Thiên tai đã vượt quá sức chịu đựng của người dân

Chiều ngày 9/10, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức họp Đối tác giảm nhẹ rủi ro thiên tai: Chia sẻ thông tin về tình hình lũ sau bão, đồng thời xây dựng kế hoạch đánh giá nhanh thiệt hại và nhu cầu tái thiết. Cuộc họp do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp chủ trì, nhằm cập nhật tình hình thiên tai hiện nay tại khu vực miền Bắc và miền Trung; thảo luận kế hoạch đánh giá nhanh thiệt hại và phối hợp ứng phó.

Năm 2025, thiên tai tại Việt Nam tiếp tục diễn biến phức tạp và cực đoan hơn. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quy luật thiên tai đang thay đổi rõ rệt: Có những cơn bão di chuyển rất nhanh trên biển nhưng lại chậm khi vào đất liền, gây mưa lớn kéo dài. Đặc biệt, các cơn bão cuối mùa lại đổ bộ vào miền Bắc là điều hiếm thấy trong quy luật trước đây.

Cùng với đó, hiện nay, mực nước lũ tại nhiều khu vực đã vượt mức lịch sử, khiến nguy cơ ngập lụt kéo dài và sạt lở đất là rất cao…

Tính đến 11h ngày 9/10, thiên tai trên cả nước đã khiến 238 người chết và mất tích, 367 người bị thương; gần 260.000 ngôi nhà bị hư hỏng, tốc mái; gần 556.000 ha lúa, hoa màu và cây trồng khác bị ngập úng, thiệt hại; hơn 15.000 con gia súc và gần 1,45 triệu con gia cầm bị chết hoặc cuốn trôi; hơn 40.000 ha nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng. Tổng thiệt hại ước tính gần 34 nghìn tỷ đồng.

Thiệt hại về người tương đương 47% so với cùng kỳ năm 2024, trong khi thiệt hại kinh tế bằng khoảng 37% so với cùng kỳ. Năm 2024, thiên tai đã khiến 501 người thiệt mạng và gây tổn thất kinh tế ước tính 90.277 tỷ đồng.

Điểm đáng chú ý, các cơn bão có tốc độ di chuyển nhanh, cường độ mạnh và diễn biến khó lường. Đặc biệt, trái quy luật khi đầu mùa đã đổ bộ đất liền, còn cuối năm vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực Bắc Bộ (bão số 9 và số 11).

Các cơn bão gây mưa lớn cực đoan, dẫn đến lũ vượt mức lịch sử trên nhiều tuyến sông như sông Thương tại Cầu Sơn cao hơn lũ năm 1937 là 0,76m, sông Lô tại Hà Giang vượt mức năm 1969 là 0,90m, sông Bưởi tại Kim Tân (Thanh Hóa) vượt mức năm 1971 là 0,08m.

Hoàn lưu sau bão gây ngập lụt nghiêm trọng tại các đô thị và vùng trũng thấp, đặc biệt là ở Hà Nội, Thái Nguyên và Bắc Ninh.

Nhiều khu vực liên tiếp hứng chịu các đợt thiên tai, hình thành tình trạng "bão chồng bão, lũ chồng lũ", kèm theo lũ quét, sạt lở đất, nhất là tại các tỉnh miền núi và trung du Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ.

Các đợt mưa lớn, ngập lụt đe dọa nghiêm trọng đến an toàn giao thông, đê điều, hồ đập, trong đó có nhiều công trình vừa được khắc phục tạm thời sau sự cố. Đáng chú ý, chỉ trong 13 ngày (từ 22/9 đến 3/10), ba cơn bão số 9, 10 và 11 liên tiếp xuất hiện trên Biển Đông, hoàn lưu sau bão tiếp tục gây mưa lớn kéo dài và lũ nghiêm trọng.

Trước tình hình đó, Việt Nam đang chủ động triển khai các biện pháp ứng phó và có chính sách hỗ trợ; đồng thời mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ của các đối tác. Năm 2024, các đối tác đã hỗ trợ Việt Nam khoảng 25 triệu USD cùng hàng nghìn tấn hàng hóa cứu trợ, góp phần quan trọng giúp người dân vượt qua khó khăn sau thiên tai.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong bối cảnh hiện nay, những hàng hóa thiết yếu phục vụ đời sống người dân như lương thực, thực phẩm, nước uống, thiết bị lọc nước, dụng cụ sinh hoạt gia đình, thuốc khử- sát trùng… là vô cùng cấp thiết. Ngoài ra, việc khôi phục nhà ở và sản xuất sau thiên tai là nhiệm vụ trọng tâm.

Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam kêu gọi sự chung tay hỗ trợ khẩn cấp cho các địa phương bị ảnh hưởng nặng nề. Nhiều gia đình đã mất nhà cửa, sinh kế, thậm chí là người thân. “Hành động tập thể có thể trở thành cứu cánh cho những người đang vật lộn với hậu quả của thiên tai", bà Tamesis lưu ý.

Bà cho biết Liên hợp quốc luôn đồng hành cùng Việt Nam trong các nỗ lực phòng tránh sớm và nâng cao năng lực ứng phó. Liên hợp quốc cam kết huy động nguồn lực phù hợp với các ưu tiên của Chính phủ, triển khai các hành động nhanh để đáp ứng nhu cầu cấp thiết, trong đó có UNICEF, WHO, IOM... là cơ quan đầu mối chính.

Đại diện các tổ chức quốc tế, đại sứ quán, tổ chức cứu trợ đã đóng góp cho kế hoạch ứng phó nhanh. Theo Trưởng đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam Silvia Danailov, tình trạng khẩn cấp sau thiên tai một lần nữa nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc đầu tư vào công tác chuẩn bị và ứng phó rủi ro thiên tai, cũng như giảm thiểu và xây dựng khả năng phục hồi.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, Chính phủ sẽ sớm đưa ra các chính sách và cơ chế khắc phục, tái thiết cuộc sống sau cơn bão lịch sử số 10,11. Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai lên kế hoạch, thành lập 3 đoàn khảo sát thực địa tại các vùng chịu bão, lũ: Tuyên Quang - Phú Thọ, Cao Bằng - Lạng Sơn, Bắc Ninh - Thái Nguyên. Ông kêu gọi các tổ chức quốc tế cử đại diện theo các tuyến, tham gia khảo sát và đưa ra kết quả đánh giá nhu cầu cứu trợ vào đầu tuần tới.