Quy hoạch bảo tồn di tích Chiến trường Điện Biên Phủ

Phạm vi lập quy hoạch là các xã, phường có di tích thành phần thuộc Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ, gồm: phường Điện Biên Phủ, phường Mường Thanh, và xã: Mường Phăng, Mường Pồn, Thanh Nưa, Thanh Yên, Thanh An, Quài Tở, Tuần Giáo và Búng Lao.

Quy hoạch hướng tới việc nhận diện đầy đủ những giá trị nổi bật của Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ; giải quyết hài hòa một số vấn đề bất cập, tác động tiêu cực đến Di tích; hoàn thiện hệ thống hồ sơ, dữ liệu làm cơ sở chuyển đổi số và tự động hóa trong quản lý. Đồng thời bảo tồn, tôn tạo, từng bước phục hồi Di tích để gìn giữ lâu dài; phát huy giá trị Di tích gắn với phát triển du lịch bền vững, hình thành thương hiệu du lịch đặc sắc của địa phương, sản phẩm du lịch lịch sử văn hóa tiêu biểu của vùng Tây Bắc.

Theo đó, định hướng bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích là ưu tiên phục hồi hạng mục có nhiều giá trị lịch sử (lán chỉ huy, hầm hào, trận địa...) khi có đủ cơ sở khoa học; bảo quản nguyên trạng, chống xuống cấp đối với di tích gốc; tu bổ công trình hiện có bằng vật liệu phù hợp.

Bảo tồn cảnh quan tự nhiên và cây xanh làm cơ sở hình thành công viên lịch sử, gợi nhớ hình ảnh chiến trường xưa; tổ chức không gian “kể chuyện lịch sử” bằng tuyến tham quan, quảng trường, điểm nhìn, sân khấu thực cảnh; nghiên cứu xây dựng tháp quan sát toàn cảnh cánh đồng Mường Thanh nhằm gia tăng trải nghiệm và nhận diện về tổng thể không gian Chiến trường Điện Biên Phủ.

Cụ thể với nhóm các điểm di tích bảo tồn, phục dựng và tôn tạo hiện trạng, những địa điểm tiêu biểu như Trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, Đồi A1, Đồi C1, C2, D1, D2, D3, Đồi Độc Lập, Trung tâm đề kháng Him Lam... sẽ tu bổ, tôn tạo các công trình hiện có, phục dựng giao thông hào, công sự, lô cốt, bảo tồn hiện vật gốc, tái hiện lại nét cơ bản về cảnh quan và dấu tích lịch sử.

Bên cạnh đó, nhóm các điểm di tích phục dựng hiện vật và tái hiện trận địa tập trung vào những khu vực từng diễn ra các trận đánh, hoạt động bao vây và tấn công của bộ đội ta, như Cứ điểm 106, các điểm di tích trận địa pháo 105mm, 37mm... Tại đây, nghiên cứu phục dựng, tái hiện lại thế trận thông qua mô phỏng lại chiến hào, làm tượng, biển thông tin…

Đối với nhóm các điểm di tích đầu tư công trình phụ trợ phục vụ du lịch, quy hoạch dự kiến xây mới một số hạng mục tại các điểm di tích tiêu biểu, nhằm tạo điểm nhấn thu hút du khách và tổ chức các hoạt động phát huy giá trị di tích. Các hạng mục gồm trung tâm đón tiếp, bãi đỗ xe, nhà trưng bày, điểm diễn giải lịch sử, hạ tầng cảnh quan, dịch vụ du lịch.

Ngoài ra, quy hoạch cũng đề xuất lập hồ sơ xếp hạng bổ sung đối với 4 điểm di tích: Sở chỉ huy Đại đoàn 308, Sở Chỉ huy Trung đoàn 36, Sở Chỉ huy Đại Đoàn 316 và Đồi Xanh. Các địa điểm này sẽ nghiên cứu thực hiện việc tu bổ, tôn tạo hầm, hào hiện có, phục hồi tuyến giao thông hào, phục dựng công sự, lô cốt...

Về định hướng thị trường, đối với khách du lịch quốc tế, tập trung khai thác hiệu quả các thị trường khách du lịch quốc tế truyền thống từ Pháp, Trung Quốc, Thụy Điển, Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản, Lào... Tăng cường liên kết với các tỉnh, thành phố Hà Nội, Lào Cai, Quảng Ninh và những tỉnh lân cận để mở rộng thị trường khách du lịch từ Trung Quốc, Đài Loan, các nước ASEAN và thị trường châu Âu.

Mặt khác, tập trung khai thác thị trường khách du lịch nội địa từ Hà Nội và kết nối với các tỉnh trung du và đồng bằng Bắc bộ. Kết nối thu hút khách tại các trung tâm lớn trong cả nước như thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ... 

Song song với định hướng phát triển thị trường, quy hoạch cũng xác định phát triển 3 sản phẩm du lịch chính gắn với khu di tích là du lịch văn hóa; du lịch sinh thái, khám phá cảnh quan thiên nhiên; du lịch nghỉ dưỡng, giải trí, chăm sóc sức khỏe.