Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm sai phạm, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội minh bạch, bền vững

Sáng 11/11, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì Phiên họp thứ 3 của Ban Chỉ đạo, kết nối trực tuyến với 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Tham dự phiên họp có lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, hiệp hội, doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản và đại diện lãnh đạo địa phương.

BẢO ĐẢM QUYỀN CÓ CHỖ Ở CỦA CÔNG DÂN, THÚC ĐẨY THỊ TRƯỜNG PHÁT TRIỂN ỔN ĐỊNH

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng nêu rõ quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước là thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, không ngừng cải thiện đời sống nhân dân, bảo đảm quyền có chỗ ở của công dân. Phát triển nhà ở được xác định là trụ cột của an sinh xã hội, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội với tinh thần không hy sinh công bằng, tiến bộ xã hội để đổi lấy tăng trưởng thuần túy.

Thủ tướng nhấn mạnh, chính sách nhà ở là quyền cơ bản của công dân, nhất là trong giai đoạn tăng tốc hoàn thành các mục tiêu kinh tế – xã hội năm 2025 và cả nhiệm kỳ. Thị trường bất động sản là kênh huy động và phân bổ vốn quan trọng, có sức lan tỏa mạnh đến nhiều lĩnh vực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Thời gian qua, Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Chính phủ đã tập trung tháo gỡ khó khăn về thể chế, pháp lý, vốn và quỹ đất; đồng thời cải thiện nguồn cung nhà ở xã hội, đặc biệt cho người thu nhập thấp, công nhân, người lao động. Đầu tư cho nhà ở xã hội được coi là động lực kép – vừa đáp ứng nhu cầu an cư, vừa góp phần thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, ổn định xã hội.

Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Chính phủ đã ban hành 22 nghị quyết, 16 chỉ thị và nhiều công điện liên quan đến thị trường bất động sản, đạt kết quả tích cực. Thực hiện Đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030, cả nước hiện có 696 dự án đang triển khai với quy mô 637.000 căn, trong đó đã hoàn thành 128.600 căn. Riêng năm 2025, đang đầu tư hơn 123.000 căn, đã hoàn thành 62.000 căn, phấn đấu đến cuối năm đạt 100.000 căn.

Tuy nhiên, Thủ tướng chỉ rõ thị trường bất động sản vẫn còn khó khăn, giá nhà ở cao hơn nhiều so với thu nhập của người dân, nhất là tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng. Tiến độ triển khai một số dự án nhà ở xã hội còn chậm dù đã có Nghị quyết 201 của Quốc hội và Nghị định 192 của Chính phủ tháo gỡ khó khăn.

Việc bố trí quỹ đất 20% để phát triển nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại chưa được thực hiện nghiêm túc. Một số địa phương chưa quan tâm đúng mức đến việc xét duyệt đối tượng mua, thuê, thuê mua, gây bức xúc dư luận.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương rút kinh nghiệm, kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm công khai, minh bạch, tạo cơ hội tiếp cận bình đẳng cho người dân. Đồng thời nhấn mạnh: “Bộ Công an phải chỉ đạo lực lượng công an nắm chắc tình hình, xử lý nghiêm các sai phạm, vi phạm pháp luật trong quá trình thực hiện chính sách nhà ở xã hội”.

TĂNG TỐC TRIỂN KHAI DỰ ÁN, KHUYẾN KHÍCH DOANH NGHIỆP, KIỂM SOÁT CHẶT CHẼ QUY TRÌNH THỰC HIỆN

Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng báo cáo ngắn gọn, tập trung trọng tâm, trên cơ sở đó các bộ, ngành, địa phương rà soát, kiểm điểm việc thực hiện nhiệm vụ, làm rõ kết quả, hạn chế, nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp khắc phục.

Về tiến độ các dự án nhà ở xã hội, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng làm rõ trình tự, thủ tục đầu tư, nguyên nhân chậm tiến độ cũng như sự vào cuộc của địa phương. Đồng thời chỉ đạo rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư xuống còn 3–6 tháng, thay vì 2 năm như hiện nay, thông qua quy trình thống nhất từ quy hoạch, giải phóng mặt bằng đến xây dựng.

