Điểm yếu nổi bật của số đông những tân sinh viên không hẳn ở kiến thức chuyên môn

Trào lưu đào tạo bùng nổ trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán những năm gần đây đã tạo nên một nguồn nhân lực dồi dào. Nhưng, không phải lúc nào những kiến thức được đào tạo chính quy cũng đủ đáp ứng nhu cầu công việc.

Những va chạm từ lý thuyết đến thực tế là những rào cản đầu tiên mà các tân sinh viên phải vượt qua. Biết cách “tỏa sáng” trong quá trình thực tập, thử việc là những kỹ năng mềm và các ứng cử viên cần có.

Theo giám đốc nhân sự của một công ty chứng khoán, điểm yếu nổi bật của số đông những tân sinh viên không hẳn ở kiến thức chuyên môn, mà là ở những kỹ năng mềm, khả năng làm việc nhóm cũng như khả năng chịu sức ép của nghề nghiệp. Trong nhiều trường hợp, sự vượt trội của một cá nhân trong mắt nhà tuyển dụng lại đến từ những việc nhỏ.

Gia nhập một môi trường công việc hoàn toàn mới luôn tạo nên những bỡ ngỡ ban đầu. Nhiệm vụ của một nhân viên trong một doanh nghiệp không chỉ là giải quyết những vấn đề chuyên môn, mà còn phải làm quen được với văn hóa doanh nghiệp, thích nghi với môi trường mới với nhiều mối quan hệ khác nhau. Cho dù, trở thành một bánh xe có thể ăn nhịp với một cỗ máy đang hoạt động là việc không hề dễ dàng, nhất là đối với một sinh viên mới ra trường, những người chưa tiếp xúc trực tiếp cũng như thiếu kinh nghiệm tại một môi trường làm việc chuyên nghiệp.

Không có nhiều doanh nghiệp sẵn sàng tạo cơ hội được đào tạo và trải nghiệm trong thực tế cho các tân sinh viên. Nhu cầu tuyển dụng thường xuất phát trực tiếp từ nhu cầu công việc và ưu tiên những cá nhân đã có kinh nghiệm. Cơ hội ít như vậy, nên chương trình “thực tập sinh” hàng năm của Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cũng có thể xem là “của hiếm” đối với các những sinh viên năm cuối thuộc các khối ngành kinh tế.

Trần Minh Hải, một cựu thực tập sinh tại VCBS nói: “Cơ hội quý nhất là được tiếp xúc sâu với lĩnh vực chứng khoán và tham gia một quá trình đào tạo chuyên nghiệp. Quá trình xét tuyển khá gắt gao và các đãi ngộ nhận được khiến mình có cảm giác như được tuyển vào thử việc thì đúng hơn là thực tập”.

Hải là một trong những người được lựa chọn tham gia chương trình “thực tập sinh” của VCBS năm 2013, kéo dài hai tháng. Việc luân phiên thực tập tại Phòng Phân tích và Môi giới của VCBS là một sức ép lớn về chuyên môn. Ngoài những kiến thức cơ bản, công việc thực tế đòi hỏi nhiều chuyên môn khác cũng như các kỹ năng làm việc nhóm.

“Cần sẵn sàng chấp nhận thử thách trong công việc, đôi khi là hơi quá sức. Sức ép này không chỉ giúp mình nâng cao khả năng giải quyết công việc mà còn là điểm cộng trong cơ hội xét tuyển sau thời gian thực tập”, Hải kể.

Với tác phong được đánh giá là chuyên nghiệp, ngoại ngữ tốt, chịu sức ép công việc theo kế hoạch và có thêm kinh nghiệm giao dịch ngoại hối, Hải hiện đã có vị trí chính thức tại Phòng Tư vấn tài chính doanh nghiệp, thuộc Hội sở chính của VCBS.

Trong khi đó, “phải biết cảm nhận môi trường văn hóa doanh nghiệp” lại là kinh nghiệm mà Đỗ Vũ Hoàng Dương, một cựu thực tập sinh khác, vừa tốt nghiệp Đại học Ngoại thương, nhận ra.

“Việc vượt qua vòng sơ loại thì cũng khá suôn sẻ. Thử thách thật sự chỉ đến từ vòng phỏng vấn, khi đích thân giám đốc và các trưởng phòng của công ty trực tiếp nói chuyện với mình và các bạn thí sinh khác”, Dương nói. “Khi biết vị trí của những người đang phỏng vấn mình ở công ty, mình bị bất ngờ và thấy phục sự nhiệt tình của các anh chị dành cho một sinh viên mới ra trường”.

Chủ động trong công việc, chịu khó, tự tin là những phẩm chất của Dương được VCBS đánh giá cao. Anh hiện đang công tác tại Phòng Môi giới thuộc Hội sở chính.

Còn với chuyên viên tư vấn đầu tư Nguyễn Thị Kim Liên, một cựu sinh viên Học viện Ngân hàng, quá trình thực tập đã giúp bổ sung những kỹ năng mềm cần thiết.

“Nếu đã quen với công việc thực tập bình thường khác, nơi mà các nhân việc thực tập chỉ “ngồi chơi xơi nước” và làm việc vặt, thì trải nghiệm ở đây hoàn toàn khác: một lịch trình công việc với các đầu việc cụ thể kín cho toàn bộ quá trình thực tập: liên tục được giao công việc và dead-line, phải viết báo cáo công việc hàng tuần,. phải thuyết trình trước cả phòng và ban lãnh đạo. Mình cũng được tham gia trực tiếp công tác liên hệ và gặp gỡ, trao đổi với khách hàng...”, Liên kể.

“Ngoài những công việc chuyên môn, mình còn được hướng dẫn về kĩ năng mềm nơi công sở, từ những điều nhỏ nhất, cho đến việc viết báo cáo phân tích thị trường và tư vấn đầu tư cho các khách hàng VIP”.

Va chạm với thực tế luôn là những rào cản khó vượt đối với các bạn trẻ, ngay cả với những cá nhân xuất sắc. Kiều Trang Nhung, hiện đang làm tại Phòng Tư vấn tài chính doanh nghiệp của VCBS, nói ngay cả với tấm bằng thạc sỹ và cử nhân loại giỏi tại trường Newcastle Business School của Anh, nhưng Nhung vẫn phải trải qua hai tháng thực tập gian nan.

Sau khi thực tập tại hai bộ phận chính là Phòng Phân tích và Phòng môi giới, với khả năng ngoại ngữ tốt và năng lực chuyên môn đảm bảo, Nhung tiếp tục được đào tạo tại các phòng ban chính. Chỉ khi đã hoàn thành ba tháng làm việc tại Phòng Phân tích và có một nền tảng tương đối vững về tài chính doanh nghiệp, Nhung mới được điều chuyển sang công tác tại Phòng Tư vấn tài chính doanh nghiệp, nơi mà chính Nhung đã khẳng định phải đối mặt với “khối lượng công việc lớn và nhiều thách thức mới”, nhưng là cơ hội để nâng cao nghiệp vụ hơn nữa.

Quá trình thực tập luôn là cơ hội vàng cho các bạn trẻ mới bước chân ra khỏi nhà trường. Không một môi trường công việc nào dễ dàng, thuận lợi, luôn có những khó khăn và sức ép cần vượt qua. Đôi khi, chính những khó khăn đó được đơn vị tuyển dụng chủ động tạo ra nhằm rèn luyện và thúc đẩy những ứng viên tiềm năng vượt qua chính mình.