Chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ, nghe báo cáo, cho ý kiến về các chính sách nhà ở xã hội và các vấn đề liên quan ngày 20/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu sửa quy định theo hướng mở rộng nhóm thụ hưởng, nâng mức trần thu nhập áp dụng với người mua nhà ở xã hội.

Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc họp, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng, hệ thống thể chế, chính sách về phát triển nhà ở xã hội tiếp tục được hoàn thiện và ngày càng đồng bộ, tạo nền tảng pháp lý vững chắc để thúc đẩy phát triển mạnh mẽ phân khúc nhà ở xã hội trong thời gian qua cũng như giai đoạn tới.

Thống kê của Bộ Xây dựng cho thấy nếu giai đoạn 2023 - 2024, mỗi năm chỉ có 40.000 - 50.000 căn nhà ở xã hội được hoàn thành thì năm 2025, con số này đã là hơn 100.000 căn và dự kiến 2026 là hơn 200.000. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng cách xa so với nhu cầu thực tế, hơn nữa, nhu cầu này đang ngày càng tăng cao.

NHIỀU YẾU TỐ TẠO ÁP LỰC LÊN NHU CẦU NHÀ Ở XÃ HỘI

Tại một số cuộc họp, đại diện Bộ Xây dựng đã chỉ ra ba nhóm nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mất cân đối cung - cầu nhà ở xã hội hiện nay.

Thứ nhất, trong một thời gian dài, nguồn cung bất động sản trên thị trường bị lệch về phân khúc cao cấp và trung - cao cấp, trong khi thiếu nghiêm trọng sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập thấp và trung bình. Giá nhà thương mại bị đẩy lên cao đã tạo áp lực lớn lên nhu cầu nhà ở xã hội.

Thứ hai là vấn đề quỹ đất. Dù một số địa phương có bố trí quỹ đất nhưng nhiều vị trí lại xa trung tâm, thiếu kết nối hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Điều này khiến nhà đầu tư không mặn mà tham gia, đồng thời, làm giảm sức hút đối với người mua.

Thứ ba, thủ tục đầu tư, lựa chọn chủ đầu tư và triển khai dự án trước đây còn phức tạp, kéo dài. Tuy nhiên, thời gian gần đây, với việc ban hành các cơ chế thí điểm và chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội, nhiều vướng mắc đã từng bước được tháo gỡ.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp cũng phản ánh rằng họ còn gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn, về quy trình, thủ tục triển khai dự án nhà ở xã hội, đặc biệt là gặp vướng mắc trong quy trình xét duyệt đối tượng được thụ hưởng.

Ngoài ra, đang có một loạt áp lực tác động không nhỏ tới thị trường bất động sản, làm hạn chế khả năng tiếp cận nhà ở của người dân. Cụ thể, chi phí đầu vào (giá đất, giá vật liệu, nhân công, giải phóng mặt bằng, chi phí vốn…) tăng cao khiến chủ đầu tư buộc phải cơ cấu lại giá bán, đẩy giá lên để bù chi phí tài chính; người có nhu cầu ở thực bị suy giảm khả năng mua nhà ở thương mại, nhưng lại không đủ điều kiện để tiếp cận nhà ở xã hội. Từ đó, ảnh hưởng tiêu cực đến công tác an sinh xã hội.

Trước thực trạng này, tại Phiên họp thứ sáu của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản vào cuối tháng 2 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Xây dựng nghiên cứu theo hướng xây dựng cơ chế, chính sách để mở rộng phạm vi đối tượng mua nhà ở xã hội (nghiên cứu mở rộng đối tượng có thu nhập 25-30 triệu đồng/tháng) để tránh chồng chéo, bảo đảm khả thi).

Tại cuộc họp lần này, Thủ tướng một lần nữa nhấn mạnh về mục tiêu bảo đảm mọi người dân được tiếp cận nhà ở bình đẳng, công khai, minh bạch, phù hợp thu nhập; tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục; chống tiêu cực, không để tham nhũng, đầu cơ...

MỞ RỘNG ĐỐI TƯỢNG THỤ HƯỞNG

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng chỉ đạo nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Nghị định số 100/2024/NĐ-CP theo hướng mở rộng đối tượng thụ hưởng, nâng mức thu nhập áp dụng cho người mua nhà ở xã hội.

Cụ thể, người chưa kết hôn hoặc được xác nhận là độc thân thì có thu nhập bình quân hàng tháng không quá 25 triệu đồng; người chưa kết hôn hoặc được xác nhận là độc thân đang nuôi con dưới tuổi thành niên thì thu nhập bình quân hàng tháng không quá 35 triệu đồng; trường hợp đã kết hôn thì người đứng đơn và vợ (chồng) của người đó có tổng thu nhập bình quân hàng tháng không quá 50 triệu đồng. Đồng thời, mở rộng chính sách, khuyến khích các địa phương, tổng công ty, tập đoàn, doanh nghiệp xây dựng nhà ở cho thuê theo quy hoạch, đối tượng thuê là công nhân, người lao động.

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Công an xây dựng thủ tục xác nhận đối tượng thụ hưởng chính sách nhà ở xã hội qua ứng dụng VNeID để đơn giản, thuận lợi hơn với người dân, doanh nghiệp.

"Nghiêm cấm và có chế tài xử lý các cá nhân, tổ chức lợi dụng chính sách để trục lợi, bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng. Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định liên quan khống chế giá nhà ở xã hội và lợi nhuận định mức, nghiên cứu, hoàn thiện chính sách nhà ở xã hội cho cán bộ, công nhân, người lao động", Thủ tướng yêu cầu.

"Bộ Xây dựng căn cứ các ý kiến tại cuộc họp và tiếp tục lắng nghe ý kiến nhân dân, doanh nghiệp, đối tượng tác động, các chuyên gia… để tổng hợp, tiếp thu, giải trình đầy đủ, tiếp tục hoàn thiện chính sách, triển khai nhanh theo trình tự rút gọn, Bộ Tư pháp thẩm định, các cơ quan trình Chính phủ trước ngày 25/3”, Thủ tướng lưu ý thêm.