Tăng trưởng hai con số: Con đường tất yếu để hoàn thành các mục tiêu phát triển 100 năm

Làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu liên quan đến kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số vô cùng thách thức nhưng là con đường tất yếu để hoàn thành hai mục tiêu 100 năm (năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, nước ta là nước đang phát triển, thu nhập trung bình cao; năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, trở thành nước phát triển, thu nhập cao).

Theo Bộ trưởng, từ năm 1946 đến nay, trên thế giới chỉ có 13 quốc gia và vùng lãnh thổ duy trì được tăng trưởng hai con số liên tục trên 10 năm để chuyển từ nhóm nước nghèo, đang phát triển lên quốc gia phát triển. Với Việt Nam, trong 40 năm đổi mới, chỉ có hai năm tăng trưởng trên 9% và chưa từng đạt mức hai con số.

Bám sát Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, đặc biệt là Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Chính phủ đã xác định 59 chỉ tiêu ngành, lĩnh vực và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp cho giai đoạn tới; riêng năm 2026 có 92 nhiệm vụ cụ thể cần tập trung triển khai.

Quý I/2026, kinh tế ghi nhận tín hiệu tích cực với tăng trưởng đạt 7,8%, xuất khẩu tăng 19%, giải ngân đầu tư công tăng 1,2%, số doanh nghiệp thành lập mới tăng trên 31,7%. Tuy nhiên, từ quý II, áp lực gia tăng do biến động giá dầu và xung đột quốc tế.

Theo đánh giá, giá dầu tăng 10% có thể làm giảm khoảng 0,4 điểm phần trăm tăng trưởng và gây sức ép lên lạm phát. Để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% cả năm, các quý còn lại phải đạt mức tăng từ 10–11%.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết Bộ Tài chính sẽ tham mưu Chính phủ rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng, giao nhiệm vụ phấn đấu cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp; đồng thời phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa với chính sách tiền tệ, bảo đảm cung ứng đủ vốn cho nền kinh tế gắn với ổn định kinh tế vĩ mô.

Chính sách tài khóa tiếp tục tập trung hoàn thiện chính sách thuế theo hướng thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, nhất là khu vực vừa và nhỏ.

Về đầu tư công, Bộ trưởng cho biết Bộ Tài chính đang quyết liệt triển khai các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao, tập trung tháo gỡ các dự án tồn đọng, đặc biệt là các vướng mắc liên quan đến đất đai.

Theo thống kê sơ bộ, cả nước hiện còn khoảng 200.000 ha đất chưa được khai thác, tương đương 3,3 triệu tỷ đồng, gấp ba lần kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 là 1,1 triệu tỷ đồng. Đây được xác định là nguồn lực lớn cần được giám sát và tháo gỡ để đưa vào nền kinh tế.

Liên quan đến nhu cầu vốn, Bộ trưởng cho biết tổng nhu cầu vốn của giai đoạn tới phải tăng 2,2 lần so với trước; riêng ngân sách Trung ương tăng 3,4 lần và vốn FDI cần tăng 1,7 lần.

Nếu không cải thiện hiệu quả đầu tư, thể hiện qua chỉ số ICOR, để đạt tăng trưởng hai con số, tổng đầu tư xã hội có thể phải lên tới 70% GDP. Vì vậy, mục tiêu đặt ra là đưa ICOR về mức 4–4,5.

Về thị trường vốn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng nền kinh tế hiện vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, trong khi thị trường vốn dài hạn chưa phát huy đầy đủ vai trò.

Thời gian tới, cần phát triển mạnh kênh trái phiếu và cổ phiếu, đi kèm cải cách thể chế, hạ tầng và hình thành các định chế đầu tư chuyên nghiệp, qua đó tạo nền tảng cho thị trường vốn phát triển bền vững.