“Y học tái tạo”, “công nghệ tế bào”... đã trở thành những từ khóa quan trọng trong các hội thảo khoa học quốc tế thời gian gần đây. Trong đó, tế bào gốc được coi là “phát hiện của thế kỷ” với nhiều ứng dụng vào y học và sinh học...
Ảnh minh họa.
Tháng 8 vừa qua, triệu phú công nghệ 45 tuổi Bryan Johnson đã chi 16.000 USD cho một lần tiêm tế bào gốc vào đầu gối để điều trị chứng thoái hóa khớp. Liệu pháp tế bào gốc không còn xa lạ trong y học hiện đại, nhưng việc sử dụng tế bào gốc của người khác để tái tạo các khớp xương lại là một lĩnh vực mới mẻ và đầy tiềm năng.
Do đó, dù chưa được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) chấp thuận, nhiều “tín đồ chống lão hóa” đã tìm đến những địa điểm như Bahamas hay Panama để thực hiện quy trình này.
Matthias Bernow, Giám đốc điều hành của Công ty công nghệ sinh học Cellcolabs - nơi cung cấp tế bào gốc cho ca phẫu thuật của tỷ phú Johnson, chia sẻ: “Tôi hy vọng rằng trong tương lai, khi chúng ta đến phòng khám để kiểm tra sức khỏe hàng năm và tiêm vaccine cúm, chúng ta cũng có thể được tiêm thêm tế bào gốc để điều trị hoặc ngăn chặn bệnh tật”.
KHI TẾ BÀO ĐƯỢC “TÁI LẬP TRÌNH”
Năm 2024, lần đầu tiên trên thế giới, các nhà khoa học đã thành công trong việc đảo ngược tình trạng bệnh ở một phụ nữ 25 tuổi thông qua cấy ghép tế bào gốc được “tái lập trình” từ chính cơ thể của bệnh nhân. Theo đó, một nghiên cứu mới đã đạt được bước tiến quan trọng trong việc điều trị bệnh tiểu đường tuýp 1 bằng cách sử dụng tế bào gốc. Chỉ sau chưa đầy 3 tháng kể từ khi nhận cấy ghép, cơ thể người phụ nữ đã bắt đầu tự sản xuất insulin.
Tại Australia, một nhóm các nhà nghiên cứu làm việc tại Viện Nghiên cứu trẻ em Murdoch ở thành phố Melbourne đã đạt được bước đột phá khi tạo ra các tế bào gốc tạo máu được nuôi trong phòng thí nghiệm gần giống với các tế bào trong cơ thể con người. Đây là nghiên cứu đầu tiên trên thế giới có thể giúp tìm ra các phương pháp điều trị một số chứng rối loạn. Các tế bào gốc tạo máu này có thể cấy ghép được, mở ra cơ hội điều trị cho trẻ em mắc bệnh bạch cầu và rối loạn suy tủy xương.
Việc phát triển thành công công nghệ tạo tế bào gốc đang mở ra hướng đi mới cho các startup toàn cầu.
Mới đây một nhóm nghiên cứu do Đại học Kyoto (Nhật Bản) đứng đầu đã công bố phát triển thành công các tế bào miễn dịch có khả năng nhắm mục tiêu và tấn công các tế bào nhiễm virus SARS-CoV-2, bằng cách sử dụng tế bào gốc phôi người (hESC). Giáo sư miễn dịch học Hiroshi Kawamoto thuộc nhóm nghiên cứu cho biết các thử nghiệm lâm sàng dự kiến sẽ bắt đầu vào năm tài khóa 2027 với mục tiêu đưa vào sử dụng thực tế từ năm tài khóa 2029. Công nghệ này không chỉ được sử dụng để chống lại virus SARS-CoV-2 mà còn có tiềm năng chống lại các loại virus chết người khác.
Thực tế, việc phát triển thành công công nghệ tạo tế bào gốc đang mở ra hướng đi mới cho các startup toàn cầu. Công ty khởi nghiệp Cellcolabs tại Thụy Điển trong năm 2024 đã huy động được 8,7 triệu USD, nâng tổng số tiền huy động được lên 21,5 triệu USD kể từ khi thành lập vào năm 2021.
Tế bào gốc, đặc biệt là tế bào gốc trung mô (MSC), được biết đến với đặc tính tái tạo và chống viêm, rất quan trọng đối với các phương pháp điều trị y tế khác nhau nhưng lại nổi tiếng là khan hiếm và đắt tiền. Quy trình đổi mới của Cellcolabs sử dụng tủy xương từ những người hiến tặng tình nguyện khỏe mạnh, không chỉ bỏ qua những lo ngại về đạo đức mà còn hứa hẹn cung cấp MSC bền vững hơn cho nghiên cứu và điều trị y tế.
Không chỉ nhiều tiềm năng trong điều trị y khoa, tế bào gốc còn đóng vai trò nền tảng trong quá trình phát triển thuốc mới. Một nghiên cứu năm 2023 chỉ ra rằng, tế bào gốc cung cấp một nền tảng thử nghiệm tế bào lý tưởng để nghiên cứu dược lý. Chúng cho phép xác định các mục tiêu phân tử mới, đánh giá tác dụng dược lý của hợp chất và dự đoán hiệu quả lâm sàng.
Bằng cách sử dụng tế bào gốc để mô phỏng bệnh tật ở cấp độ tế bào, các nhà khoa học có thể hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh sinh, từ đó sàng lọc hiệu quả các hợp chất có tiềm năng làm thuốc. Theo Viện Y học tái tạo California, việc ứng dụng các công nghệ tế bào gốc sau khi làm rõ cơ chế bệnh sẽ rút ngắn thời gian và chi phí phát triển dược phẩm.
Tại Việt Nam, tế bào gốc đã và đang được thử nghiệm lâm sàng cũng như ứng dụng hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý liên quan đến thẩm mỹ (bệnh về da và tóc), bệnh lão suy, lão hóa viêm, bệnh cơ xương khớp, bệnh tim mạch, bệnh rối loạn chuyển hóa (béo phì, mỡ máu, đái tháo đường...). Được biết, cả nước đang có hơn 10 bệnh viện có thể ghép tế bào gốc với hơn 1.000 bệnh nhân đã được ghép...
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 52-2024 phát hành ngày 23/12/2024. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Nga phát triển thành công vaccine chống ung thư mRNA, dự kiến triển khai quy mô lớn vào năm 2025
16:13, 19/12/2024
Bệnh lạ ở Congo một dạng sốt rét nặng
14:27, 18/12/2024
TP.HCM sẽ “tự quyết” nhập khẩu thuốc cho nhu cầu điều trị đặc biệt
16:28, 15/12/2024
Đọc thêm
Các "ông lớn" trực tuyến trong cuộc đua gia tăng lợi nhuận
Ban đầu, các nhà đầu tư rất quan tâm đến sự tăng trưởng số lượng người đăng ký, đặc biệt ngợi ca các công ty có khả năng mở rộng phạm vi tiếp cận người tiêu dùng. Giờ đây, sự chú ý của họ giờ đây đã chuyển sang các biện pháp gia tăng lợi nhuận…
4 thiết bị gia dụng giúp tối ưu hoá căn bếp nhỏ
Từ những thiết bị nhỏ gọn nhưng đa năng đến các giải pháp “all-in-one” thông minh, căn bếp hiện đại đang được tái định nghĩa theo hướng tinh giản nhưng vẫn đảm bảo trải nghiệm nấu nướng tiện nghi...
Hợp tác văn hóa là công cụ hiệu quả để tăng cường tình hữu nghị giữa Việt Nam và Slovakia
Chiều 13/4, tại trụ sở Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đã tiếp và làm việc với Bộ trưởng Bộ Văn hóa Slovakia Martina Šimkovičová…
Doanh nghiệp bán lẻ ưu tiên tiêu thụ sản phẩm giá bình ổn
Bên cạnh nỗ lực của các cơ quan quản lý nhà nước khi tăng cường vai trò quản lý, điều tiết vĩ mô, việc cộng đồng doanh nghiệp cam kết giữ giá bình ổn, các hệ thống bán lẻ ưu tiên tăng sản lượng thu mua, đã góp phần giữ vững mặt bằng giá hàng hóa...
“Cơn sốt” pickleball đã lan đến đế chế kinh doanh của Tổng thống Trump
Sau nhiều năm website Trump Store bán các sản phẩm liên quan đến golf, thì gần đây, danh mục kinh doanh đang được mở rộng sang pickleball. Đặc biệt, dấu ấn của Tổng thống Mỹ xuất hiện trên tất cả sản phẩm...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam quý 1/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/04/04/d8c76cccd80b4b9eb1eecaa2f44753ca-80865.png?w=600&h=337&mode=crop)
