Tăng cơ hội tiếp cận việc làm và an sinh xã hội cho người khuyết tật

Ngày 3/12, Hưởng ứng Ngày Quốc tế Người khuyết tật năm 2025 với chủ đề toàn cầu “Thúc đẩy sự hòa nhập của người khuyết tật hướng tới tiến bộ xã hội”, Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Đại sứ quán Australia và Đại sứ quán Ireland đã phối hợp công bố báo cáo mới “Hướng tới xã hội hòa nhập: An sinh xã hội kiến tạo cơ hội và trao quyền cho người khuyết tật”.

Báo cáo cung cấp đánh giá toàn diện và các khuyến nghị dựa trên kết quả nghiên cứu nhằm tăng cường an sinh xã hội, hòa nhập và thúc đẩy việc làm bền vững cho người khuyết tật trên toàn quốc.

Phát biểu tại sự kiện, Giám đốc ILO tại Việt Nam, bà Park Sinwon, nhấn mạnh vai trò chuyển đổi của an sinh xã hội và việc làm thỏa đáng. “An sinh xã hội không chỉ là bảo vệ, mà là nền tảng trao quyền. Khi người khuyết tật được tiếp cận an sinh xã hội đầy đủ và có cơ hội việc làm ý nghĩa, họ có thể tham gia trọn vẹn, đóng góp cho xã hội”, bà nói.

Báo cáo này đưa ra các bước đi thực tế để hỗ trợ Việt Nam tiến tới một xã hội hòa nhập hơn trong tương lai. Báo cáo ghi nhận rằng Việt Nam là một trong những quốc gia dẫn đầu trong nhóm nước có thu nhập trung bình thấp đã thúc đẩy hệ thống an sinh xã hội bao trùm cho người khuyết tật.

Việt Nam đã đạt được độ bao phủ rộng đối với người khuyết tật nặng thông qua sự kết hợp giữa trợ giúp xã hội, bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế. Đồng thời, Việt Nam đã triển khai hệ thống xác định mức độ khuyết tật dựa vào cộng đồng nhằm tăng cường tính tiếp cận, cùng với cơ cấu trợ giúp xã hội phản ánh các mức độ chi phí phát sinh cho những mức độ khuyết tật khác nhau.

Bà Cecilia Brennan, quyền Phó Đại sứ Australia tại Việt Nam, khẳng định cam kết của Australia đối với hòa nhập người khuyết tật. “Trao quyền cho người khuyết tật chính là củng cố tầm nhìn chung của chúng ta về một thế giới nơi mọi người đều có thể tham gia một cách đầy đủ và bình đẳng. Người khuyết tật đang phải đối mặt với những rào cản vốn do xã hội quen duy trì. Và cùng nhau, chúng ta có thể lựa chọn dỡ bỏ những rào cản ấy”, bà Cecilia Brennan chia sẻ.

Mặc dù đã đạt được nhiều tiến bộ, báo cáo cũng nhấn mạnh một số lĩnh vực cần được quan tâm hơn.

Đơn cử, mức trợ cấp dành cho người khuyết tật nặng vẫn còn hạn chế, và khoảng trống bao phủ vẫn tồn tại, đặc biệt với người khuyết tật nhẹ. Báo cáo xác định một số ưu tiên chính sách quan trọng nhằm tăng cường mối liên kết giữa an sinh xã hội và việc làm thỏa đáng.

Ông Lê Tuấn An, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ và Môi trường, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam,  khẳng định tầm quan trọng của khu vực kinh tế tập thể trong thúc đẩy sự hoà nhập xã hội của người khuyết tật. “Việc kết nối giữa an sinh xã hội và việc làm năng suất trong khu vực hợp tác xã có thể giúp người khuyết tật không chỉ được bảo vệ, mà còn được trao quyền để phát huy khả năng, đóng góp cho kinh tế địa phương và tiến bộ xã hội chung”, ông Lê Tuấn Anh nhấn mạnh.

Còn ông Đặng Văn Thanh, Phó Chủ tịch Thường trực Liên Hiệp hội về Người Khuyết tật Việt Nam mong muốn tất cả các bên liên quan, các cơ quan nhà nước, người sử dụng lao động, các đối tác phát triển và cộng đồng cùng biến những phát hiện trong báo cáo này thành hành động cụ thể. Theo ông, người khuyết tật không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là những công dân có khả năng đóng góp bình đẳng cho xã hội.

Liên Hiệp hội về Người Khuyết tật Việt Nam kêu gọi mọi tổ chức và cá nhân, ở bất cứ đâu, nỗ lực mạnh mẽ hơn nữa để cùng xóa bỏ rào cản, bù đắp đầy đủ các chi phí phát sinh do khiếm khuyết, mở rộng cơ hội việc làm, và bảo đảm mọi chính sách đều thực sự phản ánh tiếng nói của người khuyết tật.

Báo cáo cũng cung cấp những bằng chứng quan trọng đóng góp vào các cải cách quốc gia về việc làm và an sinh xã hội đang diễn ra và hỗ trợ Việt Nam thực hiện các cam kết theo Công ước Quốc tế về Quyền của Người Khuyết tật, các tiêu chuẩn lao động quốc tế liên quan, cũng như chiến lược quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội.