Theo khảo sát được Forbes thực hiện về xu hướng lao động, 54% người trẻ cho biết sẵn sàng ưu tiên thời gian nghỉ ngơi và trải nghiệm thay vì chỉ tập trung vào việc tăng lương, cho thấy sự thay đổi trong cách họ cân bằng giữa công việc và cuộc sống…

Trong nhiều năm, du lịch đại chúng thường gắn với những hành trình ngắn ngày, tập trung vào tham quan và chụp ảnh tại các điểm nổi tiếng. Tuy nhiên, từ sau đại dịch và trong bối cảnh nhịp sống ngày càng căng thẳng, nhiều người trẻ bắt đầu tìm kiếm những trải nghiệm sâu hơn với thiên nhiên.

Trekking, hiking, camping hay đạp xe đường dài đang dần trở thành lựa chọn phổ biến trong các kỳ nghỉ của thế hệ trẻ. Những hoạt động này không chỉ mang tính khám phá mà còn mang lại trải nghiệm thể chất và tinh thần rõ rệt. Theo báo cáo của Grand View Research, thị trường du lịch mạo hiểm toàn cầu được định giá khoảng 464 tỷ USD vào năm 2025 và có thể đạt hơn 1.700 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng gần 19% mỗi năm.

Trong cấu trúc của ngành này, các hoạt động “soft adventure” (mạo hiểm mức độ nhẹ) như trekking và hiking chiếm tỷ trọng lớn vì dễ tiếp cận và ít rủi ro hơn so với các hoạt động mạo hiểm cao như leo núi hay nhảy dù. Các nghiên cứu thị trường cũng cho thấy trekking đang trở thành một trong những hoạt động phổ biến nhất của du lịch trải nghiệm. Theo tổng hợp dữ liệu ngành du lịch, khoảng 2/3 du khách tham gia du lịch mạo hiểm lựa chọn các hoạt động ngoài trời như hiking hoặc trekking.

ĐỘNG LỰC TÂM LÝ CỦA THẾ HỆ TRẺ

Một yếu tố quan trọng thúc đẩy xu hướng trekking là nhu cầu phục hồi sức khỏe tinh thần. Trong bối cảnh môi trường làm việc ngày càng cạnh tranh và thời gian sử dụng thiết bị số tăng mạnh, nhiều người trẻ tìm đến thiên nhiên như một cách “ngắt kết nối”.

Các chuyến trekking thường kéo dài nhiều giờ hoặc nhiều ngày, buộc người tham gia tạm rời khỏi mạng xã hội và thiết bị điện tử. Đây được coi là một dạng “nghỉ hưu tạm thời”, một khoảng nghỉ ngắn để tái tạo năng lượng trước khi quay lại công việc.

Theo các nghiên cứu về hành vi du lịch, nhóm tuổi từ 22 đến 40 hiện là nhóm khách hàng lớn nhất của “du lịch trải nghiệm mạo hiểm”, chiếm gần một nửa lượng khách tham gia các hoạt động du lịch mạo hiểm trên toàn cầu.

Tại Việt Nam, theo báo cáo thị trường của Vietnam Report, gần 54% Gen Z dự định đi du lịch nhiều hơn trong năm 2026. Các khảo sát cũng cho thấy du lịch đối với Gen Z không chỉ là nghỉ dưỡng mà còn là cách khẳng định bản thân. Một chuyên gia của Vietnam Report nhận định: “Mỗi chuyến đi được thế hệ trẻ xem như một thành tựu cá nhân, nơi họ có thể khám phá giới hạn của mình và ghi lại trải nghiệm qua hình ảnh hoặc vlog”.

Theo các doanh nghiệp lữ hành, khoảng 65 đến 70% du khách trẻ hiện lựa chọn các chuyến đi ngắn từ 2 đến 5 ngày với lịch trình linh hoạt và nhiều hoạt động trải nghiệm. Một khảo sát khác của nền tảng du lịch Klook cũng cho thấy 71% du khách Việt Nam từ 20 đến 40 tuổi thích du lịch thiên nhiên và hoạt động ngoài trời, phản ánh sự chuyển dịch rõ rệt khỏi các hình thức du lịch truyền thống.

