Theo một báo cáo mới được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) công bố vào thứ Tư vừa qua, tỷ lệ phụ nữ mang thai mắc huyết áp cao trên toàn nước Mỹ đã tăng đáng kể trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2024.
Cứ 10 phụ nữ mang thai tại Mỹ vào năm 2024 thì có 1 người mắc huyết áp cao, tăng mạnh so với tỷ lệ khoảng 1/17 vào năm 2016 - tương đương mức tăng 73% trong giai đoạn này.
Tỷ lệ tử vong ở sản phụ tại Mỹ hiện đang cao hơn so với nhiều quốc gia phát triển khác, và các rối loạn tăng huyết áp trong thai kỳ là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong và bệnh tật liên quan đến thai sản.
Huyết áp cao trong thai kỳ làm gia tăng nguy cơ xảy ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, bao gồm sinh non, trẻ sinh ra nhẹ cân, thai chết lưu, cũng như tình trạng nhau bong non và suy tạng ở người mẹ. Tình trạng này cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch của người phụ nữ trong suốt cuộc đời về sau.
Những số liệu mới này, do Trung tâm Thống kê Y tế Quốc gia (NCHS) thuộc CDC công bố, được tổng hợp từ giấy chứng sinh do các bệnh viện lập, trong đó có chứa thông tin về tình trạng sức khỏe của người mẹ. Các con số này không bao gồm những trường hợp huyết áp cao đã được chẩn đoán từ trước khi mang thai (được gọi là tăng huyết áp mạn tính) - một tình trạng cũng đang có xu hướng gia tăng, hiện ảnh hưởng đến khoảng 3,7% các ca mang thai.
“Đây là một mức tăng đáng kể, và tác giả nghiên cứu cũng lưu ý rằng con số này nhiều khả năng vẫn còn bị báo cáo thiếu trên giấy chứng sinh, nên tỷ lệ thực tế có thể còn cao hơn nữa,” bác sĩ sản phụ khoa Elizabeth K. Cherot, người từng giữ vị trí Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của March of Dimes - tổ chức phi lợi nhuận hoạt động trong lĩnh vực sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh, cho biết.
“Các bác sĩ lâm sàng chắc chắn đang chứng kiến rõ tình trạng này, và ghi nhận nó ở khắp mọi nhóm đối tượng - không phân biệt chủng tộc, độ tuổi hay khu vực địa lý,” bác sĩ Cherot, hiện đang giữ vị trí Giám đốc Y khoa tại Unified Women's Healthcare, chia sẻ thêm.
Theo bà Elizabeth C.W. Gregory, chuyên gia thống kê y tế tại Trung tâm Thống kê Y tế Quốc gia, đồng thời là tác giả của báo cáo mới này, dữ liệu từ giấy chứng sinh chỉ có thể cho thấy ai đang được chẩn đoán mắc huyết áp cao trong thai kỳ, chứ không thể lý giải nguyên nhân vì sao tỷ lệ này lại đang gia tăng.
Theo bác sĩ Cherot, một phần của sự gia tăng này có thể phản ánh hướng dẫn được Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) ban hành vào năm 2018, trong đó kêu gọi việc phát hiện sớm hơn tình trạng huyết áp cao trong thai kỳ cũng như cải thiện công tác quản lý bệnh lý này. Bên cạnh đó, vào năm 2023, Lực lượng Đặc nhiệm Dịch vụ Phòng ngừa Hoa Kỳ (USPSTF) cũng đã khuyến nghị các cơ sở y tế nên thường xuyên kiểm tra huyết áp cho bệnh nhân, bắt đầu từ giai đoạn sớm và duy trì xuyên suốt thai kỳ.
Cũng có khả năng một số vấn đề sức khỏe khác đang góp phần vào xu hướng này, trong đó có tình trạng béo phì - vốn có mối liên hệ chặt chẽ với huyết áp cao. Báo cáo cho thấy chỉ số khối cơ thể (BMI) hoặc cân nặng của người phụ nữ trước khi mang thai càng cao, thì nguy cơ phát triển huyết áp cao trong thai kỳ của họ càng lớn.
Độ tuổi trung bình của các bà mẹ tại Mỹ ngày càng tăng cũng có thể là một yếu tố góp phần, bởi mạch máu sẽ trở nên kém đàn hồi hơn theo tuổi tác. Điều này khiến tim phải co bóp mạnh hơn để bơm máu, từ đó làm huyết áp tăng cao. Tình trạng huyết áp cao phổ biến nhất ở nhóm phụ nữ mang thai từ 40 tuổi trở lên.
Tỷ lệ này cũng cao gấp gần hai lần ở những bà mẹ mang song thai hoặc đa thai, so với những người chỉ mang thai đơn.
Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận sự chênh lệch rõ rệt về tỷ lệ mắc huyết áp cao giữa các nhóm chủng tộc khác nhau. Báo cáo mới cho thấy tỷ lệ này lên tới 13% ở nhóm bà mẹ người Mỹ bản địa và người Alaska bản địa không phải gốc Tây Ban Nha, trong khi con số này chỉ ở mức 7% đối với nhóm bà mẹ gốc Á không phải gốc Tây Ban Nha.
Dù có sự khác biệt về tỷ lệ mắc bệnh giữa các nhóm đối tượng khác nhau, các nhà nghiên cứu nhận thấy tình trạng huyết áp cao đã gia tăng ở phụ nữ thuộc mọi độ tuổi, chủng tộc và cân nặng. Chẳng hạn, ngay cả ở nhóm phụ nữ thiếu cân, tỷ lệ này cũng đã tăng hơn gấp đôi, từ mức chưa đến 3% vào năm 2016 lên hơn 5% vào năm 2024. Tỷ lệ huyết áp cao cũng tăng gấp đôi ở nhóm phụ nữ mang thai gốc Á, dù đây vẫn là nhóm chủng tộc có tỷ lệ mắc thấp nhất trong số các nhóm được khảo sát.
Các chuyên gia cho rằng cần có thêm nhiều nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ nguyên nhân thực sự đằng sau sự gia tăng nhanh chóng của tình trạng huyết áp cao trên diện rộng ở phụ nữ mang thai, cũng như để tìm hiểu vai trò tiềm ẩn của các yếu tố môi trường. Nhiều nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí, các hóa chất tồn lưu lâu dài trong môi trường (PFAS), kim loại nặng, và thậm chí cả tiếng ồn, đều có thể là những yếu tố nguy cơ dẫn đến tình trạng tăng huyết áp.
Tuy nhiên, tất cả những ý kiến trên chỉ mang tính chất tham khảo. Nếu bạn hoặc người thân đang mang thai và có lo ngại về huyết áp, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ sản khoa để được theo dõi và tư vấn phù hợp.
Tăng huyết áp gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đối với các cơ quan như não, mạch máu, tim, thận. Đôi khi, bệnh thể hiện trước tiên ở khả năng vận động như yếu và tê bì tay chân, dễ gây nhầm lẫn với bệnh cơ xương khớp…
Tại Việt Nam, có khoảng 8 triệu người mắc đái tháo đường, nhưng tới 62,6% số trường hợp chưa được chẩn đoán. Bệnh lý này cũng đã trở thành nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 3 trong các bệnh lý không lây nhiễm…
Xét nghiệm máu Galleri do công ty công nghệ sinh học GRAIL của Mỹ phát triển được kỳ vọng có thể phát hiện tín hiệu của hơn 50 loại ung thư trước khi triệu chứng xuất hiện. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng cho thấy công nghệ này vẫn bỏ sót phần lớn trường hợp mắc bệnh, đặc biệt ở giai đoạn sớm...
Khi nỗi lo ngày càng lớn về việc cuộc sống gắn liền với internet và ngày càng phó mặc cho AI đang bào mòn khả năng tư duy của con người, ngành chăm sóc sức khỏe có một mối quan tâm mới: sức khỏe não bộ...
Với các đảo du lịch như Phú Quốc, khoảng cách địa lý luôn là thách thức đặc thù. Trong những tình huống khẩn cấp như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, đa chấn thương hay tai nạn, việc phải chờ vận chuyển bệnh nhân vào đất liền có thể thu hẹp “thời gian vàng” điều trị…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Với trọng tâm của Hội nghị COP31 tập trung vào các giải pháp thực thi hành động khí hậu, thu hẹp khoảng cách giữa cam kết và kết quả thực tế, Việt Nam kỳ vọng những kinh nghiệm thực tiễn triển khai tại Việt Nam sẽ mang lại những giá trị hữu ích cho các quốc gia. Việt Nam tiếp tục tìm kiếm các đối tác tài chính, công nghệ phù hợp với các chiến lược ưu tiên trong giai đoạn phát triển mới.