Valentino: Từ nhà may Rome đến thương hiệu toàn cầu

Nhà thiết kế thời trang người Ý Valentino Garavani, người đã biến sắc đỏ thành một ngôn ngữ thẩm mỹ toàn cầu và đặt nền móng cho một trong những thương hiệu xa xỉ có giá trị nhất thế giới, đã qua đời ngày 19/1/2026 tại Rome, hưởng thọ 93 tuổi. Sự ra đi của ông khép lại một kỷ nguyên mang tính biểu tượng của thời trang cao cấp Ý, đồng thời đặt dấu mốc quan trọng trong lịch sử ngành công nghiệp xa xỉ toàn cầu.

Sinh năm 1932 tại Voghera (Ý), Valentino Garavani được đào tạo thời trang tại Milan và Paris trước khi trở về Rome mở nhà mốt mang tên mình vào năm 1960, cùng đối tác kinh doanh lâu năm Giancarlo Giammetti. Trong bối cảnh Paris vẫn giữ vị thế trung tâm của thời trang cao cấp haute couture, Valentino là một trong những người đầu tiên đưa thời trang cao cấp Ý vươn ra sân khấu quốc tế, cạnh tranh trực diện với các nhà mốt Pháp lâu đời.

Thành công của Valentino có sự đóng góp mang tính quyết định của tư duy quản trị sắc bén. Trong khi Valentino toàn quyền bay bổng với những đường cắt cúp tinh xảo, Giammetti đảm nhận vai trò "kiến trúc sư" cho đế chế kinh doanh. Chính Giammetti là người đã nhìn thấy tiềm năng của việc gắn kết thương hiệu với giới siêu giàu và người nổi tiếng như một chiến lược marketing đi trước thời đại.

Từ Jackie Kennedy, Elizabeth Taylor cho đến các ngôi sao Hollywood sau này như Julia Roberts hay Anne Hathaway, tất cả đều trở thành những "đại sứ thương hiệu" không chính thức, đưa cái tên Valentino vượt ra khỏi biên giới nước Ý. Điển hình, khi Jackie Kennedy kết hôn với tỷ phú Aristotle Onassis, bà đã chọn trang phục Valentino, tạo nên cơn sốt toàn cầu và mở đường cho nhà mốt này trở thành thương hiệu Italy đầu tiên mở cửa hàng tại New York 2 năm sau đó.

Ông cũng là người tạo nên bộ suit cổ lông sable Farah Diba mặc khi rời Iran lúc chồng bà - vị Shah - bị phế truất năm 1979; và chiếc váy Bernadette Chirac mặc khi chồng bà, Jacques, tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Pháp năm 1995. 

Cùng với đó là chiếc váy dáng cột rủ với gấu lông vũ Elizabeth Taylor mặc tại buổi ra mắt Spartacus ở Rome năm 1960; chiếc đầm đen - trắng Julia Roberts diện khi giành Oscar Nữ chính xuất sắc năm 2001; và thiết kế lụa taffeta vàng một vai Cate Blanchett mặc khi đoạt Oscar Nữ phụ xuất sắc năm 2005.

Valentino hiểu rất rõ tâm lý khách hàng thượng lưu, ông nói: "Tôi biết phụ nữ muốn gì: họ muốn được đẹp". Câu nói ngắn ngủi ấy, được Valentino thốt lên trong bộ phim tài liệu Valentino: The Last Emperor, cũng chính là tuyên ngôn thẩm mỹ theo ông suốt cuộc đời. Với Valentino, cái đẹp luôn mang tính quyến rũ, nhưng không bao giờ đánh mất sự trang nhã. Người phụ nữ mặc Valentino có thể gợi cảm, nhưng trước hết và sau cùng, luôn là một quý cô.

Tư duy này, kết hợp với chiến lược kinh doanh khôn ngoan, đã biến các thiết kế của ông thành biểu tượng của quyền lực và sự giàu có. Theo ABC News, những bộ váy của Valentino không chỉ là trang phục, chúng là tấm vé thông hành vào giới thượng lưu, giúp người mặc trông "trẻ hơn, giàu có hơn và quyền lực hơn".

Theo thời gian, những thiết kế của ông xuất hiện dày đặc trên thảm đỏ và trong các sự kiện mang tính biểu tượng của thế kỷ 20, góp phần đưa màu đỏ “Valentino Red” trở thành một tài sản vô hình có giá trị lớn. Trong bối cảnh ngành xa xỉ ngày càng coi trọng bản sắc và khả năng nhận diện, sắc đỏ Valentino được xem là một trong những ví dụ điển hình về việc xây dựng tài sản vô hình thành công.

Theo các chuyên gia ngành thời trang, chính sự nhất quán về thẩm mỹ này đã giúp Valentino duy trì sức hút qua nhiều thập kỷ, ngay cả khi thị hiếu tiêu dùng thay đổi nhanh chóng. Năm tài chính 2024, nhà mốt Ý ghi nhận doanh thu gần như ổn định, đạt 1,31 tỷ euro. Doanh thu từ kênh bán lẻ, bao gồm cả thương mại điện tử, tăng 5% so với năm 2023 và chiếm 70% tổng doanh thu. Điều này phù hợp với định hướng chiến lược lấy bán lẻ làm trọng tâm, củng cố sự hiện diện trực tiếp của thương hiệu trên toàn cầu.

Không dừng lại ở haute couture, Valentino sớm mở rộng sang mảng sản phẩm quần áo may sẵn ready-to-wear, phụ kiện, giày dép, túi xách và nước hoa, đặt nền móng cho mô hình thương hiệu xa xỉ đa ngành. Valentino và Giancarlo Giammetti sau đó bán thương hiệu cho các nhà đầu tư tài chính quốc tế, mở ra giai đoạn tăng trưởng mới về quy mô và doanh thu.

Valentino lựa chọn đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống cửa hàng vận hành trực tiếp, đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng mối quan hệ bền chặt với khách hàng – “dưới sự dẫn dắt của các giá trị về tính độc bản, thủ công và định hướng khách hàng,” theo tuyên bố của hãng.

Đồng thời, thương hiệu cũng đã hai lần liên tiếp hai liên tiếp được công nhận chứng chỉ Bình đẳng Giới. Valentino cũng đảm bảo hợp đồng lao động cho nhân viên tại cửa hàng và outlet, cùng chính sách thưởng hiệu suất dành cho toàn bộ đội ngũ tại Ý – nhằm nâng cao phúc lợi và thúc đẩy cân bằng công việc – cuộc sống.

Hiện nay, Valentino là một trong những thương hiệu chủ lực trong danh mục đầu tư của Mayhoola for Investments (Qatar), với giá trị ước tính hàng tỷ USD. Dù Valentino Garavani đã nghỉ hưu từ năm 2008, DNA thẩm mỹ mà ông để lại tiếp tục là nền tảng cho các giám đốc sáng tạo kế nhiệm, giúp thương hiệu duy trì vị thế trong phân khúc xa xỉ cao cấp.

Giới phân tích cho rằng di sản lớn nhất của Valentino nằm ở khả năng chứng minh rằng thời trang cao cấp có thể song hành với hiệu quả kinh tế, nếu được xây dựng trên bản sắc rõ ràng và chiến lược thương hiệu nhất quán.

Sự ra đi của Valentino Garavani đánh dấu hồi kết của một trong những chương quan trọng nhất của thời trang Ý thế kỷ 20. Tuy nhiên, về mặt kinh tế và thương hiệu, đây không phải là dấu chấm hết, mà là giai đoạn kế thừa, di sản thẩm mỹ được tiếp tục chuyển hóa thành giá trị thương mại trong bối cảnh thị trường xa xỉ toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ.

Nhà thiết kế để lại không chỉ những chiếc váy đỏ mang tính biểu tượng, mà còn một bài học kinh điển về xây dựng thương hiệu xa xỉ: nơi cái đẹp, nếu được quản trị đúng cách, có thể trở thành một tài sản bền vững vượt thời gian.