Thủ tướng: Phải hoàn thành báo cáo khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trong Quý 4/2026

Chiều 31/1, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt chủ trì phiên họp thứ 6 của Ban Chỉ đạo; trực tuyến với 18 tỉnh, thành phố có các dự án đường sắt đi qua.

Cùng dự có các Phó Thủ tướng Chính phủ: Phạm Thị Thanh Trà, Trần Hồng Hà, Hồ Đức Phớc, Lê Thành Long, Bùi Thanh Sơn, Mai Văn Chính; các Bộ trưởng, lãnh đạo các bộ, ngành, thành viên Ban Chỉ đạo; Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố có các dự án đường sắt đi qua.

HOÀN THÀNH NHIỀU NHIỆM VỤ

Tại phiên họp, Ban Chỉ đạo đã rà soát toàn diện tình hình triển khai, tập trung tháo gỡ các vướng mắc, điểm nghẽn nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án đường sắt quan trọng, gồm tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, các dự án đường sắt đô thị và một số tuyến đường sắt khác.

Theo Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/2/2023 của Bộ Chính trị, mục tiêu tổng quát là phát triển giao thông vận tải đường sắt hiện đại, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững, hướng tới mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao. Trong đó, vận tải đường sắt giữ vai trò chủ đạo trên hành lang kinh tế Bắc – Nam, các hành lang vận tải chính Đông – Tây và vận tải hành khách tại các đô thị lớn.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2025 là phấn đấu hoàn thành phê duyệt chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam; giai đoạn 2026–2030 khởi công các đoạn ưu tiên. Đến năm 2030, tập trung cải tạo, nâng cấp và khai thác hiệu quả các tuyến đường sắt hiện có; tiếp tục đầu tư các tuyến đường sắt đô thị có nhu cầu vận tải lớn tại Hà Nội, TP.HCM; đồng thời khởi công một số tuyến kết nối cảng biển cửa ngõ quốc tế, cửa khẩu và cảng hàng không quốc tế.

Bộ Xây dựng phản hồi doanh nghiệp quan tâm dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam

Theo các báo cáo, ý kiến, đến nay, Ban Chỉ đạo đã bám sát các chỉ đạo của Bộ Chính trị, triển khai các nhiệm vụ rất khẩn trương. Ban Chỉ đạo đã họp 5 phiên định kỳ hằng tháng, đồng thời Thủ tướng Chính phủ, Thường trực Chính phủ và các Phó Thủ tướng thường xuyên họp, chỉ đạo về triển khai các dự án đường sắt.

Trước đó, tại phiên họp thứ năm (ngày 06/01/2026), Thủ tướng Chính phủ đã giao 36 nhiệm vụ, đến nay đã hoàn thành 10 nhiệm vụ, đang triển khai 17 nhiệm vụ thường xuyên, 1 nhiệm vụ chưa đáp ứng tiến độ và 8 nhiệm vụ chưa đến hạn.

Trong số các nhiệm vụ đã hoàn thành, Bộ Xây dựng đã hoàn thành, trình Chính phủ ban hành các văn bản nghị định quan trọng triển khai các dự án như: Nghị định về giao nhiệm vụ, đặt hàng; Nghị định quy định chi tiết Luật Đường sắt; Nghị định về thiết kế kỹ thuật tổng thể...

TP.HCM đã khởi công Dự án tuyến số 2 (Bến Thành - Tham Lương) từ ngày 15/01/2026. Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng và các cơ quan đang triển khai Đề án phát triển nguồn nhân lực đường sắt đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, kế hoạch đào tạo giai đoạn 2026-2035.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng đang đẩy nhanh tiến độ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Đồng thời, đã ký hợp đồng Tư vấn hỗ trợ quản lý, chuẩn bị hồ sơ và lựa chọn công nghệ cho bước nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. Đặc biệt khi các địa phương đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng.

ĐA DẠNG HOÁ NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ CHO ĐƯỜNG SẮT TỐC ĐỘ CAO BẮC - NAM

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh việc phát triển hạ tầng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và các tuyến kết nối quốc tế sẽ tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế – xã hội, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 và các năm tiếp theo từ 10% trở lên; đồng thời giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, giảm ùn tắc giao thông đô thị và mở rộng không gian phát triển.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiệm vụ với tinh thần chủ động, quyết liệt, coi tổ chức thực hiện là khâu then chốt; quán triệt tinh thần “4 không”: không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng, không để bị động trong một năm.

Việc triển khai các dự án phải gắn với định hướng “5 hóa”: số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa hiệu quả, thông minh hóa quản trị và hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp; bảo đảm “3 có” và “2 không”, trong đó không để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí.

Thủ tướng yêu cầu các địa phương và các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, nơi ở mới phải tốt hơn nơi ở cũ. Bộ Tài chính và các địa phương rà soát cơ chế bố trí vốn cho giải phóng mặt bằng, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả.

Đối với dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Thủ tướng chỉ đạo tiết kiệm 5% chi thường xuyên để bố trí vốn, yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án thành phần 2. Các tuyến Hà Nội – Lạng Sơn, Hải Phòng – Móng Cái cần sớm hoàn thành quy hoạch với tầm nhìn dài hạn; giao UBND tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư tuyến Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái theo quy định.

Thủ tướng giao các Phó Thủ tướng theo phân công tiếp tục trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các nhiệm vụ được giao, kịp thời tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc, bảo đảm tiến độ và chất lượng các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia.