Tổng rà soát hệ thống pháp luật để hoàn thiện thể chế

Ngày 29/4, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị tập huấn triển khai nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, theo hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến tại 34 điểm cầu UBND tỉnh, thành phố và 3.321 điểm cầu cấp xã.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, Ủy viên Ban Chỉ đạo, nêu rõ hội nghị được tổ chức với quy mô toàn quốc, có gần 10.000 cán bộ, công chức, viên chức tham dự.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh cho biết Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các định hướng tiếp theo tiếp tục khẳng định thể chế là một trong ba đột phá chiến lược, đồng thời đặt ra những yêu cầu ngày càng cụ thể, rõ ràng hơn về chất lượng xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Trong bối cảnh đang triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ lớn về hoàn thiện thể chế theo các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, đợt tổng rà soát lần này là một dấu mốc quan trọng, là bước khởi đầu có ý nghĩa nền tảng để thực hiện mục tiêu hoàn thiện thể chế - một đột phá chiến lược then chốt.

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp, yêu cầu của đợt tổng rà soát lần này là rất cao và mang tính thực chất nhằm đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống pháp luật: chỉ ra rõ những quy định còn mâu thuẫn, chồng chéo; nội dung không còn phù hợp với thực tiễn; khoảng trống pháp lý chưa điều chỉnh kịp các quan hệ xã hội mới phát sinh, nhất là các vấn đề liên quan đến quyền con người, quyền công dân và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Quan trọng hơn, đợt tổng rà soát này phải làm rõ mức độ thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là các nội dung của Nghị quyết Đại hội XIV và các Nghị quyết chuyên đề gần đây. Thể chế không chỉ là công cụ quản lý mà phải thực sự trở thành công cụ kiến tạo, mở đường cho phát triển, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc.

“Nói một cách cụ thể, qua đợt tổng rà soát này, chúng ta phải trả lời được hai câu hỏi lớn: Thứ nhất, hệ thống pháp luật cần sửa đổi, hoàn thiện ở đâu, theo lộ trình nào? Thứ hai, những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn là do quy định pháp luật hay do khâu tổ chức thực hiện? Đây cũng chính là yêu cầu xuyên suốt của Trung ương, nhằm xác định đúng nguyên nhân để có giải pháp đột phá trong hoàn thiện hệ thống pháp luật theo cấu trúc mới”, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh.

Theo kế hoạch, chậm nhất ngày 10/7, các địa phương phải gửi báo cáo bước đầu về Ban Chỉ đạo thông qua Bộ Tư pháp.

Để bảo đảm chất lượng, việc rà soát phải được thực hiện theo phương pháp từ dưới lên: từ cấp xã, cấp sở, ngành đến cấp tỉnh; đồng thời đánh giá cả hệ thống pháp luật trung ương và địa phương. Quá trình này đòi hỏi sự phân công rõ ràng, huy động sự tham gia rộng rãi của các đối tượng chịu tác động, có tham vấn và đánh giá độc lập.

Ban Chỉ đạo cũng sẽ triển khai hệ thống hỗ trợ bằng công nghệ thông tin, trong đó có ứng dụng trí tuệ nhân tạo để đánh giá chất lượng báo cáo, phát hiện nội dung trùng lặp, đồng thời ghi nhận những báo cáo có chất lượng tốt.

Lưu ý một nội dung đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh nêu rõ đây là vấn đề mang tính thời sự cao, gắn với yêu cầu phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, bãi bỏ điều kiện kinh doanh theo các nghị quyết của Trung ương và chỉ đạo của Chính phủ.

Việc rà soát phải đánh giá được mức độ phù hợp của các quy định mới, hiệu quả thực thi ở cơ sở và quan trọng nhất là cảm nhận thực tế của người dân, doanh nghiệp.