Việt Nam trong làn sóng tái cấu trúc tài chính khí hậu toàn cầu
TS. Nguyễn Phương Nam (*)
17/11/2025, 14:08
Xu hướng chuyển đổi xanh và phát triển bền vững đang dần trở thành trọng tâm tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, bối cảnh bất ổn chính trị cùng những biến động của kinh tế toàn cầu hiện nay đã tạo áp lực đáng kể lên các sáng kiến tài chính khí hậu lớn, buộc các tổ chức này phải bước vào giai đoạn “tái cấu trúc” để thích ứng với thực tế mới...
Việt Nam, với cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đã nổi lên như một điểm đến tiềm năng trong dòng chảy tài chính xanh toàn cầu. Ảnh minh họa
Một ví dụ điển hình là Sáng kiến Các nhà quản lý tài sản không phát thải (Net Zero Asset Managers - NZAM), mạng lưới các nhà quản lý đầu tư trị giá hàng nghìn tỷ USD cam kết hỗ trợ mục tiêu phát thải ròng bằng 0.
Sáng kiến NZAM ra mắt cuối năm 2020 với kỳ vọng tạo nên một mạng lưới các nhà quản lý đầu tư toàn cầu cùng cam kết hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Đến đầu năm 2025, mạng lưới này đã mở rộng lên hơn 325 thành viên với tổng tài sản đạt hơn 57 nghìn tỷ USD.
Tuy nhiên, sự tăng trưởng này đối mặt với thách thức lớn từ biến động chính trị và kinh tế toàn cầu. Đầu năm 2025, NZAM buộc phải tạm dừng hoạt động sau khi một số định chế tài chính lớn, trong đó có BlackRock, tuyên bố rút lui do sức ép pháp lý và chính trị tại Mỹ. Phong trào “phản đối ESG” do các chính trị gia bảo thủ dẫn dắt đã khiến việc tham gia các sáng kiến khí hậu bị xem là “can thiệp chính trị vào đầu tư”.
Sau giai đoạn tạm dừng, NZAM được tái khởi động với tinh thần “thực tế hơn và linh hoạt hơn”. Thay vì ràng buộc tất cả bên ký kết vào một mục tiêu thống nhất, sáng kiến cho phép các thành viên xác định mục tiêu riêng dựa trên điều kiện thị trường, khung pháp lý và năng lực nội tại của từng tổ chức đầu tư.
Đây là bước điều chỉnh chiến lược giúp NZAM mở rộng phạm vi ảnh hưởng, tránh va chạm chính trị, nhưng vẫn giữ nguyên triết lý cốt lõi: “Coi rủi ro và cơ hội khí hậu là yếu tố trung tâm trong quản trị đầu tư”.
Đối với các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, việc các nhà đầu tư toàn cầu tái cấu trúc chiến lược Net Zero sẽ là yếu tố tích cực nếu biết cách nắm bắt cơ hội. Khi các định chế tài chính lớn điều chỉnh danh mục đầu tư để giảm thiểu rủi ro chính trị và pháp lý tại Mỹ hay châu Âu, họ sẽ có xu hướng tìm đến những thị trường mới nổi có môi trường chính sách ổn định, định hướng phát triển xanh rõ ràng và tiềm năng tăng trưởng dài hạn.
Việt Nam, với cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đã nổi lên như một điểm đến tiềm năng trong dòng chảy tài chính xanh toàn cầu.
Sự tái cấu trúc chiến lược Net Zero không đồng nghĩa với việc dòng vốn xanh bị thu hẹp. Ngược lại, nó mở ra khả năng phân bổ lại nguồn vốn theo hướng linh hoạt và thực tiễn hơn.
Khi các sáng kiến như NZAM cho phép nhà đầu tư đặt mục tiêu phát thải phù hợp với điều kiện từng quốc gia, họ có thể triển khai các dự án mang tính địa phương hóa, chẳng hạn như năng lượng tái tạo, giao thông xanh, sản xuất carbon thấp hay nông nghiệp tuần hoàn. Những lĩnh vực này đều nằm trong định hướng ưu tiên của Việt Nam từ Nghị quyết số 24-NQ/TW, ngày 3/6/2013 của Ban chấp hành Trung ương về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng. Khi nhiều nền kinh tế lớn bị chi phối bởi các yếu tố chính trị nội bộ, dòng vốn xanh toàn cầu sẽ có xu hướng dịch chuyển về những quốc gia có môi trường chính sách ổn định và cam kết rõ ràng. Nếu Việt Nam đẩy mạnh cải cách thể chế, minh bạch hóa dữ liệu phát thải và sớm vận hành thị trường carbon hiệu quả, chúng ta có thể trở thành “điểm trung chuyển” của tài chính xanh trong khu vực.
(*) TS. Nguyễn Phương Nam, Đánh giá viên quốc tế của UNFCCC về Biến đổi khí hậu, Thành
viên Ủy ban cố vấn Sáng kiến minh bạch hành động khí hậu (ICAT) của Liên hợp quốc
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 46-2025 phát hành ngày 17/11/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Hỗ trợ tới 60.000 EUR các sáng kiến chuyển đổi xanh do phụ nữ dẫn dắt
Nguồn hỗ trợ triển khai ở 6 tỉnh, thành phố trên cả nước tập trung vào các sáng kiến nhằm góp phần cải thiện sinh kế, tạo việc làm và nâng cao vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực nông nghiệp bền vững và kinh tế tuần hoàn, phù hợp với điều kiện địa phương và thích ứng với biến đổi khí hậu...
Ngành xi măng trước sức ép hạn ngạch carbon
Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất xi măng lớn thứ ba thế giới. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những ngành chịu áp lực giảm phát thải lớn nhất, trong bối cảnh hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” (Net Zero). Phóng viên Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Lương Đức Long, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Xi măng Việt Nam (VNCA) để làm rõ lộ trình và các đòn bẩy chiến lược giúp ngành xi măng giải bài toán carbon.
Huế ban hành "Bộ tiêu chí Du lịch xanh”, siết chuẩn các cơ sở dịch vụ du lịch
UBND thành phố Huế vừa ban hành Bộ tiêu chí Du lịch xanh, thiết lập khung chuẩn thống nhất cho các cơ sở lưu trú, điểm tham quan và dịch vụ ăn uống. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển du lịch bền vững, nâng tầm hình ảnh điểm đến di sản theo hướng “xanh – sạch – sáng”.
“Khóa vòi nước trước khi lau sàn”: Năng lượng tái tạo hiệu quả hơn thu CO₂ từ không khí
Công nghệ thu CO₂ trực tiếp từ không khí được coi là ‘thiết yếu’ cho mục tiêu khí hậu của EU, nhưng một nghiên cứu mới cho thấy đầu tư vào điện gió và điện mặt trời mang lại lợi ích lớn hơn về khí hậu và sức khỏe cộng đồng trên mỗi đồng vốn…
Séc: Quốc gia nhỏ với tham vọng lớn về năng lượng hạt nhân
Dù quy mô dân số và nền kinh tế không lớn, Cộng hòa Séc đang nổi lên như một trong những quốc gia tham vọng nhất châu Âu trong phát triển điện hạt nhân (với mục tiêu nâng tỷ trọng lên 68% vào năm 2040), hướng tới tự chủ năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch…
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
