Với cảnh quan thiên nhiên còn nguyên sơ, bản sắc văn hóa được gìn giữ cùng định hướng phát triển đúng đắn, thôn Tha đang từng bước khẳng định vị thế là điểm sáng của du lịch cộng đồng tỉnh Tuyên Quang. Việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn văn hóa, phát triển sinh kế và nâng cao chất lượng dịch vụ không chỉ góp phần nâng cao đời sống người dân mà còn tạo nền tảng để địa phương phát triển du lịch theo hướng bền vững...

Trong chương trình khảo sát, liên kết xây dựng sản phẩm du lịch do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội tổ chức từ ngày 15-17/7/2026, thôn Tha ở phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang là một trong những điểm dừng chân gây ấn tượng với đoàn Famtrip và Presstrip. Chúng tôi có một đêm nghỉ tại một homestay ở Thôn Tha, trải nghiệm dịch vụ du lịch cộng đồng đặc sắc nơi đây.

VƯƠN TẦM ĐIỂM SÁNG DU LỊCH CỘNG ĐỒNG

Nằm cách trung tâm phường khoảng 2 km và cách cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy khoảng 5 km, thôn Tha được bao bọc bởi những dãy núi xanh cùng cánh đồng lúa rộng lớn. Đây là nơi sinh sống của 132 hộ dân, trong đó 99% là đồng bào dân tộc Tày. Không gian làng bản vẫn giữ gần như nguyên vẹn những nếp nhà sàn mái cọ, những tập quán sinh hoạt và đời sống văn hóa truyền thống, tạo nên sức hút đặc biệt đối với du khách yêu thiên nhiên và muốn trải nghiệm bản sắc địa phương.

Những năm gần đây, thôn Tha từng bước phát triển du lịch cộng đồng trên nền tảng bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Các hộ dân đầu tư xây dựng homestay nhưng vẫn giữ kiến trúc nhà sàn đặc trưng của người Tày, đồng thời nâng cấp tiện nghi để đáp ứng nhu cầu của du khách, đặc biệt là khách quốc tế.

Đến với thôn Tha, du khách không chỉ nghỉ dưỡng mà còn được hòa mình vào đời sống của người dân thông qua các hoạt động lao động sản xuất, thưởng thức ẩm thực truyền thống, tham gia các chương trình văn nghệ dân gian và tìm hiểu văn hóa bản địa. Chính sự chân thực ấy đã tạo nên sức hấp dẫn riêng của điểm đến này.

Ông Lê Xuân Mạnh, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND phường Hà Giang 1, cho biết cảnh quan thiên nhiên cùng những giá trị văn hóa được gìn giữ là lợi thế lớn nhất của thôn Tha.

"Thôn Tha có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và cơ bản vẫn giữ được bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Tày thông qua những nếp nhà sàn lợp mái cọ, các hoạt động sản xuất truyền thống, trang phục và tiếng nói của đồng bào", ông Mạnh chia sẻ.

Hiện nay, gần một nửa số hộ trong thôn đã tham gia làm du lịch cộng đồng. Đến nay, thôn có 8 hộ kinh doanh homestay với khả năng phục vụ khoảng 300 khách mỗi ngày. Bên cạnh dịch vụ lưu trú, nhiều hộ còn tham gia cung cấp dịch vụ ăn uống, biểu diễn văn nghệ, hướng dẫn trải nghiệm và bán các sản phẩm địa phương.

Để phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, địa phương vận động người dân giữ gìn kiến trúc nhà sàn truyền thống; thành lập 4 đội văn nghệ dân gian phục vụ khách; đầu tư hệ thống biển chỉ dẫn, sơ đồ điểm du lịch, nhà văn hóa và khu trưng bày sản phẩm văn hóa địa phương.

Ông Mạnh cho biết phường Hà Giang 1 xác định ba giá trị cốt lõi cần được bảo tồn trong quá trình phát triển du lịch.

Thứ nhất: Gìn giữ không gian văn hóa của người Tày với hệ thống nhà sàn truyền thống.

Thứ hai: Bảo tồn các giá trị văn hóa phi vật thể như hát Then, tiếng nói, chữ viết, trang phục và các hoạt động lao động sản xuất truyền thống.

Thứ ba: Duy trì các phong tục, tập quán và lễ hội truyền thống của đồng bào.

"Thôn Tha vẫn cơ bản giữ được nguyên vẹn bản sắc văn hóa của người Tày thông qua tiếng nói, trang phục, các hoạt động sản xuất, lễ hội và đời sống văn hóa truyền thống", ông Mạnh chia sẻ; đồng thời cho biết ngoài trải nghiệm văn hóa, thôn Tha còn sở hữu nhiều sản phẩm đặc trưng có thể phát triển thành quà tặng du lịch. Trong đó có các sản phẩm dệt thủ công truyền thống của đồng bào Tày, các sản phẩm từ chè dưới dãy Tây Côn Lĩnh và nền ẩm thực đặc sắc được chế biến từ nông sản địa phương. Các sản phẩm này đang được định hướng tiêu chuẩn hóa theo chương trình OCOP để nâng cao giá trị và khả năng tiếp cận thị trường.

TÌM LỜI GIẢI GIỮ CHÂN DU KHÁCH LƯU TRÚ

Bên cạnh phát triển du lịch, địa phương cũng chú trọng cải thiện hạ tầng và môi trường. Trên cơ sở các chính sách của tỉnh, đặc biệt là Nghị quyết số 23 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang, chính quyền phối hợp với người dân đầu tư hệ thống điện chiếu sáng, phân loại rác tại nguồn, chỉnh trang cảnh quan theo hướng sáng, xanh, sạch, đẹp.

Theo lãnh đạo phường Hà Giang 1, sự phát triển của du lịch đã góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động từ sản xuất nông nghiệp sang dịch vụ, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Thu nhập của người dân thời gian qua ghi nhận mức tăng trưởng hai con số.

Tuy nhiên, thôn Tha vẫn còn nhiều khó khăn cần tháo gỡ để phát triển bền vững. Trước hết là sự liên kết giữa các hộ làm du lịch chưa thực sự chặt chẽ. Môi trường ở một số khu vực còn bị ảnh hưởng bởi hoạt động sản xuất của người dân. Việc kết nối nguồn khách và quảng bá du lịch vẫn còn hạn chế. Đặc biệt, các dịch vụ vui chơi, trải nghiệm để giữ chân khách lưu trú dài ngày chưa đáp ứng nhu cầu.

Phường Hà Giang 1 đặt mục tiêu năm 2026 đón khoảng 1.065.000 lượt khách, góp phần cùng tỉnh hoàn thành mục tiêu đón 6 triệu lượt khách. Tính đến ngày 30/6/2026, lượng khách đến địa phương đã đạt trên 60% kế hoạch năm. Địa phương cũng hướng tới mục tiêu đến năm 2030 đón khoảng 1,8 triệu lượt khách.

"Hiện nay chúng tôi đang thiếu các dịch vụ để giữ chân du khách. Khi khách lưu trú lâu hơn, tiêu dùng nhiều hơn và tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm hơn thì sẽ góp phần tăng thêm thu nhập cho người dân", ông Mạnh nhận định.

Để tìm giải pháp, địa phương sẽ tổ chức hội thảo chuyên đề về phát triển du lịch vào tối 17/7/2026 với sự tham gia của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và đơn vị lữ hành nhằm xây dựng kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030, đồng thời tăng cường liên kết để mở rộng thị trường khách.