Liên quan đến bố trí quỹ đất sạch, Thủ tướng cho biết nhiều địa phương đã chủ động, song chưa có nhiều doanh nghiệp lớn đề xuất đầu tư các dự án nhà ở xã hội; Đồng thời yêu cầu xác định rõ nguyên nhân, vướng mắc, nhu cầu hỗ trợ của doanh nghiệp, đồng thời nhấn mạnh tinh thần trách nhiệm xã hội: “Doanh nghiệp không chỉ tính lợi nhuận mà còn cần có trách nhiệm với xã hội, nhân dân, người nghèo, thể hiện tình dân tộc, nghĩa đồng bào".

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý, phát triển nhà ở xã hội, đề nghị các đại biểu góp ý cụ thể, bám sát thực tiễn, bảo đảm “chủ trương một thì biện pháp phải mười” để chính sách đi vào cuộc sống.

Thủ tướng yêu cầu trong quá trình thực hiện phải “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả; nói thẳng, nói đúng vấn đề, xác định rõ thẩm quyền và trách nhiệm xử lý. Các bộ, ngành, địa phương phải chủ động tháo gỡ vướng mắc thuộc phạm vi quản lý, song song với việc phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, bền vững, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội.

Thủ tướng nêu rõ, một xã hội lành mạnh đòi hỏi mọi hoạt động phải minh bạch và trách nhiệm. Chính sách nhà ở, bất động sản muốn phát triển hiệu quả thì tất cả các chủ thể liên quan đều phải có đóng góp, cùng thực hiện với tinh thần “Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, công tư đồng hành”, hướng tới mục tiêu đất nước giàu mạnh, nhân dân hạnh phúc.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, thời gian qua Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt, triển khai nhiều giải pháp đồng bộ tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy dự án, tăng nguồn cung nhà ở. Thị trường bất động sản cơ bản ổn định, niềm tin của nhà đầu tư trở lại, tính thanh khoản tăng. Nhiều dự án nhà ở xã hội được cấp phép, khởi công và hoàn thành, đáp ứng nhu cầu an cư của người dân.

Cả nước hiện có 3.297 dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và đất nền, với quy mô 5,9 triệu căn, tổng mức đầu tư hơn 7,4 triệu tỷ đồng. Ngoài ra có 218 dự án du lịch – nghỉ dưỡng (10.800 căn, tổng mức đầu tư 1,86 triệu tỷ đồng), 223 dự án thương mại – dịch vụ – văn phòng (544.300 tỷ đồng), cùng 447 khu công nghiệp với diện tích khoảng 93.000 ha.

Những năm gần đây, giá nhà ở, đất ở tăng cao, vượt xa tốc độ tăng thu nhập bình quân, khiến khả năng tiếp cận của người dân thêm khó khăn. Giá bất động sản thương mại, nghỉ dưỡng, khu công nghiệp cũng tăng, nhưng thấp hơn nhiều so với giá nhà ở, đất ở.

Trong phát triển nhà ở xã hội, cả nước hiện có 696 dự án với quy mô 637.048 căn. Trong đó, 191 dự án đã hoàn thành (128.648 căn), 195 dự án đang triển khai (123.057 căn) và 310 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư (385.343 căn). Số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận đầu tư đến năm 2025 đạt 60% chỉ tiêu của Đề án 1 triệu căn.

Thực hiện mục tiêu năm 2025 xây dựng 100.275 căn nhà ở xã hội, các địa phương đã khởi công mới 82 dự án với quy mô 89.888 căn; hoàn thành 61.893 căn, đạt 62% kế hoạch. Dự kiến đến cuối năm, tổng số nhà ở xã hội hoàn thành đạt 91.585 căn, tương đương 91% mục tiêu. Có 17 tỉnh, thành đạt hoặc vượt chỉ tiêu, 13 địa phương có khả năng không hoàn thành.

Các bộ, ngành cũng tích cực tham gia: Bộ Công an đã khởi công 8 dự án (4.554 căn), Bộ Quốc phòng chuẩn bị 8 dự án (6.547 căn), Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khởi công 3 dự án (1.700 căn) phục vụ cán bộ, chiến sĩ, công nhân, người lao động.

Cả nước đã quy hoạch 1.427 vị trí đất với tổng diện tích gần 9.830 ha dành cho phát triển nhà ở xã hội. Hầu hết các địa phương đều dành đủ quỹ đất, nhiều nơi bố trí ở vị trí thuận lợi, gần trung tâm đô thị, khu công nghiệp, có hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ, như Đồng Nai, TP. Hồ Chí Minh, Tây Ninh, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế…