các tổ chức, cá nhân liên quan.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định về nghĩa vụ kết nối, cung cấp và chia sẻ dữ liệu với Bộ Công Thương. Việc kết nối được thực hiện qua Nền tảng quản lý thương mại và thị trường hoặc phương thức do Bộ Công Thương thông báo.

Các dữ liệu kết nối phải được cung cấp đầy đủ, chính xác, liên tục và tuân thủ pháp luật về giao dịch điện tử, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân. Theo quy định, nhóm dữ liệu về hoạt động giao dịch bao gồm thông tin về lệnh giao dịch, kết quả giao dịch, giá giao dịch và khối lượng giao dịch được cung cấp theo thời gian thực. Bên cạnh đó, dữ liệu về thành viên được cung cấp khi phát sinh mới hoặc có thay đổi; dữ liệu về hàng hóa giao dịch được cung cấp khi niêm yết hoặc có thay đổi.

Thông tư cũng quy định việc cung cấp dữ liệu về giao nhận hàng hóa, gồm thông tin về hợp đồng, khối lượng, địa điểm và thời gian giao nhận. Đối với hoạt động giám sát giao dịch và quản lý rủi ro, các cảnh báo giao dịch, dấu hiệu bất thường được cung cấp theo thời gian thực. Dữ liệu tổng hợp về giám sát, vi phạm và biện pháp xử lý được cung cấp sau phiên giao dịch hoặc khi phát sinh.

Trường hợp kết nối bị gián đoạn do sự cố kỹ thuật hoặc sự kiện bất khả kháng, đơn vị có trách nhiệm thông báo kịp thời cho Bộ Công Thương và triển khai biện pháp khắc phục ngay khi hệ thống được khôi phục. 

Thông tư số 47/2026/TT-BCT có hiệu lực thi hành từ ngày 15/9/2026, thay thế Thông tư số 38/2013/TT-BCT ngày 30/12/2013. 

Đối với các Sở giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ đã hoạt động trước ngày Thông tư có hiệu lực, các đơn vị phải thực hiện chế độ báo cáo theo quy định mới và hoàn thành kết nối, chia sẻ dữ liệu trong thời hạn 12 tháng kể từ khi Bộ Công Thương thông báo Nền tảng quản lý thương mại và thị trường sẵn sàng kết nối.