Senegal: Thị trường Tây Phi tiềm năng cho gạo Việt Nam

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, năm 2025, xuất khẩu gạo của Việt Nam sang thị trường Senegal có bước nhảy vọt, đạt 168.020 tấn, kim ngạch 52,57 triệu USD, tăng gần 30 lần so với năm 2024. Gạo thơm Việt Nam loại 100% tấm được bày bán tại các siêu thị ở Senegal trong các bao 5kg và 25 kg, với giá khoảng 1,3 USD/kg.

Vào tháng 7/2025, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Senegal của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Bộ Công Thương hai nước đã ký kết Bản ghi nhớ (MOU) về thương mại gạo. Theo đó, Việt Nam sẽ thúc đẩy xuất khẩu khoảng 100.000 tấn gạo mỗi năm sang Senegal.

Thỏa thuận này nhằm tăng cường an ninh lương thực cho Senegal, mở rộng thị trường châu Phi và đa dạng hóa đầu ra cho gạo Việt Nam. Hiện nay, hai bên đang tích cực triển khai MOU đã ký, góp phần nâng kim ngạch xuất khẩu gạo sang thị trường này.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Algeria kiêm nhiệm Senegal, Senegal là một trong những thị trường nhập khẩu gạo với khối lượng lớn, trung bình 1000.000 tấn/năm, chủ yếu là gạo tấm 100% giá rẻ. Đây là một trong những nước có mức tiêu thụ gạo tính theo đầu người cao nhất Tây Phi, khoảng 117 kg/người/năm.

Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, ước tính Senegal tiêu thụ khoảng 2,26 triệu tấn trong niên vụ 2025/2026, tăng khoảng 2% so với năm trước do tăng trưởng dân số.

Năm 2026, nhập khẩu gạo của Senegal ước đạt 1,5 triệu tấn, chiếm khoảng 70% nhu cầu thị trường. Các nước cung cấp chính gồm Ấn Độ, Thái Lan, Trung Quốc, Pakistan, Uruguay, Việt Nam…

Ngoài phục vụ thị trường trong nước hơn 19,3 triệu dân, Senegal còn nhập khẩu gạo để tái xuất sang các nước láng giềng như Mauritania, Guinea-Bissau và Gambia.

Theo các chuyên gia, gạo Việt Nam có nhiều cơ hội tại thị trường Senegal. Khi từ năm 1995, Senegal xóa bỏ độc quyền nhập khẩu gạo của công ty nhà nước và tự do hóa hoàn toàn việc nhập khẩu loại lương thực này.

Hơn nữa, từ nhiều năm nay, Chính phủ Senegal đã thực hiện chính sách phát triển trồng lúa nước để bảo đảm tự túc lương thực, tuy nhiên mới chỉ đáp ứng được từ 25 - 30%.

Senegal đang tích cực triển khai Chiến lược Phát triển lúa gạo quốc gia lần 2 (NRDS 2) với mục tiêu đạt sản lượng 3 triệu tấn lúa vào năm 2030 để tự cân đối nhu cầu.

Trong niên vụ 2025 - 2026, sản lượng gạo xay xát nội địa dự kiến đạt khoảng 645.000 tấn trên diện tích canh tác 245.000 ha. Ngân sách năm 2026 ưu tiên hiện đại hóa nông nghiệp thông qua cơ giới hóa, hệ thống thủy lợi và cung cấp hạt giống chứng nhận.

Từ ngày 6/1/2026, Chính phủ Senegal đã chính thức áp mức giá trần 300 CFA/kg cho gạo tấm nhập khẩu (giảm khoảng 14% so với mức 350 CFA/kg trước đó). Biện pháp này nhằm giảm chi phí sinh hoạt cho người dân trong bối cảnh giá gạo thế giới biến động mạnh.

Việc áp trần giá bán lẻ (300 CFA/kg, tương đương khoảng 0,54 USD) trong khi giá nhập khẩu thế giới tăng có thể gây áp lực lên lợi nhuận của các nhà nhập khẩu và phân phối.

Các loại thuế liên quan đến nhập khẩu gạo vào Senegal gồm thuế nhập khẩu gạo trắng, trong đó có gạo tấm là 10%, thuế VAT là 18%, phí thống kê 1% và thuế đoàn kết cộng đồng 0,8%. Tuy nhiên, chính phủ nước này cũng thường xuyên điều chỉnh chính sách thuế để ổn định giá lương thực trong nước.