Xu hướng này đã góp phần đưa nhiều điểm đến thiên nhiên trở nên nổi tiếng, như Pù Luông (Thanh Hóa), Tà Xùa (Sơn La), Lý Sơn (Quảng Ngãi) hay rừng tràm Trà Sư (An Giang)…

SÁNG KIẾN XÂY DỰNG HỆ THỐNG ĐÁNH DẤU ĐƯỜNG MÒN

Với khoảng 3/4 diện tích là đồi núi, địa hình đa dạng cùng nhiều cảnh quan còn giữ được nét nguyên sơ, Việt Nam sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch khám phá thiên nhiên. Từ đó, triển khai các giải pháp về du lịch đường mòn được xem là một trong những định hướng có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của ngành du lịch.

Mới đây, Đại sứ quán Cộng hòa Séc tại Việt Nam đã bày tỏ mong muốn được hợp tác với Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhằm trao đổi về việc thực hiện các sáng kiến liên quan đến du lịch trekking. Theo Phó Đại sứ, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Cộng hòa Séc tại Việt Nam Jaroslav Zukerstein, du lịch khám phá thiên nhiên, nhất là du lịch đi bộ đường dài ở khu vực đồi núi là hoạt động rất phổ biến.

Một trong những yếu tố làm nên sức hấp dẫn của loại hình này là hệ thống đánh dấu đường mòn đã được xây dựng và phát triển trong thời gian dài. "Xu hướng du lịch này hiện cũng đang ngày càng phát triển tại nhiều quốc gia châu Á, đặc biệt là trong giới trẻ. Tại Việt Nam, ngày càng nhiều bạn trẻ quan tâm đến các chuyến du lịch ngắn ngày vào cuối tuần để khám phá thiên nhiên và hệ sinh thái", ông Jaroslav Zukerstein chia sẻ.

Theo thông tin từ Đại sứ quán Cộng hòa Séc tại Việt Nam, hệ thống đánh dấu đường mòn của quốc gia này được thiết kế linh hoạt, phù hợp với từng điều kiện địa hình, đặc điểm tự nhiên của mỗi khu vực và nâng cao an toàn, khả năng xác định phương hướng cho du khách. Hệ thống này cũng rất dễ nhận biết, thuận tiện trong việc sử dụng và chi phí xây dựng, bảo trì tương đối thấp. 

Một điểm quan trọng của dự án là ngoài việc xây dựng hệ thống chỉ dẫn, các chuyên gia của Cộng hòa Séc sẽ tổ chức các khóa tập huấn cho lực lượng kiểm lâm, người dân địa phương hay sinh viên tình nguyện. Qua đó, các lực lượng tại chỗ có thể nắm vững kỹ thuật để tự duy trì và bảo dưỡng hệ thống mà không cần phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài.

Phó Cục trưởng Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai nhận định sáng kiến này đặc biệt phù hợp với định hướng phát triển du lịch sinh thái, du lịch bền vững của Việt Nam. "Tuy nhiên, cần xem xét kỹ các quy định cũng như hướng dẫn cụ thể liên quan đến quản lý và bảo vệ rừng, cần bảo đảm tuân thủ các quy định của Luật Lâm nghiệp", Phó Cục trưởng cho hay.

Nếu dự án được triển khai tại các vườn quốc gia, khu bảo tồn và khu dự trữ sinh quyển đang khai thác du lịch, sẽ mang tới hướng đi tích cực nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch sinh thái. Dù vậy, trong quá trình triển khai, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý du lịch và cơ quan quản lý lâm nghiệp, huy động sự tham gia của các vườn quốc gia, chính quyền địa phương và các bên liên quan.

Dự án có thể được thí điểm trước tại một địa phương hoặc một vườn quốc gia với quy mô nhỏ và nền tảng kỹ thuật cơ bản. Sau đó, đánh giá hiệu quả để nhân rộng mô hình trong những giai đoạn tiếp theo.