Việt Nam nguy cơ thiếu hụt 150.000 - 200.000 nhân lực công nghệ ngay trong năm 2025

Số liệu của Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) đưa ra tại hội thảo “AI: Đòn bẩy trong tối ưu vận hành & tăng cường trải nghiệm nhân sự”, tổ chức ngày 26/9, cho thấy mức dự báo doanh thu ngành công nghệ thông tin Việt Nam sẽ đạt 170 tỷ USD vào năm 2025, tăng 11% so với năm 2024, cùng hơn 70.000 doanh nghiệp công nghệ số và lực lượng lao động hơn 1,5 triệu người.

Theo ông Leo Kobayashi, Giám đốc Phát triển Toàn cầu của Givery, Việt Nam đang chuyển mình từ điểm đến gia công phần mềm chi phí thấp thành trung tâm toàn cầu về AI và các sản phẩm công nghệ.

"Việt Nam hiện nằm trong Top 5 ASEAN về khả năng áp dụng AI vào thực tiễn với 18% doanh nghiệp đã thường xuyên ứng dụng AI và 61% trong số đó ghi nhận tăng trưởng doanh thu trung bình 16%. Những con số này, cho thấy AI không chỉ là một công nghệ mới, mà thực sự đang trở thành động lực cho đổi mới và tăng trưởng", Giám đốc Chuyển Đối Số của Savvycom, ông Tony Nguyễn, cho biết.

Theo bà Đặng Thị Thanh Vân, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Savvycom, AI chỉ có ý nghĩa khi giải quyết vấn đề kinh doanh cụ thể, tăng năng suất hiệu quả vận hành, giảm thời gian lao động cho nhân lực. Chẳng hạn như giải pháp AI phê duyệt hợp đồng của Savvycom đang giúp doanh nghiệp giảm 50% thời gian rà soát, đạt 95% độ chính xác và xử lý hơn 1.000 hợp đồng mỗi tháng.

Tại tập đoàn SoftBank, 22.000 nhân viên cũng đã ứng dụng AI vào nhiều lĩnh vực, từ trung tâm chăm sóc khách hàng, quảng cáo, nghiên cứu thị trường cho đến tự động hóa báo cáo tài chính, qua đó giúp giảm tới 97% thời gian xử lý và tiết kiệm hơn 51.000 giờ lao động. Tập đoàn này ghi nhận trên 23.000 sáng kiến bằng sáng chế liên quan đến AI và tổ chức hơn 193.000 ý tưởng đổi mới từ toàn bộ nhân viên, ông Takumi Kowase, Khối Phát triển Nền tảng AI, Tập đoàn SoftBank, thông tin về hiệu quả ứng dụng AI của tập đoàn.

Tuy nhiên, trong bức tranh AI chung, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay, theo ông Diego Rojas, Nhà sáng lập và CEO Shieldbase AI, là tình trạng dữ liệu phân mảnh. Song song với đó, doanh nghiệp còn đối mặt với rủi ro từ “Shadow AI” - các công cụ AI mà nhân viên tự ý sử dụng ngoài tầm kiểm soát, khi có tới 50% dữ liệu nội bộ có nguy cơ rò rỉ sang các tài khoản cá nhân.

Ông Rojas cho rằng những con số này phản ánh một rủi ro nghiêm trọng cả về bảo mật lẫn năng suất mà các công ty khi ứng dụng AI cần lưu ý. AI chỉ thực sự trở thành bứt phá khi được tích hợp an toàn và toàn diện vào hạ tầng doanh nghiệp, thay vì tồn tại phân tán và tiềm ẩn rủi ro.

Mặc dù tiềm năng trở thành trung tâm công nghệ hàng đầu khu vực của Việt Nam được các lãnh đạo doanh nghiệp quốc tế đánh gía cao, tuy nhiên, Giám đốc Phát triển Toàn cầu của Givery cũng chỉ ra thách thức rằng Việt Nam tuy mỗi năm có hơn 57.000 sinh viên công nghệ thông tin tốt nghiệp nhưng chỉ khoảng 30% đạt yêu cầu thực tiễn, do vậy kỹ năng của nhân lực công nghệ thông tin là vấn đề đáng lo ngại.

Chưa kể, Việt Nam còn đối mặt với nguy cơ thiếu hụt từ 150.000 đến 200.000 nhân lực ngay trong năm 2025. Cùng tỷ lệ nhân tài Việt Nam có tay nghề cao được tuyển dụng ra quốc tế đã tăng 111% trong năm 2024, đặt ra nguy cơ chảy máu chất xám.