Vụ án Huyền Như: Khi người đại diện Vietinbank “chơi chữ”

Diễn biến phiên tòa xét xử vụ án Huỳnh Thị Huyền Như dường như chủ yếu xoay quanh vấn đề trách nhiệm của Vietinbanhk trước các khoản tiền bị coi là thiệt hại khổng lồ của các tổ chức, cá nhân, thay vì làm rõ các hành vi, thủ đoạn gian dối của bị cáo đầu vụ.

Có lẽ nhận biết xu hướng nêu trên, trong cả buổi sáng ngày 10/1/2014, bản thân bị cáo Huỳnh Thị Huyền Như đã thay đổi thái độ trước Tòa bằng cách bất hợp tác, từ chối trả lời các câu hỏi của luật sư bằng điệp khúc “không biết, không nhớ”. Thi thoảng, bị cáo Như còn than vãn: “Các luật sư hỏi nhiều và quy buộc như vậy, liệu có đảm bảo quyền lợi cho bị cáo không?”.

Hội đồng Xét xử cũng không có biện pháp nào để xử lý tình huống thuộc về nghĩa vụ của bị cáo phải trả lời, vô hình chung các luật sư không thể tiếp cận đến những chứng cứ cụ thể cần được thẩm tra công khai tại phiên tòa...

Cũng với cách thức cho phép đại diện Vietinbank được phép ghi nhận một lần tất cả các câu hỏi của 31 luật sư, những người dự khán và dư luận chờ đợi rất nhiều về bài phát biểu trả lời của đại diện Vietinbank. Nghe nói, đại diện của Vietinbank nguyên là kiểm sát viên cao cấp, cùng một đội ngũ những người tư vấn, trợ giúp pháp lý hùng hậu. Vậy mà buổi chiều cùng ngày, có thể nói tất cả mọi người, kể cả Hội đồng Xét xử, thật sự thất vọng với bài trả lời của đại diện Vietinbank trước các câu hỏi của các luật sư.

Với chưa đầy ba mươi phút, phần lớn thời lượng và nội dung của bài trả lời là những vấn đề chung, thậm chí trích dẫn dài dòng các văn bản quy phạm pháp luật, chỉ để định hướng cho một quan điểm xuyên suốt là Vietinbank không chịu trách nhiệm về bất cứ một khoản thiệt hại nào của khách hàng do Huyền Như thực hiện hành vi phạm tội.

Mấu chốt nhất trong nội dung trả lời là không có định nghĩa về “quản lý tài khoản” nên không có “trách nhiệm quản lý tài khoản”; số dư tài khoản thuộc quyền sở hữu và định đoạt của khách hàng. Chỉ duy nhất có một nội dung trả lời được coi là logic, trong khi Vietinbank khẳng định không bị thiệt hại, các cá nhân là các nhân viên thuộc các phòng giao dịch và chi nhánh của Vietinbank không biết hành vi làm giả con dấu, chữ ký của Huyền Như, nên không phải chịu trách nhiệm gì với Vietinbank. Còn có trách nhiệm gì với pháp luật hay không thì sẽ do Hội đồng Xét xử quyết định...

Nội dung trả lời của đại diện Vietinbank khiến các luật sư không chỉ bất ngờ về hàm lượng giá trị quá ít, mà còn bức xúc khi người đại diện “chơi chữ” khi mở đầu bài phát biểu cho rằng, mặc dù là đại diện của Vietinbank, nhưng trước Tòa hôm nay, ông phát biểu với tư cách cá nhân, giống như cần phân biệt tư cách của Huỳnh Thị Huyền Như là cán bộ thuộc Vietinbank nhưng khi thực hiện hành vi vi phạm lại với tư cách cá nhân.

Lập luận mang tính “biện bạch” này hóa ra trở thành điều hết sức bất lợi cho hình ảnh, vị thế của Vietinbank trong vụ án này, bởi trách nhiệm trả lời các câu hỏi tại phiên tòa công khai phải là của đại diện có tư cách và thẩm quyền hợp pháp của Vietinbank, chứ các luật sư và Hội đồng Xét xử không cần câu trả lời mang tính cá nhân của ai đó.

Thậm chí, có luật sư đã đứng lên bục phát biểu xin rút lại toàn bộ các câu hỏi đã đặt ra với đại diện của Vietinbank!

Chủ tọa phiên tòa, ông Nguyễn Đức Sáu, cũng không hài lòng với nội dung và cách thức trả lời của đại diện Vietinbank, yêu cầu trong phần tranh luận sắp tới, đại diện của Vietinbank phải trả lời vào trọng tâm, cụ thể của từng vấn đề mà các luật sư đã đặt ra.

Cuối buổi chiều ngày thứ sáu, Chủ tọa đã quyết định chấm dứt phần thẩm vấn và dự kiến ngày thứ Hai (13/1/2014), phiên tòa sẽ bắt đầu bằng phần luận tội của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Tp.HCM thực hành quyền công tố theo ủy quyền của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao. Chưa biết diễn với biến những ngày thẩm vấn vừa qua đặt ra quá nhiều vấn đề như vậy sẽ dẫn đến kết luận của viện kiểm sát như thế nào, làm rõ được trách nhiệm của Vietinbank đến đâu...