Tim Cook sắp rời ghế CEO, chuyển sang vai trò Chủ tịch Apple

Apple chính thức thông báo ông John Ternus, hiện là Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng, sẽ đảm nhiệm vị trí Giám đốc điều hành (CEO) từ ngày 1/9, trở thành CEO thứ tám trong lịch sử tập đoàn.

Sau thời điểm này, ông Tim Cook sẽ chuyển sang vai trò Chủ tịch điều hành, khép lại gần 15 năm lèo lái Apple trên cương vị CEO, kể từ khi tiếp quản vị trí từ nhà sáng lập quá cố Steve Jobs vào năm 2011.

Trước đó không lâu, trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình “Good Morning America” của ABC, ông Cook đã bác bỏ các tin đồn về việc nghỉ hưu. “Tôi chưa từng nói như vậy. Tôi thực sự yêu công việc của mình. Gần 30 năm trước, tôi bước vào Apple và kể từ đó, mỗi ngày trôi qua tôi vẫn giữ nguyên niềm đam mê ấy”, ông chia sẻ.

"BẬC THẦY VẬN HÀNH"

“Ông Cook sẽ tiếp tục điều hành Apple, đồng thời phối hợp chặt chẽ với ông Ternus nhằm bảo đảm quá trình chuyển giao diễn ra suôn sẻ”, Apple cho biết trong thông cáo báo chí. Theo hồ sơ công bố, quyết định bổ nhiệm đã được Hội đồng quản trị thông qua từ hôm thứ Sáu tuần trước.

Hơn một thập kỷ dưới sự dẫn dắt của CEO Tim Cook, Apple đã trải qua giai đoạn tăng trưởng hiếm có: vốn hóa thị trường tăng hơn 20 lần, chốt phiên giao dịch ngày thứ Hai ở mức khoảng 4.000 tỷ USD, trong khi doanh thu gần như gấp bốn, vượt mốc 400 tỷ USD trong năm tài chính gần nhất.

Không chỉ mở rộng quy mô, ông Cook cũng là người có công định hình những trụ cột tăng trưởng mới của Apple, khi đưa gã khổng lồ tiến sâu vào lĩnh vực thiết bị đeo, với các sản phẩm như Apple Watch, AirPods và kính thực tế hỗn hợp Vision Pro - dù dòng sản phẩm này vẫn đang loay hoay tìm chỗ đứng trên thị trường kể từ khi ra mắt năm 2024.

Theo CNBC, tại Thung lũng Silicon, ông được mệnh danh là “bậc thầy vận hành”, người đã tái cấu trúc và nâng cấp toàn diện chuỗi cung ứng của Apple sau khi gia nhập công ty năm 1998 với vai trò Phó Chủ tịch phụ trách bán hàng và vận hành toàn cầu. Thời điểm đó, Apple đang đứng bên bờ vực phá sản.

Ông nhanh chóng trở thành cánh tay phải của nhà sáng lập Steve Jobs, sau đó được bổ nhiệm làm Giám đốc vận hành (COO) vào năm 2005, trước khi chính thức tiếp quản vị trí CEO vào năm 2011.

Trước đó, ông có 12 năm làm việc tại IBM, tham gia cải tổ hoạt động sản xuất máy tính, và từng giữ vai trò Phó Chủ tịch phụ trách vật tư doanh nghiệp tại Compaq. Ông tốt nghiệp Đại học Auburn năm 1982 và nhận bằng MBA tại Đại học Duke năm 1988.

Năm ngoái, tổng thu nhập của ông Cook đạt 74,6 triệu USD, bao gồm mức lương cơ bản 3 triệu USD cùng các khoản thưởng cổ phiếu, theo hồ sơ công bố gần đây. Tạp chí Forbes ước tính tài sản ròng của ông vào khoảng gần 3 tỷ USD.

Những năm gần đây, giới quan sát cho rằng ông đóng vai trò như một “nhà ngoại giao công nghệ”, thường xuyên gặp gỡ các lãnh đạo trong và ngoài nước để bảo vệ lợi ích của Apple.

Ông từng thúc đẩy mạnh mẽ các tiêu chuẩn bảo vệ quyền riêng tư trên internet toàn cầu. Năm 2016, ông có màn đối đầu đáng chú ý với chính phủ Mỹ liên quan đến việc liệu Apple có nên hỗ trợ mở khóa một chiếc iPhone được mã hóa, liên quan đến vụ xả súng tại San Bernardino hay không. Từ chối yêu cầu, ông cho rằng điều đó sẽ đe dọa quyền riêng tư của người dùng, và FBI cuối cùng cũng tìm ra phương án khác để truy cập thiết bị.

Tháng 8 vừa qua, ông Cook đã tới Nhà Trắng và xuất hiện cùng ông Trump để công bố kế hoạch Apple sẽ đầu tư 600 tỷ USD tại Mỹ trong vòng 5 năm tới. Tại sự kiện này, Tổng thống Donald Trump, từng gọi vui ông là “Tim Apple”, đã trực tiếp đọc các cam kết đầu tư của công ty và bày tỏ sự ủng hộ.

BỐI CẢNH CHUYỂN GIAO 

Đáng chú ý, giai đoạn chuyển giao quyền lực của Apple diễn ra trong bối cảnh tập đoàn này hiện đối mặt với nhiều thách thức: chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp, căng thẳng địa chính trị, áp lực cạnh tranh AI,...

Trong bối cảnh đó, việc ông John Ternus được lựa chọn không phải là điều bất ngờ. Từ lâu, ông đã được xem là “truyền nhân” cho vị trí CEO. Gắn bó với Apple gần nửa cuộc đời, ông gia nhập công ty chỉ bốn năm sau khi tốt nghiệp Đại học Pennsylvania với bằng kỹ sư cơ khí, trước đó có thời gian làm việc tại Virtual Research Systems.

Tại Apple, ông Ternus được trưởng thành từ chính “lõi cứng” của công ty – bộ phận thiết kế và phát triển sản phẩm. Ông từng làm việc trong nhóm thiết kế, sau đó được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch kỹ thuật phần cứng vào năm 2013. Hiện nay, ông trực tiếp giám sát các đội ngũ đứng sau những dòng sản phẩm chủ lực như iPhone, iPad, Mac, Apple Watch, AirPods và Vision Pro.

Tuy nhiên, ở vai trò mới, theo các đánh giá, thách thức lớn nhất đối với ông Ternus sẽ là thúc đẩy Apple tăng tốc trong lĩnh vực AI, nơi công ty đang bị đánh giá là chậm chân so với nhiều đối thủ công nghệ lớn.

Dù iPhone 17 vẫn ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực, Apple ngày càng chịu nhiều sức ép từ giới đầu tư và cộng đồng công nghệ do thiếu vắng những đột phá AI mang tính dẫn dắt. Áp lực này càng gia tăng sau khi hãng phải trì hoãn việc nâng cấp trợ lý Siri trong năm qua. Đến tháng 12, Apple đã tiến hành tái cấu trúc bộ máy lãnh đạo AI, thay thế người đứng đầu bằng một cựu lãnh đạo từ Google.

Bên cạnh đó, khoảng trống về thiết kế vẫn chưa thể lấp đầy. Kể từ khi huyền thoại thiết kế Jony Ive rời Apple vào năm 2019, công ty dường như thiếu vắng một “kiến trúc sư thẩm mỹ” – người từng góp phần định hình sức hút biểu tượng của iPhone đối với người dùng toàn cầu.