Với sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ thiết kế chính sách cấp cao và các đột phá thương mại, ngành năng lượng hydro của Trung Quốc đang chuyển nhanh từ giai đoạn thí điểm sang phát triển quy mô công nghiệp, qua đó củng cố vai trò dẫn dắt trong tiến trình khử carbon toàn cầu.

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu đang tăng tốc, hydro ngày càng được xem là một trụ cột quan trọng trong lộ trình khử carbon. Tại Trung Quốc, sự kết hợp giữa định hướng chính sách cấp cao và các bước tiến công nghệ đang tạo lực đẩy mạnh mẽ cho lĩnh vực này.

TỪ “NHIÊN LIỆU TƯƠNG LAI” THÀNH ĐỘNG LỰC HIỆN TẠI

Được đưa lên vị trí chiến lược trong các đề xuất của Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030) cũng như Báo cáo Công tác Chính phủ mới nhất, hydro không còn chỉ được xem là nguồn năng lượng của tương lai mà đã trở thành một động lực cụ thể thúc đẩy các lực lượng sản xuất chất lượng cao ngay trong hiện tại.

Sự thay đổi này phản ánh bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển năng lượng của Trung Quốc, khi hydro ngày càng đóng vai trò trung tâm trong lộ trình giảm phát thải và tái cấu trúc hệ thống công nghiệp.

Để thúc đẩy bước nhảy vọt về công nghiệp, Trung Quốc đã triển khai hàng loạt giải pháp tài chính và hạ tầng quy mô lớn. Trong đó, việc thành lập các quỹ chuyển đổi carbon thấp cấp quốc gia và xây dựng các khu công nghiệp không phát thải tích hợp trên toàn quốc đang đặt nền móng cho một chuỗi cung ứng hydro hoàn chỉnh.

Theo các chuyên gia, những chính sách này nhằm giảm “chi phí xanh”, qua đó thu hẹp khoảng cách giữa đổi mới công nghệ và triển khai thương mại trên diện rộng.

HYDRO XANH VÀ THAM VỌNG “DẦU XANH”

Theo ông Biên Quang Kỳ, Phó Tổng cục trưởng Cục Khoa học và Công nghệ thuộc Cục Năng lượng Quốc gia Trung Quốc, giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 sẽ là thời điểm then chốt để xây dựng hệ thống công nghiệp hiện đại, đồng thời đánh dấu bước chuyển của ngành hydro từ phụ thuộc vào chính sách sang vận hành theo cơ chế thị trường.

Ông Lou Yimin, Phó Chủ tịch cấp cao kiêm Giám đốc sản phẩm của Envision Energy, nhận định thiết kế chính sách cấp cao đang định hướng dòng “vốn kiên nhẫn” vào các mục tiêu dài hạn, đồng thời mở ra các kênh thương mại cho những lĩnh vực đã sẵn sàng mở rộng quy mô. Theo ông, định hướng hiện nay tạo ra “cơ hội rất lớn” cho các doanh nghiệp có khả năng cung cấp giải pháp hydro xanh trọn gói.

Việc thành lập các quỹ chuyển đổi carbon thấp chuyên biệt cũng cho thấy năng lượng hydro đang được tích hợp vào chiến lược phân bổ vốn dài hạn của Trung Quốc.

Nhờ định hướng chính sách dài hạn này, các doanh nghiệp như Envision có thể tập trung phát triển thị trường hạ nguồn sau khi đã vượt qua các rào cản kỹ thuật liên quan đến vật liệu cốt lõi và hiệu suất hệ thống.

Đáng chú ý, khả năng “thuần hóa” nguồn điện gió và mặt trời vốn biến động, thông qua các hệ thống điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo, được xem là yếu tố then chốt để biến hydro xanh thành một dạng “dầu xanh” có thể cạnh tranh và mở rộng quy mô.

Envision hiện đóng vai trò tiên phong trong việc thương mại hóa lĩnh vực hydro - amoniac xanh. Giai đoạn 1 của dự án hydro - amoniac quy mô 1,52 triệu tấn tại Xích Phong (Nội Mông), với công suất 320.000 tấn, đã đi vào vận hành từ tháng 7 năm ngoái.

Dự án này - lớn nhất thế giới cùng loại - cho thấy việc sản xuất amoniac xanh từ năng lượng tái tạo không chỉ khả thi về mặt kỹ thuật mà còn hiệu quả về kinh tế và thương mại.

Sự tăng tốc của ngành hydro cho thấy Trung Quốc đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ sinh thái năng lượng sạch quy mô lớn, đồng thời định vị vai trò dẫn dắt trong quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.