Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục tái cấu trúc, logistics đang chuyển dịch từ vai trò dịch vụ hỗ trợ sang vị trí hạ tầng nền tảng của hoạt động sản xuất - thương mại. Với các tập đoàn sản xuất và bán lẻ quy mô lớn, vận tải hàng hóa không chỉ là khâu “đưa hàng đi”, mà là một phần của bài toán quản trị dòng tiền, tồn kho và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Sự thay đổi này đang tạo ra một mặt bằng tiêu chuẩn mới cho thị trường logistics. Khi quy mô chuỗi cung ứng mở rộng, các doanh nghiệp lớn ngày càng thận trọng trong lựa chọn đối tác vận tải, không chỉ dựa trên chi phí mà dựa trên khả năng bảo đảm vận hành ổn định, minh bạch và có năng lực mở rộng theo tăng trưởng của khách hàng.

TỪ CẠNH TRANH GIÁ SANG CẠNH TRANH BẰNG HỆ THỐNG VẬN HÀNH

Thị trường vận tải Việt Nam đang chứng kiến quá trình sàng lọc rõ nét. Mô hình vận tải manh mún, phụ thuộc vào nguồn xe nhỏ lẻ, cạnh tranh chủ yếu bằng giá cước ngày càng bộc lộ hạn chế khi nhu cầu vận chuyển tăng cao và chuỗi cung ứng trở nên phức tạp hơn.

Trong bối cảnh chi phí nhiên liệu biến động, yêu cầu giao hàng đúng hạn và áp lực tối ưu vòng quay vốn, các doanh nghiệp sản xuất, phân phối không thể chấp nhận rủi ro gián đoạn do thiếu xe, tắc nghẽn cục bộ hay thiếu thông tin trong quá trình vận chuyển. Vận tải vì thế không còn được nhìn nhận như một hoạt động đơn lẻ, mà là một cấu phần của hệ thống quản trị chuỗi cung ứng.

Theo các chuyên gia, tiêu chí lựa chọn đối tác logistics hiện nay đang dịch chuyển mạnh từ “giá rẻ” sang “độ tin cậy”. Doanh nghiệp cần đối tác có năng lực tổ chức vận hành trên quy mô lớn, có khả năng dự phòng phương tiện và duy trì dịch vụ ổn định trong những giai đoạn cao điểm hoặc biến động thị trường.

CHUẨN MỰC MỚI TỪ CÁC TẬP ĐOÀN LỚN

Song song với yêu cầu về quy mô và độ ổn định, minh bạch thông tin đang trở thành tiêu chuẩn phổ biến trong dịch vụ logistics. Các tập đoàn lớn cần theo dõi được vị trí, tiến độ và tình trạng hàng hóa theo thời gian thực để chủ động điều hành sản xuất, phân phối và quản trị tồn kho.

Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với doanh nghiệp logistics, không chỉ ở số lượng phương tiện, mà ở hệ thống quản lý và khả năng điều phối. Những doanh nghiệp không có nền tảng công nghệ và kỷ luật vận hành rõ ràng sẽ khó đáp ứng được yêu cầu này, đặc biệt khi chuỗi cung ứng mở rộng trên nhiều vùng, nhiều quốc gia.

Trong bối cảnh đó, logistics đang dần được xem là một phần năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, thay vì chỉ là dịch vụ thuê ngoài. Việc lựa chọn đối tác logistics vì thế cũng mang tính chiến lược, gắn với kế hoạch phát triển dài hạn của khách hàng.

MỘT LÁT CẮT TỪ THỰC TIỄN THỊ TRƯỜNG

Thực tế thị trường cho thấy, chỉ những doanh nghiệp logistics có hạ tầng đủ lớn và năng lực vận hành bài bản mới có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn quy mô lớn. Trong số đó, Viettel Logistics - đơn vị thành viên của Tổng Công ty Cổ phần Bưu chính Viettel – là một ví dụ cho xu hướng đầu tư bài bản vào hạ tầng và quản trị vận hành.

Viettel Logistics hiện vận hành mạng lưới logistics phủ khắp 34 tỉnh, thành với 5 chi nhánh khai thác trọng điểm, đạt năng lực xử lý khoảng 4,4 triệu bưu phẩm mỗi ngày. Hệ thống hạ tầng được đầu tư đồng bộ với băng chuyền chia chọn tự động và robot AGV cho phép vận hành liên tục 24/7, tối ưu luồng di chuyển, giảm phụ thuộc vào lao động thủ công và duy trì độ chính xác cao. Nhờ đó, doanh nghiệp có khả năng xử lý đa dạng chủng loại hàng hóa, từ bưu phẩm nhỏ lẻ đến hàng cồng kềnh, trọng tải lớn, đáp ứng linh hoạt nhu cầu thị trường, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm.

Song song, doanh nghiệp sở hữu hạ tầng kho bãi với tổng diện tích trên 2.000.000 m2, đội xe gồm hơn 3.000 xe tải và xe container các loại, cùng hai cặp tàu nhanh có năng lực vận chuyển khoảng 900 tấn hàng hóa mỗi ngày. Theo chia sẻ từ phía doanh nghiệp, đến năm 2030, Viettel Logistics đặt mục tiêu nâng quy mô đội xe lên khoảng 10.000 phương tiện, đa dạng hóa chủng loại xe và năng lực chuyên chở, qua đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu vận chuyển của các doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực, từ thương mại điện tử, sản xuất đến logistics công nghiệp và hàng hóa chuyên biệt.

Với năng lực vận tải đa dạng, kết nối cùng các trung tâm khai thác, kho logistics và các cửa khẩu tại Lạng Sơn, Lào Cai, việc Viettel Logistics đã mở rộng mạng lưới sang các thị trường lân cận như Lào, Campuchia và Trung Quốc cũng cho thấy xu hướng logistics nội địa gắn với vận tải xuyên biên giới.

Bên cạnh hạ tầng vật lý, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý vận tải - từ giám sát hành trình, điều phối phương tiện đến quản lý đơn hàng - đang trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp logistics đáp ứng yêu cầu minh bạch và kiểm soát theo thời gian thực của khách hàng.

Được biết, Viettel Logistics đang tham gia vận chuyển cho nhiều doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực sản xuất và bán lẻ như Honda, WinMart, Bách Hóa Xanh, Vina Acecook và VinFast - phản ánh xu hướng các tập đoàn ưu tiên lựa chọn đối tác logistics có năng lực vận hành ổn định và hạ tầng đồng bộ. Với năng lực đó, doanh nghiệp này thông tin thêm, năm 2026 công ty xác định mục tiêu doanh thu 4418 tỷ, tăng trưởng 8% so với năm 2025, tiếp tục tối ưu dịch vụ đáp ứng chuẩn khắt khe của các Tập đoàn.

Trong bối cảnh mới, tiêu chí lựa chọn logistics không còn dừng ở giá. Có nghĩa là khi chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp và yêu cầu minh bạch tăng cao, tiêu chí lựa chọn đối tác logistics cũng cần được nhìn nhận lại. Giá cước có thể là điều kiện cần, nhưng năng lực vận hành, độ phủ hạ tầng, khả năng kiểm soát theo thời gian thực và cam kết dịch vụ mới là yếu tố quyết định sự ổn định dài hạn.