Thủ tướng Lê Minh Hưng: Yêu cầu giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 phải đạt 100% kế hoạch

Sáng 24/4, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, với sự tham dự của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương theo hình thức trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2026 được Thủ tướng giao hơn 1 triệu tỷ đồng, gồm hơn 363 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách trung ương và hơn 650 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách địa phương. Đến ngày 15/4/2026, cả nước giải ngân hơn 127.390 tỷ đồng, đạt 12,6% kế hoạch được giao. Tuy nhiên, vẫn có 28 bộ, cơ quan trung ương và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn bình quân chung cả nước.

Tại hội nghị, các bộ, ngành, địa phương đã tập trung phân tích nguyên nhân, chia sẻ kinh nghiệm và kiến nghị giải pháp tháo gỡ những điểm nghẽn trong giải ngân đầu tư công, từ vướng mắc về tiêu chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật, giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu đến cơ chế điều chỉnh giá trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động.

SIẾT KỶ LUẬT, CHỐNG DÀN TRẢI, NÂNG TRÁCH NHIỆM NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng biểu dương 7 bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung, đồng thời phê bình nghiêm khắc 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương giải ngân chậm.

Đặt vấn đề cùng một mặt bằng pháp lý nhưng kết quả giải ngân khác nhau, Thủ tướng cho rằng nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu, xuất phát từ kỷ luật, kỷ cương hành chính chưa nghiêm, công tác đôn đốc kiểm tra chưa thường xuyên, xử lý dự án chậm tiến độ chưa quyết liệt, phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ, trong khi năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu còn hạn chế.

Cùng với đó, công tác chuẩn bị đầu tư ở một số nơi còn bất cập, giải phóng mặt bằng chậm, thiếu vật liệu xây dựng, chi phí nhân công tăng, việc hướng dẫn điều chỉnh giá chưa kịp thời cũng tác động đến tiến độ triển khai.

Nhấn mạnh đầu tư công là công cụ điều hành vĩ mô quan trọng, là động lực then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số và phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh giải ngân phải đi đôi với bảo đảm chất lượng công trình, an toàn lao động, chống thất thoát, lãng phí và đặc biệt phải gắn phân bổ vốn với hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội theo tinh thần Kết luận 18-KL/TW.

Thủ tướng yêu cầu đề cao hơn nữa vai trò người đứng đầu, coi kết quả giải ngân là tiêu chí quan trọng đánh giá cán bộ; phân công cụ thể trách nhiệm tới từng dự án, từng cá nhân; thay thế ngay các ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn, nhà thầu yếu kém, xử lý nghiêm các hành vi sai phạm, tiêu cực trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công.

Cùng với đó, kiên quyết loại bỏ tình trạng đăng ký dự án mang tính “giữ chỗ”, chấm dứt tình trạng “vốn chờ dự án”, bảo đảm bố trí vốn tập trung, trọng điểm, chống đầu tư dàn trải, manh mún; số lượng dự án trong giai đoạn 2026-2030 phải giảm tối thiểu 30% so với giai đoạn trước.

THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN, TẬP TRUNG NGUỒN LỰC CHO DỰ ÁN TRỌNG ĐIỂM

Về nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương tháo gỡ mọi vướng mắc để phấn đấu giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn năm 2026.

Theo đó, các bộ, cơ quan, địa phương phải phân bổ ngay phần vốn chưa giao chi tiết; trường hợp đến hết ngày 10/5 chưa hoàn thành phải báo cáo rõ nguyên nhân, trách nhiệm. Đồng thời, chủ động lập kế hoạch giải ngân cho từng dự án, kịp thời điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt hơn.

Bộ Tài chính được giao nghiên cứu hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước, sửa đổi Luật Đấu thầu; đồng thời rà soát, tháo gỡ các vướng mắc thể chế liên quan đến đầu tư công, nhất là trong đấu thầu, xây dựng, đất đai.

Đối với lĩnh vực hạ tầng giao thông, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng và các địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các công trình quan trọng, trọng điểm quốc gia; khẩn trương hoàn thành chuẩn bị đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc.

Một trọng tâm khác được nhấn mạnh là xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về vật liệu xây dựng. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải hoàn thành rà soát quy hoạch mỏ vật liệu ngay trong quý 2/2026, bảo đảm đủ nguồn cung cho các dự án đầu tư công; địa phương không bảo đảm vật liệu có thể bị xem xét điều chuyển vốn.

Bộ Xây dựng được giao hoàn thành hướng dẫn điều chỉnh giá hợp đồng trước ngày 10/5; cùng với Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ, ngành đẩy nhanh rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn và định mức kinh tế kỹ thuật trong tháng 5, tạo cơ sở chuẩn bị và triển khai dự án.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương xây dựng phương án chấm điểm KPI thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, báo cáo trước ngày 15/5, coi đây là công cụ giám sát tiến độ và nâng cao trách nhiệm thực thi.

Nhấn mạnh giải ngân đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu của năm 2026, Thủ tướng yêu cầu toàn hệ thống tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ, tạo chuyển biến rõ rệt trong giải ngân vốn đầu tư công, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.