Thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt mục tiêu 74,2 tỷ USD

Hội nghị do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng các địa phương, hiệp hội ngành hàng phối hợp tổ chức.

NHIỀU NGÀNH HÀNG CHỦ LỰC TIẾP TỤC DUY TRÌ TĂNG TRƯỞNG

Báo cáo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết xuất khẩu nông lâm thủy sản trong quý 1 và tháng 4/2026 tiếp tục tăng trưởng khả quan ở nhiều ngành hàng chủ lực. Trong đó, rau quả đạt gần 2,06 tỷ USD, thủy sản khoảng 3,7 tỷ USD, hồ tiêu và gia vị khoảng 760 triệu USD. Nhiều mặt hàng ghi nhận tăng trưởng cả về sản lượng lẫn giá trị xuất khẩu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Trong đó, ưu tiên tăng cường dự báo thị trường, theo dõi sát biến động thương mại quốc tế, thiên tai và biến đổi khí hậu để kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành phù hợp, hạn chế nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và ùn ứ nông sản.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung phân tích khó khăn trong sản xuất, chế biến, logistics và xuất khẩu; đồng thời đề xuất giải pháp tháo gỡ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.

Ông Nguyễn Hoài Nam - Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết xuất khẩu thủy sản 4 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 3,7 tỷ USD, tăng gần 15% so với cùng kỳ. Ngành thủy sản đang phục hồi rõ nét sau giai đoạn khó khăn của thị trường thế giới và hoàn toàn có thể hướng tới mục tiêu trên 12 tỷ USD trong năm nay nếu tiếp tục được hỗ trợ về tín dụng, logistics và mở rộng thị trường.

Trong lĩnh vực rau quả, ông Nguyễn Đình Tùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) nhận định ngành hàng này đang có nhiều tín hiệu tích cực khi kim ngạch xuất khẩu đạt gần 2,06 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm. Tuy nhiên, để duy trì tốc độ tăng trưởng cần tiếp tục mở rộng vùng trồng đạt chuẩn, nâng cao năng lực bảo quản sau thu hoạch và tăng cường truy xuất nguồn gốc.

Đại diện Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam, cho biết xuất khẩu hồ tiêu và gia vị đạt khoảng 760 triệu USD, trong đó riêng hồ tiêu đạt khoảng 625 triệu USD, tăng mạnh tại các thị trường Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Đối với ngành cà phê, đại diện Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), cho rằng giá cà phê thế giới biến động mạnh đang gây áp lực lớn cho doanh nghiệp và người trồng cà phê. Hiệp hội kiến nghị có giải pháp hỗ trợ tín dụng, ổn định nguồn nguyên liệu và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Trong khi đó, ngành gỗ và lâm sản tiếp tục đối mặt với nhiều sức ép do chi phí đầu vào tăng cao, yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe và áp lực chuyển đổi xanh từ các thị trường nhập khẩu lớn. Đại diện Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam kiến nghị cần có cơ chế tín dụng ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh và phát triển vùng nguyên liệu trong nước.

GỠ KHÓ TÍN DỤNG, LOGISTICS ĐỂ THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU

Ông Bạch Khánh Nhựt - Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS), cho biết ngành điều trong quý 1/2026 vẫn duy trì tăng trưởng với gần 140 nghìn tấn nhân điều xuất khẩu, đạt hơn 953 triệu USD. Tuy nhiên, ngành đang chịu tác động mạnh từ biến động địa chính trị, đặc biệt là chiến sự Trung Đông khiến hoạt động xuất khẩu sang khu vực này suy giảm nghiêm trọng.

Theo ông Nhựt, ngành điều đang gặp nhiều khó khăn như chi phí logistics tăng cao, rủi ro vận tải qua Biển Đỏ và kênh đào Suez, áp lực tín dụng và các yêu cầu ngày càng khắt khe về môi trường, truy xuất nguồn gốc. VINACAS kiến nghị Chính phủ hỗ trợ doanh nghiệp về tín dụng, logistics, xúc tiến thương mại, chuyển đổi số trong kiểm dịch và thúc đẩy phát triển bền vững vùng nguyên liệu trong nước.

Ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hội Lương thực Việt Nam (VFA), cho rằng dù Việt Nam đã trở thành quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới với hơn 8 triệu tấn trong năm 2025, nhưng thu nhập của người trồng lúa vẫn còn thấp. Trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gạo đạt khoảng 3,33 triệu tấn nhưng giá xuất khẩu giảm mạnh do tác động tâm lý thị trường và việc doanh nghiệp bán ra ồ ạt khi xuất hiện thông tin Philippines giảm nhập khẩu.

Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam cũng cảnh báo nguy cơ “siêu” El Nino có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long trong thời gian tới. Việc triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, giảm phát thải được xem là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao khả năng thích ứng và giữ vững năng lực cạnh tranh của hạt gạo Việt Nam.

Tại hội nghị, nhiều đại biểu đề nghị rà soát, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp; đơn giản hóa thủ tục hành chính; thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý và thương mại nông sản.

Một nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm là chính sách tín dụng. Hội nghị đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng triển khai hiệu quả các chương trình cho vay phục vụ phát triển nông nghiệp, tạo điều kiện để người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tiếp cận vốn cho sản xuất, thu mua, chế biến và xuất khẩu. Đồng thời nghiên cứu giải pháp giảm lãi suất phù hợp, ưu tiên tín dụng cho các lĩnh vực sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông lâm thủy sản trong giai đoạn cao điểm thu hoạch hoặc khi thị trường gặp khó khăn.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA), mở rộng thị trường cho các sản phẩm chủ lực và phát huy vai trò của hệ thống thương vụ, tham tán thương mại, tham tán nông nghiệp trong việc kết nối thị trường, cung cấp thông tin và cảnh báo sớm rủi ro.